هـــورامــــــان شنـــاسـی
هورامان تخت از قدیمترین روستاهای كلان جهان با مردمی ستودنی و پیشینه خواندنی و مراسمات شنیدنی
قالب وبلاگ
  • جه زه رده شتی په رساشا  ژیوای وێت سه رو چێشیو نیانه ره 
  • واتش    : سه رو چوار بنه ڕه تاوه  .
  • یووه م   : زانام که قووتوو  من یۆ ته ر  مه وه روش  . . پاسه  بێ هه که سوکنایم  ئاما
  • دووه م  : زانام ، خوا  من وینو . . پاسه  بێ  هه که  شه رمم  که رد
  • یه ره م  : زانام  که سێ ته ر  هه رمانه و  من  مه که رو . .  پاسه بێ  هه که  کووشیانی
  • چواره م : زانام  ئه و  په ڕوو  ژیوایم مه رده یا . . پا سه بێ  هه که توشه م  گلێر که ردو . 

     اورامان با نوشتار محلی " هورامان "   منطقه ای است صعب العبور در جوار سلسله جبال زاگرس با طبیعتی منحصر به فرد " کوههای سر به فلک کشیده با دره های آبی و شیب دار مناسب ترین طبیعت برای سد سازی ، پوشش گیاهی مجزا منتهی به سرپل ذهاب ، جوانرود ، روانسر ، کامیاران ، سنندج ، مریوان و سلیمانیه ی عراق می باشد ( ماچو ) . همین خاصیت در ادوار گذشته کمک کرد تا هورامان تخت به مرکزدولتی و مذهبی عصر خود مبدل گردد "هور"  به معنی نیک و اعلا و " ئامان " به معنی پیدایش می آید نتیجتا ً  "هور ئامان " با تلفظ هورامان " پیدایش نیک " معنی می گردد هر چند در ادوار گذشته این منطقه به نامهای - هور - ئوروموون - کاسی لولو نیز شناخته می شد .

      هورامیها مادهایی بودند که قبل تر به نام آریایی شناخته می شدند قسمتی از آریائیها در اوکراین( تاتا ) و  روسیه سکنا گزیدند و  مابقی به  هورامان مهاجرت کردند ایشان از همان بدر ورود تا امروز مردمانی باغدار و یکجا نشین بودند ، لباس و خانه ، تولیدات و ملزومات خود را از همان محدوده تأ مین و تبدیل کردند . مردمانی سخت کوش ، صمیمی اهل منطق و گفتمان اهل ادب و دانایی که از دل کوههای صعب العبور ، بهترین زندگی در نوع خود ، بهترین فرهنگ و تمدن و غنی ترین زبان را خلق کردند  هر چند کلمات و فرهنگ هورامان به گستردگی پیش روی دین زردشت تا یونان نیز گسترانیده شد  این زبان به غیر از این منطقه ی جغرافیایی در  موصل -کرکوک ( کاکه ای ) - مازندران - هرمزگان - تویسرکان - ملایر - قم - کرمانشاه ( یاره سان ) و نزدیک به ۱۰ میلیون نفر در شعاع منطقه ی درسیم ترکیه ( زازا )  جاری است .

     آنچه ضربه ی مهلکی به زبان هورامی وارد کرده تسلط گویندگان همین زبان به زبانهای هم جوار و ارائه ی آن است ، امروزه هورامان به اتهام کهن ترین تمدن در این دیار و به رسم زمانه مورد ناملایمتی فرهنگ های هم جوار قرار گرفته . هرچند گویندگان همین زبان برای جلوه نمودن کلماتی هم چون ، کلاس – پیشرفت – با فرهنگ ،در واقع بی فکری ، توخالی ، بی فرهنگی در ملاء  از تلفظ با همین کهن زبان ابا دارند . جای بسی تأ سف و شرم دارد  . .

     طبیعت و بافت گیاهی ، زبان مجزا و بسیار غنی هورامی ( زبان نرینه و مادینه و بی نیاز از الفاز بیگانه ) صنایع دستی و تمام خودکفا " در چند در صد به لباس" چو خو رانک " و کفش " کلاش " بافت ساختمانی از سنگ و چوب که مقتضای منطقه بوده ، کمک می کنند تا اورامیها از سایر اکراد مجزا شوند . آنها با دیگر اکراد با یک روش حیوانات اهلی را می دوشیدند با یک روش شیرو ماست و فراورده های دیگر را تولید می کردند یک لباس و یک آیین و یک نژاد داشتند و با یک روش به  مراسمات اعیاد و عزا و عروسی و پایکوبان می پرداختند دشنامهای موجود دز زبان اورامی ( آمده از سایر فرهنگها ) نشان می دهد که زبان اورامی زبانی پاک و مقدس است .

        زه رده شت ، با تلفظ مردمان این دیار به معنی الهه ی برکت می آید و کتاب وی " ئاویستا " ( ئا وی ستا ) یعنی آن از خود ستانده و به دیگری داده یا همان کتاب معنی می گردد . زردشت در منطقه ی هورامان با شعار گفتار نیک " هور خت " پندار نیک " هورمت " و کردار نیک " هوررشت " به تبلیغ آئین زردشت پرداخت . قدیمی ترین  وسیله موسیقی مختص به کردستان  که قدمت آن به بیش از  ۵۰۰۰ سال می رسد  " ته موره "  یا همان تنبور  فارسی ( مختص به یاره سانهای  کرمانشاه ) و " دیوان "  می توان نام  برد معنی آنها در اورامان " بر  پیکر "  و " آواز  برجسته " می آید . قدیمی ترین آواز کرمانشاه - هوره - در زبان اورامی یعنی پستی و بلندی که مختص به همین آواز است .

     در مثالی کوچک کلمات - وه ر - هور - ور - در این  زبان هرکدام دارای بیش از ۱۵ معنی می باشند این خود دلالت بر انعطاف و پویایی دارد . پوشیده نیست كه زبان اورامي یکی از منابع اصلی فارسی باستان است .در یک هزارم % می توان به کلمات " دروی " با " ی " کوتاه در زبان هورامی اشاره کرد . " در " یعنی داده و " وی " یعنی خود ُ چنانچه در فارسي گفته می شود ( وی افزود  . . ) به عبارتی من در آوردی فارسی باستان که در فرهنگ سایر اکراد به " درو" و در فارسی به دروغ  تلفظ میشود یا " هه نار " در زبان محلی " هه ن " یعنی هستی و وجود و " ئار " یعنی بخش و بخشیدن نتیجتاً " هه ن ئار " با مخفف هه نار یعنی : هستی بخش ، هم چنانکه در متون ایران باستان و آیین کهن یارسان در کرمانشاه نیز به هستی بخش بودن درخت انار اشاره گردیده  که در فرهنگ های هم جوار به هه نار و انار تلفظ می گردد ، هم چنان هه نگور - هه نجیر . آنان به سیب ساوی ( سیقل یافته ) می گفتند که خصوصیت اصلی سیب است در فرهنگهای هم جوار به سیو و سیب تلفظ می شود به طور قطعی آنچه در فرهنگهای همجوار معنی ندارد در فرهنگ هورامان به عنوان زبان مادر معنی می یابد . " کریل "  " کری" یعنی باز و " ل " با تلفظ گنگ در فرهنگ هورامی پسوند ( وسیله ) نتیجتاً وسیله ی باز کردن که همان کلید فارسی و کلیل سایر اکراد است که در همان فرهنگ ها بدون معنی مانده اند برای مثال : " نویل" وه سیله و ، نویرنایو ، یا همان دیلم یا " سول " وسیله ای سوزناک و پاک کننده ( شور، كه خاصيت نمك است )  " نال " وسیله ی جلودارنده یا همان نعل " کول " وسیله ی جمع بندی " ماینه " یعنی آنچه بوجود آور است / ئاماینه / ( جنس ماده ) و " نیر " یعنی آنچه بوجود نمی آورد ( جنس نر )  "ده ره " یعنی رجوع به پایین ( دره ) فارسی وسایر اکراد . برای مثال ضمایر اشاره در اورامی : ئینا ( ئین + ا) = این + است - ئانا ( ئان + ا ) = آن + است - ئوونا ( ئوو ن + ا ) = اون + است . آنها به ده - ده گا - می گفتند ( ده + گا ) یعنی مکان آسایش این خود دلالت بر کاری و سخت کوش بودن مردمان این دیار دارد .

         در فرهنگ هورامان " زارو "  یعنی بچه  ، زا = زایش و " رو " یعنی روز یعنی زاد روز فارسی باستان ( برگرفته از زارو ) نتیجتا تولد نور و روشنایی ، آنان به دختر " کناچی " می گفتند  . . .  کن + ا + چی = " کن " یعنی  ( مقدم ) هم چنانکه می گویند  "  که و تینمی کن و کو  ( مقدمه چینی ) " ا " نشان است و " ی  " نشانه ی معرفه ی مونث می باشد . در دستور زبان هورامی چون " ی "  در بخش سوم تنها مانده حرف " چ " به پیشوند آن ، به عنوان مکمل جنسیت اضافه می گردد ، مثل : روچی( روزه ) نتیجتا ً به معنی ( مقدم است) در حالی که پس از گذر چند هزار سال بعد است که جوامع متمدن اروپا شعار حقوق زن و کودک دارند. آنها به مادر " ئادا " می گفتند  ئا + دا یعنی آن + بذل ( کننده ی همه وجود ) آن پاداش (در اوستا ) در زبان هورامی سرفا ً برای مادر نشان جنسیت وجود ندارد چرا که در فرهنگ هورامها ایشان در جایگاه پری قرار دارد . به هر روستای هورامان  که می رسیم مکانی به نام " مه ری" را گذر می کنیم  " مه ری "  به معنی شرط تصمیم قدیمی ترین محل تشکیل شورا و تصمیم گیری این دیار با سرپرستی ( ژیرله) ها ( تیزهوشان جوان ) بوده نمایان می کند که مردم این زمین اهل تفاهم و منطق  و به کارگیری نسل جوان بوده اند .

      در زبان هورامی برای انواع صداها اسم صوت مخصوص وجود دارد که با بیان آن شنونده عامل ، منبع و محل صدور صوت را تشخیص می دهد در اینجا به ۱۰4 نوع اشاره میشود :  مثلا ً : شلپه یعنی یک سنگ افتاد توی آب صداش در اومد

     بوره   بوله   برمه   بوقه   باره  پرته   پلپه   پیقه   پریکه  پرخه   ته قه   تلپه   ترپه   تریقه   ته په   تره   تروکه جیره  جلقه  جوکه  جیکه  چپه چلپه   چرکه  چزه   چرپه   چوره   چریکه  حوله   حه په  حیله  خرمه  خرپه   خوره خشه   خره   خشپه  خرچه   رمه  زرمه   زریکه   زیره   زره   زراکه  سه ره  شوره   شه قه  شلپه  شه په شلقه  فیله  فیکه فلقه  فسه  قال  قوره  قیره   قرچه   قرمه   قیژه   قرپه   قووله   قولته   قاره   قرته  قوزه قاسپه  کرپه کیفه کرمه  کرچه  کره  کشپه  کرته  کسپه  کلپه  گال  گره گرمه   گیزه   گه فه  لوره لوشه  ملچه  مشه  موشه  میزه   مرخه   مرقه  نه ره   نه عره   ناله   نراکه   نرکه   نکه   نوزه  نسکه  ویزه وره   ویقه   هاژه  هاره  هاوار  هووشه 

     آنان برای روشن نگه داشتن" ئاییرگا " ( آتشدان ) و اجاق خانه پسر خانواده را " ریکا " مسئول هیزم کشی می دانستند تا جایی که ، خانواده " یانه " ی بدون فرزند ذکور را " ئوجاخ کور " می نامیدند ( اجاق کور )

      آنان کسانی بودند که ما پس از آنها نتوانستیم یک کلمه به کلمات آنها و یک صنعت به صنایع دستی آنها بیافزائیم ، هر چند در نگه داری آنها ناتوان بودیم .

     حال می توانیم با انتخاب نام فرزندانمان " زارو " " زایش نور" از فرهنگ خود استفاده کنیم در حالی که اوستا بازبان کودکان هورامان تحریر شده و آنان خوب می دانند که اوستا چه میگوید . . . .

 منبع: واران

     مطلب بعدی :

     زبان کردی هورامی ( گورانی ) از نظر بزرگان :

     قول شمس قیس رازی در اثر معروفش –  المعجم فی معاییر اشعار العجم – که در اول سده ی هفتم هجری نوشته شده است :

       " خوشترین اندازه ها فهلویات است که آهنگ آن را اورامنان خوانند و آوای اورامن یا اورامنان ، نمودار آهنگ مردم  اورامان کردستان است "

       جناب دکتر فاروق صفی زاده در کتاب " پیرامون ادب و زبان کردی باستان در سنجش با دیگر زبانهای آریایی ، هند و اروپایی " به نقل از دکتر نامیق صفی زاده در کتاب آذری یکی از گویشهای باستانی زبان کردی و هم چنین به نقل از پروفسور صدیق صفی زاده از کتاب همانندی واژه های فارسی و کردی ( اورامی ) می نویسد :

       " گویش گورانی یا اورامی ، که کارنامه نگاران و نویسندگان ، آن را پهلوی و نوشته ها و ادب به رشته کشیده اش را فهلویات نام برده اند ، از گویش های زبان کردی به شمار می رود و برخی از نکته ها و گفته های در خور دستور زبانهای باستانی ایران را نیز در خود پاس و نگه داری کرده ، چرا که در به کار بردن کرده ها ( فعلها ) ، نامها ، گواژه ها و گونواژه ها ، نشانه ی نرینه و مادینه به کار می رود "

       و در پاراگرافی دیگر می نویسد . " در گورانی ، برای گونه های آوا ، 215 واژه در این زبان هست که در بیشتر زبانهای بزرگ از 40 واژه بیشتر نیست . در این زبان ، از کنش جانشین هم می توان به جای هر کنشی در هر هنگامی گذاشت که در هیچ زبانی ، چنین ویژگی و گستردگی و کشش دیده نمی شود "

           برگرفته از : کتاب دستور زبان کردی هورامی صفحه ی 22 چاپ دوم به تالیف : استاد گرامی فاتح رحیمی 

http://waran-waro.blogfa.com/


موضوعات مرتبط: فرهـنگ و زبــان هـورامــان، مقالات هورامان شناسي
[ شنبه 1393/05/25 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]

سخن سردبير مجله باران؛ به مناسبت حلول ماه مبارک رمضان‌الکریم و انتشار چهارمین شماره از مجله «باران»

میرزای هه‌ورامی؛ سردبیر مجله باران

 

باران که در لطافت طبعش خلاف نيست

در بــاغ لاله رویـد و در شــوره‌زار خـس

ماه مبارك امّت اسلام را تبريك مي‌گوييم، ماهي كه ممدوح خدا و حبيب اوست(ماه خودآزمايي در ميان نفس و عقل،‌  ماه زورآزمايي ميان جسم و جان.

بار الها! بخاطر روزه‌داران و شب زنده‌داران و عاكفان كُنج عبادت،‌ دلهاي ما را تابناك بگردان تا در سايه‌ي آن نور ربّاني و الطاف رحماني و بركات رمضاني‌، جفا را به وفا، ‌اختلاف را به اتّفاق و فصل را به وصل و سخنراني را به موعظه و خودخواهي را به خدا‌خواهي و حزب‌گرايي را به اسلام‌جويي و داعي اليَ الخَلق را به داعي اليَ الله تبديل كنيم.

خداوندگارا ! ما را تواني عطا فرما كه رقابت و سياست و فضاحت و رذالت را گور كرده و قناعت و صداقت و ديانت و صلاحت را در روضه‌ي دل آبياري كنيم تا رضايت تو را جلب كرده و روح مبارك و بيدار صاحب «مقام محمود» را خوشنود كنيم.

دوستان باراني!‌ در اين عصر پر التهاب، وظيفه‌ي ما امّت اسلامي ايجاد محبّت رسول الله در دلهاي حاصلخيز امّتش است كه با شنيدن يك جمله‌ي مشكوك نسبت به حضرت سيّدالبشر  آن‌چنان در خود متحيّر مي‌شوند و گويند: يارب!! قائل اين كلمه‌ي ناموزون نسبت به ساحت كبريايي پيامبر چگونه شناختي از مُبيِّن قرآن دارد؟ او را محمّد بن عبدالله مي‌شناسد يا سيّد ولد آدم؟ او را چند قدمي جلو (سراقه) مي‌بيند يا در (قابَ قَوسَينِ أوْ أدْني)؟حضرتش را در (اُحد) ياد دارد يا در (أيَّدَهُ بِجُنودٍ لَمْ تَرَوْها)؟ ذات پاكش را گرسنه مي‌پندارد يا در (فُتِحَتْ لي كُنوزُ كسري)؟ در نخلستان مدينه جستجويش مي‌كند يا در مقام (لي مَعَ اللهِ)؟ به ‌نام تواضعيش(أنَا عبدُالله) گويد يا نام رمزي (طه و يس)؟ وجود مباركش همنشين (ابولهب و اُميّه) گمان مي‌برد يا صدرنشين (جبرئيل و ميكائيل)؟ گستره‌ي پيامش را (جزيرة الْعَرَب) داند يا (كافّةً لِلنّاس)؟ معلوماتش محسوسات مي‌داند يا داناي عالم اسرار (سيَأتي) و سيَكون)؟ در تنگناي (قُلْ لا أَمْلِكُ لِنَفْسِي نَفْعًا وَلا ضَرًّا) قرارش مي‌دهد يا در ميدان وسيع (وَلَسَوْفَ يُعْطِيكَ رَبُّكَ فَتَرْضَى)؟ در (إِنَّكَ مَيِّـتٌـ)ـش بسنده مي‌كند يا در (تُعْرَضُ عَلَیَّ أعْمالُکُمْ)؟گمانش شمع خاموش مادي در روضه‌ي مطهّر است يا روح بلند معنوي و جاويدان (سِراجاً وَهّاجا)؟ در الزام خصم (أنـَا بَشَرٌ مِثلُكُم) داند يا در (مَقَامًا مَّحْمُودًا) و (لِواي حَمد)ش؟ اين‌گونه بينش، مبلّغ (عَبَسَ)اش هست‌، نه مشوّق (لَعَمْرُك)

عرصه‌ي گيتي مجال همّت او نيست

روز قيـامـت نگــر مجــال محمّــد

در آخر اميدوارم كه در اين ماه پر خير و بركت كه ماه نزول قرآن است، ‌بتوانيم نهايت استفاده را ببريم. (آمين يا ربّ‌العالمين)

ميرزاي هه‌ورامي
(رونوشت: وبلاگ میرزای هه‌ورامی
)
درج در : مـؤســسه قــرآنــی إقـــــــــرأ


موضوعات مرتبط: شـــاعـــران هـــورامـــــان، مـعــــرفـــي كتــــاب هــا، مـيـــــرزاي هـــــــورامــي
[ دوشنبه 1393/04/09 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]

بنابر آنچه در کتاب ( الکامل فی التاریخ ج۲ ص۲۰۲) آمده است دین اسلام در زمان فاروق اعظم؛ حضرت عمر ( رض) خلیفه دوم رسول الله (ص) توسط دو فرمانده سپاه به نامهای (عزرة بن قیس) و (عتبة بن فرقد) در خلال سالهای ۱۸ الی ۲۳ ه.ق از شهر اربیل (هه‌ولیر) تا همدان و حوالی آذربایجان و تمام سرزمین کردستان را گرفته و در همین سالها مردم کردستان و بالتّبَع مردم اورامان به دین اسلام گرویده‌اند و از آن زمان مردم «هه‌ورامان تخت» پیروان وفاداری برای آئین اسلام بوده‌اند. کوهستانهای خلوت و شگفت‌انگیز این دیار، پرورشگاه مردان و زنان خداجویی بوده که علاوه بر ساکنین محل، از سرزمینهای دور و نزدیک جهت اعتکاف و تزکیه‌ی نفس و حضور در حلقه‌ی ارشاد پیر هه‌ورامان تخت به این دیار آمده‌اند. اشتهار نام ۹۹ پیر هه‌ورامان تخت تأیید و گواهی است بر شکوفایی عرفان و تصوّف اسلامی در قرون گذشته، که صحّت تواتر و شهرت آنها، راه را بر هر گونه شک و تردیدی می‌بندد. نکته دیگر اینکه به گواهی تاریخ، پس از خلافت خلفای راشدین براساس جریانات سیاسی و مذهبی، گروهی از اصحاب و تابعین بزرگوار به خاطر خدمت به اسلام و مسلمین کمر همّت بسته‌اند و مناطق حجاز و شام و وطن خویش را پشت سر گذارده‌اند و راهی مناطق مختلف جهان اسلام از جمله کردستانات، شده‌اند. به‌عنوان مثال، سیّد عُـبَیدالله (کؤسه‌ی هه‌جیج) و (سیّد اسماعیل محدث) در اسپریز، و (سیّد اسحاق) و (هاجره خاتون)؛ خواهر امام رضا از سادات مهاجری بوده‌اند که جهت انجام خدمات دینی به این منطقه آمده‌اند و جناب سیّد مصطفی (معروف به پیرشالیار هه‌ورامان تخت) و عمویش (سیّد محمّد یوسف) که در اورامان تخت به خدمت مسلمانان همّت گماشته‌اند از این دسته محسوب می‌شوند و پدر و اجدادشان در اصل عرب و مهاجر بوده‌اند. بنابر بر آنچه در کتابهای «بحر الانساب» تألیف (سیّد عبدالصّمد توار) و کتاب (تاریخ مشاهیر کُرد) و کتاب (بنه‌ماله‌ی زانیاران) موجود است و همچنین بنابر تواتر محلی بدست آمده که حضرت «سیّد مصطفی» پس از آموزش قرآن و مقدّمات مذهبی برای دانش‌اندوزی به کردستانات رفته و پس از پایان دوره‌های تحصیلی نظام آموزشی آن زمان(حُجره) به خدمت حضرت (عبدالقادر گیلانی) رفته و مشغول تهذیب و تزکیه نفس شده و اجازه‌نامه ارشاد را از جانب وی اخذ نموده و به (هه‌ورامان تخت) برگشته و تا پایان عمر شریفش نهایت کوشش را در نشر شریعت و طریقت انجام داده است، چنانکه مشهور است در خدمت وی حدود ۱۰۰ نفر از طالبان حقیقت به درجه‌ی کمال خداشناسی رسیده‌اند و از این جهت (اورامان تخت) به مهد عرفان شهرت پیدا کرد و از هر سو مسلمانان به این منطقه سرازیر می‌شدند. شنیده می‌شود که بعضی از روی ناآگاهی این دانشمندان مسلمان را به پیرو آیین مجوس و زرتشت نسبت می‌دهند که عدم اطّلاع کافی و یا عناد و عقده، سبب این اشتباه بزرگ می‌باشد. باید دانست که بیشتر این تبلیغات از روی غرب‌زدگی است. چنانکه مشهور است (روباه پیر) در قرن گذشته برنامه‌ای تنظیم نموده که براساس آن باید مسلمانان ضعیف‌العقل تضعیف عقیده گردند. از این رو اشخاصی را تربیت می‌نمایند که همگی از دید مسلمانان پوشیده نیست تا در جهان اسلام مأمور شوند تا در میان مسلمانان نسبت به بزرگان و پیشوایان دین تضعیف عقیده ایجاد کنند. اینان از هیچ‌گونه توهین و افترایی دریغ نکرده‌اند و در نتیجه می‌توان گفت: که نسبت دادن حضرت پیرشالیار با آئین زرتشتی از همین ترفندهاست. باید گفت که این یاوه‌گویان حرفهایشان همچو قارچ بی‌سر و بی‌ریشه هستند که هیچ تحقیق علمی در سند آنها موجود نیست و گرنه بر این اساس باید اجداد سادات کلجی؛ (روستایی در منطقه اورامان تخت) را مجوسی و آتش پرست دانست مگر می‌شود؟! در حالیکه شجره‌ی آنها نسبت به حضرت پیرشالیار و سپس حضرت حسین می‌رسد و رشته و نسب سادات کلجی به این صورت می‌باشد:
السیّد فتح المبین ابن السیّد محمّدامین الکلجینی ابن السیّد قطب الدّین ابن احمد (تا می‌رسد به) ابن رستم ابن السیّد مصطفی(پیرشالیار) ابن السیّد معروف به باباخداد ابن السیّد بابل (و تا می‌رسد به) امام محمّد باقر و امام حسین و حضرت علی و حضرت فاطمه و رسول الله «صلّی الله علیه و آله وسلَّم». خلاصه حضرت پیرشالیار از دانشمندان مسلمان بوده و یکی از خلیفه‌های حضرت عبدالقادر گیلانی بوده، و آن جمله مشهوری که حضرت فرمودند: (إنّ أخی مُصطفی رَجُلٌ صالحٌ) درباره‌ی حضرت پیرشالیار هه‌ورامان تخت بوده است. در این میان محقّقانی که به منطقه می‌آیند باید از مردم منطقه بپرسند که پیرشالیار کیست؟ ما هم می‌گوییم پیرشالیار مسلمان و در دوران اسلام بوده است. حدود ۹۵۰ سال پیش فوت کرده‌اند و دلایل ما مبنی بر مسلمان بودنش این است:

  • مرقدش رو به کعبةالله (قبله مسلمانان) است نه مثل ادیان گذشته یا رو به خورشید!
  • عبادتگاه (چله خانه) و خانه مسکونیش که امروزه هم به لطف خدا و به کوری چشم خفاشان باقی‌ است رو به قبله واقع شده است.
  • باغ و زمین و چشمه‌هایش که امروزه نیز آثار آنها باقی است به اسم سیّد مصطفی معروفند.

آرامگاه حضرت پیرشالیار هه‌ورامان تخت

اینک مردم هه‌ورامان تخت با نظر کسانی که این پیر عارف را به آئین زرتشت نسبت می‌دهند مخالفند. در پایان از ماموستا ملا امین صفایی امام جمعه سابق روستای رودبر اورامان تخت که زحمت کشیدند و این مطالب گرانبها را بدست مدیریت وبلاگ رساندند صمیمانه تشکّر و قدردانی می‌گردد، به امید روزی که این (روباه پیر) و عوامل مربوط به او، دست از این پیر و عارف اورامان بردارند.

والسّلام علیکم ورحمة الله و برکاته
گردآورنده : ناسک خه‌یالان (ناصح سعدی)

بازنشر در وبلاگ مـؤســسه قــرآنــی إقـــــــــرأ


موضوعات مرتبط: تـصـــــاويــــر هـــورامــــان، مــراســـم پيـــرشــاليــــار، پـيـــــــران هــــورامـــــــان
[ دوشنبه 1393/04/09 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]
  • در تاریخ ۷/1/۹۳ همانند سال قبل اردوی فرهنگی و تفریح هوود با شعار اعتیاد دشمن سلامتی برگزار شد که امسال در کنار تفریحات و ورزش های سالمی که برگزار شد درباره یکی از معضلات خیلی بزرگ اورامان یعنی مواد مخدر برنامه هایی تدارک دیده شد.
    جهت پذیرایی و برگزاری بهتر برنامه، امسال برگزار کنندگان اقدام به ثبت نام از علاقمندان کردند.
  • زمان ثبت نام:1 فروردین 93 الی سه شنبه 5 فروردین 93
  • مکان‌های ثبت نام:بازار اصلی اورامان تخت -جنب آژانس هورامان -خدمات ایرانسل مرشد مرادی / سرپیر مغازه محمود مرادی (علی بوله)
  • هزینه ثبت نام برای هر نفر 12000 تومان
  • پذیرایی: صرف صبحانه – نهار
  • شرکت در این اردو برای افراد بالای 15 سال آزاد بود.
  • در این مراسم از آقای منصور رستمی به عنوان معلّم پیشکسوت اورامان تجلیل شد.

موضوعات مرتبط: امـاكـن ديـدنـي هـورامـان، دهـكـــده گــردشــگــــري
[ سه شنبه 1393/01/19 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]

اوّلین متوفّای سال 1393 (روستای کماله) حاجیه خانم سیّده فریده حسینی (فرزند سیّد عزیز) ، همسر حاج ماموستا ملافائز عزیزی در روز شنبه 9/1/1393 در شهر سنندج دار فانی را وداع گفته و به دیار باقی شتافت. ایشان اهل کماله و مقیم سنندج بود که بر اثر عوارض ناشی از ولادت فرزند، تاب ماندن نیاورد و فرزندشان هم تنها دو روز در این دنیای بی‌بقا و بی‌وفا زیست. جنازه این خانم متدیّن بخاطر تأخیرات پزشک قانونی روز بعد (یکشنبه، در طوفانی‌ترین روز) به وطن منتقل شد و در قبرستان عمومی روستای کماله تدفین گردید. یکی از دهها ماشینی که جنازه را حمل می‌کردند بر اثر نداشتن دید کافی ناشی از باد و باران و طوفان با دو سرنشین (اهل کماله) به دره سقوط کرد. می‌توان از مرحوم جمشید رستمی به عنوان دومین متوفّای کماله یاد کرد که در ظهر روز یکشنبه (10/1/1393) خود تشییع‌کننده جنازه دیگر بود و دیگران در همان روز تشییع‌کننده جنازه خودش شدند!  کاک جمشید که به منظور تشییع جنازه مرحومه سیّده فریده حسینی به سنندج رفته بود در وقت برگشت، در گردنه (قوله‌گئ) نزدیک گردنه مشهور ژالانه و نرسیده به آبادی کماله ، بر اثر سقوط پیکان به انتهای جاده کوهستانی (بخاطر لغزندگی ناشی از برف) در دم جان باخت. سومین متوفای سال 1393 مرحوم سیّد توفیق نوری راننده حامل مرحوم جمشید رستمی بود که به همراه او به پایین دره سقوط کردند و تا رسیدن آمبولانس، مختصری از واقعه را برای حاضرین توضیح داد در حالی که از قطع شدن پای خود بی‌خبر بود و کم کم به کُما رفت و در مغرب همان‌روز (یکشنبه10/1/1393) خبر وفات او از بیمارستان مریوان به گوش اهالی کماله رسید و عزای سه روزه با سه متوفّی به قیامتی صغری تبدیل شد. عجیب‌تر آنکه در سالی که کمتر شاهد بارش بودیم و مردم از بارندگی ناامید شده بودند در دهمین روز بهار بر روی گیاهان نورسیده اورامان برف بارید و ژالانه که هرسال سهمی از کشتگان اورامان را به خود اختصاص می‌داد امسال هم از این قانون خود را بی‌نصیب نگذاشت تا نامش تثبیت و ماندگار شود. آری به عقیده مردم اورامان، ژالانه برای جهانگردان، سیاحتگاه و برای اهل خود قتلگاه است! مردمی که برای مراسم خاکسپاری مرحومه سیّده فریده آمده بودند چنان به دو مرگ دیگر مشغول شدند که تا حدودی از مورد اول غافل شدند. در حاشیه این مراسم، جمعی از قاریان اورامان مانند ماموستایان ملامحسن رستمی و ملااحسن میرزایی و آقایان سعدی سعدی و سعدی محمّدی در مراسم مزدحم عزاداری، آیاتی از قرآن کریم را تلاوت نمودند. ضمناً مرحوم کاک جمشید رستمی برادر قاری و حافظ قرآن مرحوم ملاحامدرستمی بود که دهها سال از برادر خود مراقبت نمود و اخلاق قرآنی ایشان هم در وی اثر گذاشته بود. جامعه قاریان هورامان تخت، به بازماندگان این سه مرحوم مراتب تسلیت خود را اعلام می‌دارند و از خداوند غفور برای رفتگان مذکور، وسعت قبور با رحمت واسعه و مغفرت خاصه مسئلت دارند. خداوند اجر عاملین و حاضرین و غائبین را که به هر نحوی از انحاء شریک غم هم‌کیش خویش بوده‌اند محفوظ و مضاعف گرداند. بحرمة سورة المبارکة الفاتحة مع الصّلوات.

مرحوم سیّد توفیق نوری و مرحوم جمشید رستمی

قبر، ای خانه‌ی گِل‌ها !

ای آشیـــانـه‌ی دل‌هـا !

چقدر اسم تو مقتدر و مهیب و موحش و بیمناک است !

(نظام وفا ؛ شاعر ایرانی)


منبع: خانه قاریان هورامان

[ چهارشنبه 1393/01/13 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]
  1. نام:‌ سیّد مصطفی
  2. شهرت: عریضی
  3. لقب : پیرشالیار (پیرشهریار)
  4. نام پدر: سیّد معروف
  5. نسب:‌ از سادات و نوادگان امام جعفر صادق [منبع: كتاب تاریخی (‌بنه‌ماله‌ی زانیاران)  - شجره‌نامه معتبر سادات كلجی]
  6. نام همسر: بهار (شهباره خاتون؛ شاباره) دختر والی خلخال (از توابع اردبیل كنونی)
  7. نام فرزند: ‌سیّد محمّد غیبی
  8. سال تولّد: 479 هجری
  9. محل تولّد: هورامان (اورامان تخت)
  10. محل تعلیم: کردستان – شام
  11. نام مرشد: شیخ عبدالقادر گیلانی
  12. نظر مرشد: اَخی مصطفی رجلٌ كامل!
  13. تعداد مریدان: 99 پیر [منبع: نورالانوار مرحوم عبدالصمد توادری)
  14. وجه تسمیه پیرشالیار: یعنی پیرِ یکی از مریدان مشهور خود (به نام شالیار؛ شالیاره سیاو)
  15. آثار: کتاب «معرفت پیر ؛ ماریفه‌توو پیری» - چله‌خانه – دانه تسبیح – کلاش (کفش محلی) – خانه و ایوان باستانی پیر
  16. کرامات: شفای لاعلاج؛ شفای همسر خود (قبل از ازدواج) در نزدیکی روستای بلبر ؛ سنگ شفا؛ ته‌وه‌نو سره‌وای) – رقص بزها در زمان چوپانی او در کودکی – گردآمدن هیزم‌ها برای او – دیوارسواری و حرکت دیوار – رویش سالانه سنگ – کشتن دیو (تنور دیو ؛ ته‌نوور و دیوا) – ادای نماز جمعه در مکه به صورت روحانی
  17. مراسمات: عروسی پیر – جشن تولّد فرزند (سیّد محمّد غیبی) ((کلاروچنئ) – سنگ شکنان (کؤمسا) – نان گردویی نذری (تربئ)
  18. پذیرایی‌ها: آش نذری سالگرد عروسی – گوشت قربانی نذری – مژدگانی کلاروچنی – نان گردویی نذری
  19. سال وفات: ‌561 هجری
  20. آرامگاه:‌ قبرستان عمومی شهر اورامان تخت (به نام قبرستان پیرشالیار)

 مراسم کومسای پیرشالیار

منابع:‌
 فرهنگ و تمدن هورامان
مقاله تحقیقی ملاعلی مقدمی و بشیر قاسمی
بیوگرافی پیر؛ مرحوم ماموستا ملاعبدالله مردوخی

تایپ: معروف آشنا (اسفند ۹۲)


موضوعات مرتبط: تـصـــــاويــــر هـــورامــــان، مسجــد جـامـع هـورامـان، تـصـــوّف در هــــورامــــان، مــراســـم پيـــرشــاليــــار، پـيـــــــران هــــورامـــــــان
[ سه شنبه 1392/12/27 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]
اورامانات: فاز اول گازرسانی به شهر اورامان به مناسبت دهه فجر با حضور فرماندار و امام جمعه این شهر افتتاح شد. به گزارش اورامانات، در ادامه گاز رسانی به شهر اورامان، فاز اول آن در روستای کماله این شهر به مناسبت دهه فجر انقلاب صبح امروز با حضور فرماندار سروآباد و امام جمعه شهر اورامان افتتاح شد. فداکار رئیس شرکت گاز سروآباد در مراسم افتتاح این پروژه با تبریک فرا رسیدن دهه فجر انقلاب، اظهار کرد: گاز رسانی به شهر اورامان با 8600 متر مربع و خط تغذیه 6 اینجی با ظرفیت 5000 متر مکعب برساعت محقق شده است. وی افزود: برای اجرای این پروژه‌ 12 میلیارد ریال اعتبار از محل اعتبارات شرکت گاز استان کردستان هزینه شده است.

  فاز اول گازرسانی به شهر اورامان افتتاح شد+عکس

فداکار تصریح کرد: با بهره برداری از این پروژه 800 خانوار با جمعیتی بیش از 4000 نفر از نعمت گاز طبیعی برخوردار می شوند. گفتنی است مراسم افتتاح گاز رسانی به چهار روستای دیگر شهرستان سروآباد سه روز پیش برگزار شد.


موضوعات مرتبط: تـصـــــاويــــر هـــورامــــان، بــخـشـــداري هــورامـــان، همايـش ها و گـزارش هـا
[ شنبه 1392/11/19 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]
 علیرضا شهبازی استاندارکردستان طی احکامی جداگانه شهرداران هشت شهر کردستان را منصوب کرد

در این احکام خطاب آقایان ناصح محمدخانی شهردار زرینه ، مصطفی کاظمی  شهردار توپ آغاج ،شهرام محمدی شهردار بلبان آباد، سید صابر حسینی شهردار اورامان، جمال شریفی شهردار کانی دینار، آیت ا... احمدوند شهردار یاسوکند، شاهو فقیه شهردار شویشه و هادی سعیدی شهردار برده رشه آمده است:

سلام علیکم:

با توجه به پیشنهاد شورای اسلامی شهر  به موجب این حکم جنابعالی به این سمت منصوب می شوید و امید است با اتکال به قدرت لایزال الهی در مسیر اعتدال جمهوری اسللمی با رعایت اصول قانون مداری، اعتدال گرایی و با استفاده از کلیه امکانات موجود در جهت توسعه عمران شهری گام برداشته و در حفظ و حراست از اموال عمومی، بهبود وضعیت رفاهی شهروندان، اعتلای فرهنگ شهرنشینی با هماهنگی و همکاری متقابل با مسئولین محل در ایفای کامل مسئولیت های محوله موفق باشید.

[ یکشنبه 1392/07/21 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]
  1. سال 1363 :‌ ویسی خدامرادی (پاییز)/ فرهاد حق‌پرست(بهار)
  2. سال 1364 :‌ بهمن لائی (ماه اوّل پاییز)/ فیروز مرادی (زمستان)/ نصرالدین احمدی (بهار)
  3. سال 1365 :‌ محمّدرئوف حسینی
  4. سال 1366 :‌ محمّد امینی
  5. سال 1367 :‌ بهاءالدین (پاییز)/ عین‌الله حبیبی
  6. سال 1368 :‌ محمّد مصطفوی
  7. سال 1369 :‌ حكیم سلیمی
  8. سال 1370 :‌ محمّد مصطفوی (آموزگاران: شهرام خالص‌رَو – فرهاد ناصری)
  9. سال 1371 :‌ محمّد مصطفوی
  10. سال 1372 :‌ حامد كرمی
  11. سال 1373 :‌ حامد كرمی
  12.  سال 1374 :‌ مسعود محمّدی
  13. سال 1375 :‌ مسعود محمّدی

عکـــس يادگاری از دوستان کلاس سوم و چهارم و پنجم (سال1365) - امين صادقي

منبع:‌ بایگانی اداره آموزش و پرورش سروآباد (6/7/1392)

گردآوری:‌ معروف آشنا؛ دبیر آموزش و پرورش سروآباد


موضوعات مرتبط: مـشــــاهـيـــر هــورامـــان، تـصـــــاويــــر هـــورامــــان
[ چهارشنبه 1392/07/10 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]

بسمه تعالی - 22/6/66 - از طرف شورای اسلامی[حضرت صالح] روستای كماله [بخش سروآباد – شهرستان مریوان] به اداری آموزش پرورش شهرستان مریوان مسته‌قر در سروآباد - سلام علیكم - بدین وسیله به استحضار میرسانم روستای مذكور دارای 70 شاگرد بلكو بیشتر میباشد و معلّم دل‌زوس آمد میخاهند و مردم مستضعفی میباشند. از آن اداره محترم تقاضامندیم ملافاتح احمدی به معلّم نام‌برده ارسالی فرمایید نام‌برده خو[د]ش بچه دارد و برای بچه‌های دیگران دل‌زوز میباشد. امیدواریم انشاالله محروم نباشیم انشاالله از اجر خالی نیست. - به امید پیروزی رزمندگان اسلام در جبهه‌های حق علی[ـه] باطل - با تقدیم احترام و سلام شورای اسلامی روستای كماله - مسئول شورا جمال فریادی - عضو شورا محمّدامین قادری = ‍[ثبت در آموزش و پرورش]: بسمه تعالی – آموزش نسبت به اعزام یك نفر معلّم در اسرع وقت اقدام فرمایید. 22/6/ - [اقدام آموزش]: ‌ملاحظه شد و به محض آمدن نیرو و با توجّه به اولویّت اقدام خواهد شد. ۹/۷/۱۳۶۶

تهيه و تايپ: معروف آشنا؛ بايگانی اداره آموزش و پرورش سروآباد - مهر ۱۳۹۲


موضوعات مرتبط: مـشــــاهـيـــر هــورامـــان
[ چهارشنبه 1392/07/10 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]

             آمار دانش‌آموزان دبستان شهید بهشتی كماله در سال تحصیلی 72/71

 

پایه اوّل:

  1. محمّد ابراهیمی – محمّدامین – 1365
  2. سورمه(ثروت) ابراهیمی – محمّدامین – 1364
  3. چنور امینی – علی – 1365
  4. ناهید قاسمی – محمّدامین – 1364
  5. فهیمه صادقی – مصطفی – 1365
  6. كژال صادقی – حسین – 1364
  7. مصطفی(ناطق) شریفی – محمّدشریف – 1365
  8. تریفه میرزایی – محمّدسعید – 1365
  9. هوشیار ابراهیمی – محمّدعلی – 1365
  10. مدریك قادری – محمّدعزیز – 1365
  11. كژل محمّدی – سیداحمد – 1362
  12. بهاره مصطفوی – محمّد – 1365
  13. عایشه عمرانی – توفیق – 1365
  14. آمینه عمرانی – احمد – 1365
  15. مدریك رحمانی – مهدی – 1365
  16. عدنان كوهی – علی – 1364
  17. حسیبه رستمی – جمشید – 1365
  18. هدایت عزیزی – محمّد – 1365
  19. [مرحوم] فرهاد(فهمین) كریمی – محمّد – 1365
  20. یعقوب حسینی – سیدعزیز – 1365
  21. مصطفی هاشمی – سیدعزیز – 1364
  22. حمدی احمدی – محمّد – 1364
  23. [مرحومه] نگین فریادی – محمّدفاتح – 1364
  24. نشمیل ربّانی – محمّدامین – 1364
  25. شوبو رحیمی – كریم – 1364

 پایه دوم:

  1. محمّد آشنا – عارف – 1363
  2. ادریس ابراهیمی – احمد – 1363
  3. برزان ابراهیمی – جمیل – 1363
  4. فتاح ابراهیمی – محمّد – 1363
  5. كژل ابراهیمی – محمّدامین – 1360
  6. محمود امینی – حسین – 1363
  7. جلیل امینی – علی – 1364
  8. هورامان رحمانی – احمد – 1364
  9. دلكش رستمی – جمشید – 1363
  10. فاتح سعدی – محمّدجمیل – 1364
  11. صنعان صادقی – عثمان – 1362
  12. مریم صادقی – مصطفی – 1363
  13. هیمنه صادقی – مصطفی – 1361
  14. مختار عزیزی – محمّد – 1364
  15. سیروان(فهمین) فریادی– كامیل – 1359
  16. حسیبه كریمی – محمّد – 1364
  17. لقمان(جمیل) محمّدی – محمّدكریم – 1363
  18. فریده محمّدی – علی – 1364
  19. سمیه میرزایی – محمّدسعید – 1363
  20. مادح مؤمنی – محمّدامین – 1364
  21. صیفورا نوری – سیدمحمود – 1363
  22. كافیه نوری – مصطفی – 1362
  23. نگین هاشمی – عبدالله – 1364
  24. رنگین هاشمی - احمد – 1364

 پایه سوم:

  1. یادگار احمدی – احمد – 1363
  2. شیرین احمدی – محمّدامین – 1359
  3. پروین احمدی – علی – 1359
  4. سعیده حسینی – سیدعزیز – 1363
  5. [مرحومه] شنو ربّانی – محمّدامین – 1361
  6. شاهو رحمانی – احمد – 1362
  7. عبدالله رستمی – محمّد – 1363
  8. عادل شریفی – محمّدشریف – 1361
  9. حدیبه عزیزی – محمّد – 1363
  10. فوزیه عمرانی – توفیق – 1363
  11. كافیه عمرانی – احمد – 1362
  12. اقبال قادری – محمّدعزیز – 1363
  13. شنو قاسمی – محمّدامین – 1362
  14. دلشاد قاسمی – یاسین – 1362
  15. ادیبه كریمی – محمّد – 1363
  16. فیروز مصطفوی – محمّد – 1363
  17. لیلا مصطفوی – محمّد – 1360
  18. محمّد مؤمنی – محمّدكریم – 1362
  19. یادگار مؤمنی – عبدالله – 1363
  20. فریده مؤمنی – محمّدامین – 1360
  21. محمّد هاشمی – عبدالله – 1361

 پایه چهارم:

  1. هوشمند ابراهیمی – جمیل – 1361
  2. جلال امینی – علی – 1360
  3. محمّد رحیمی – احمد – 1361
  4. مصطفی رحیمی – كریم – 1361
  5. ناصح سعدی – محمّدجمیل – 1362
  6. سعدی سعدی – محمّدجمیل – 1361
  7. سركوت فریادی – محمّدفاتح – 1361
  8. فرید فریادی – محمّدجمیل – 1361
  9. سیروان قاسمی – محمّدعزیز – 1361
  10. آرام قاسمی – عبدالله – 1360
  11. فرشته كرمی – محمّدسعید – 1359
  12. رنگین كریمی – محمّد – 1359
  13. جمال كریمی – محمّدكریم – 1362
  14. حسین محمّدی – محمّد – 1359
  15. محمّد محمّدی – محمود – 1361
  16. حسن محمّدی – محمود – 1358
  17. حامد هاشمی – احمد – 1362

 پایه پنجم:

  1. عدنان آشنا – عارف – 1359
  2. پروین آشنا – عارف – 1356
  3. اقبال ابراهیمی – محمّدامین – 1358
  4. عباس ابراهیمی – علی – 1361
  5. حمدیه احمدی – احمد – 1354
  6. رنگین احمدی – علی – 1357
  7. فریده حسینی – محمّدعزیز – 1359
  8. عدنان خدری – احمد – 1359
  9. مسعود رحمانی – احمد – 1361
  10. هیمنی عمرانی – احمد – 1357
  11. ادریس عزیزی – محمّدامین – 1361
  12. مادح غریبی – محمّد – 1359
  13. فریده فریادی – محمّدجمیل – 1358
  14. سوسن قاسمی – یاسین – 1360
  15. سوسن كریمی – محمّدكریم – 1357
  16. روزگار محمّدی – احمد – 1360
  17. هیمنی نوری – محمود – 1356
  18. عدنان هاشمی – عبدالله – 1359
  19. فریده هاشمی – احمد – 1358

تهيه و تايپ: معروف آشنا؛ بايگاني اداره آموزش و پرورش سروآباد - مهر ۱۳۹۲


موضوعات مرتبط: مـشــــاهـيـــر هــورامـــان
[ چهارشنبه 1392/07/10 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]

 لیست دانش‌آموزان دبستان انقلاب اسلامی كماله در سال 1363

 پایه اوّل:

  1. امین محمّدی – محمود – 1356
  2. اسعد مؤمنی – محمّدامین – 1356
  3. ناصر اكبری – مصطفی – 1353
  4. عبدالله ربّانی – حسین – 1355
  5. عزیز محمّدی – سیدمحمد – 1353
  6. حیدر محمّدی – محمّد – 1356
  7. امید محمّدی – محمّد – 1357
  8. عبید ابراهیمی – محمّدعلی – 1357
  9. ماجد رحیمی – احمد – 1355
  10. ناصح عزیزی – محمّدامین – 1357
  11. سعدی نوری – احمد – 13567
  12. محمّد ربّانی – حسین – 1356
  13. مهدی محمّدیان – محمّدامین – 1356
  14. [مرحوم] عدنان رستمی – محمّد – 1356
  15. عطاءالله هاشمی – عبدالله – 1357
  16. عدنان عزیزی – محمّد - ؟
  17. محمّد وهابی – احمد – 1353
  18. حامد قاسمی – محمّدعزیز - ؟
  19. عبدالله وهابی – احمد - ؟
  20. امین كرمی – محمّد - ؟
  21. مادح محمّدی - ؟ - ؟
  22. سعدی ابراهیمی – عبدالله – 1352
  23. فتاح صادقی – حسین – 1355
  24. جوانمیر میرزایی – محمّدخان – 1352
  25. اكرم غریبی – محمّد – 1357
  26. عزیز مؤمنی – محمّدكریم - ؟
  27. ثریا ابراهیمی – محمّد – 1352
  28. فریده ابراهیمی – محمّد – 1352
  29. حصیبه ابراهیمی – محمّد – 1/1/2525
  30. حمیده حسینی – سیداحمد – 1353
  31. فریده كرمی – توفیق – 1356
  32. فهیمه محمّدی – حسین - ؟
  33. فرشته ابراهیمی – عبدالله –  ؟
  34. همنی ربّانی – احمد – 1351
  35. آمنه امینی – احمد – 1352
  36. حسین قادری – محمّدكریم – 1357
  37. شهلا ابراهیمی – عبدالله – 1354
  38. عینا عزیزی – محمّدحسن – 1352

 پایه دوم:

  1. جمال سعدی – جمیل – 1354
  2. حمدی قاسمی – محمّدعزیز – 1353
  3. مادح عزیزی – محمّدامین – 1355
  4. فتّاح ربّانی – حسین – 1353
  5. عابد هاشمی – عبدالله – 1356
  6. محمود شریفی – عبدالله – 1354
  7. عابد احمدی – احمد – 1356
  8. جمال امینی – علی – 1354
  9. مسعود كرمی – احمد – 1356
  10. كمال مؤمنی – محمّدامین – 1350
  11. حامد محمّدی – احمد – 1350
  12. سعدی قاسمی – محمّدعزیز – 1352

 پایه سوم:

  1. حمید رحیمی – احمد – 1353
  2. حامد محمّدی – محمّد – 1353
  3. حمدی محمّدی – محمّد – 1355
  4. احمد غریبی – محمّد - 1355
  5. فرید صادقی – حسین – 1354
  6. حامد احمدی – محمّد – 1352
  7. سعید اكبری – مصطفی – 1351

 پایه چهارم:

  1. كمال سعیدی – جمیل – 1349
  2. فارس عزیزی (فایز) – محمّدعزیز – 1352
  3. احمد عزیزی – محمّدامین – 1352
  4. محمّدامین كریمی – محمّدكریم – 1353
  5. حامد كرمی – رشید – 1352
  6. فتّاح سهراب‌پور – مصطفی – 1349
  7. امین صادقی – محمّدعلی – 1352
  8. زاهد قادری – محمّدامین – 1352
  9. عزیز كرمی – توفیق – 1353
  10. عزیز امینی – محمّدامین – 1350
  11. محمّد ربّانی – احمد – 1350
  12. عرفان كرمی – سعید – 1350

 پایه پنجم:

  1. حسن كریمی – محمّدسعید – 1351
  2. فرید رستمی – محمّد – 1351
  3. عرفان عزیزی – محمّدعزیز – 1349

مدیر و آموزگار دبستان انقلاب اسلامی كماله :‌ ویسی خدامرادی

تهيه كننده: معروف آشنا؛‌ منبع:‌ بايگانی آموزش و پرورش سروآباد


موضوعات مرتبط: مـشــــاهـيـــر هــورامـــان
[ شنبه 1392/07/06 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]

مدیران استان برای رفع مسایل و مشکلات شهر اورامان باید تلاش بیشتری داشته باشند!

استاندار کردستان گفت: مدیران دستگاه های اجرایی استان باید برای رفع مسایل و مشکلات شهر توریستی اورامان،نهایت تلاش و کوشش را داشته باشند.

به گزارش پایگاه خبری روابط عمومی، علیرضا شهبازی در مسجد جامع شهر اورامان در میان شهروندان این شهر افزود:شهر توریستی  اورامان به عنوان مقصد بسیاری از گردشگران داخلی و خارجی باید از لحاظ زیر ساخت ها و داشتن امکانات و رفاه در سطح بالاتری قرار بگیرد و برای جبران کمبود های این شهر باید تلاش بیشتری صورت پذیرد. وی بیان کرد:مدیران و مسوولین شهرستان سروآباد نیز باید در جهت رفع  مسایل و مشکلات با پیگیری های مستمر نهایت تلاش و کوشش را داشته باشند و توسعه این منطقه را محور فعالیت های خود قرار دهند. وی شهر اورامان را از لحاظ جاذبه ها طبیعی و  وجود آداب و رسوم اجتماعی غنی و برنامه های فرهنگی ویژه و منحصر به فرد یکی از بهترین جاذبه های گردشگری کشور معرفی کرد و افزود:باید با فراهم کردن زیر ساخت های لازم شرایط رشد صنعت گردشگری را در این منطقه فراهم کنیم . وی بیان کرد: برای ارائه خدمات بهتر به ساکنین این منطقه باید با رونق صنعت گردشگری  وحمایت از کشاورزان و باغداران این منطقه شرایط اشتغال و رفاه را برای مردم اورامان مهیا شود. استاندار کردستان با حضور در بین مردم سروآباد وبررسی مسایل و مشکلات این شهر بصورت  تلفنی با مدیران شرکت آبفا استان،گاز استان ،مخابرات و صدا و سیمای استان خواستار رفع مشکلات آب و فاضلاب،تسریع در گاز رسانی شهر ،تقویت آنتن دهی موبایل و فراهم کردن شرایط استفاده از شبکه های صدا و سیمای کشور در این شهر شد.

علیرضا شهبازی در این سفر یک روزه از پروژه  گازرسانی شهر اورامان بازدید کرد و خواستار سرعت بخشیدن به اتمام این طرح شد و از بیمارستان سروآباد نیز بازدید کرد. استاندار کردستان در ادامه سفر خود از پاسگاه های مرزی و یادمان شهدای دالانی و کاروانهای راهیان نور در این منطقه بازدید کرد و بر فراهم کردن شرایط مناسب برای کاروانهای راهیان نور در این منطقه تاکید کرد. 12 شهريور 92

منبع:‌ سايت استانداری كردستان


موضوعات مرتبط: بــخـشـــداري هــورامـــان، دهـكـــده گــردشــگــــري، همايـش ها و گـزارش هـا
[ یکشنبه 1392/06/17 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]
شعـر قـــرآن: اثر ماموستا ميرزاي هورامي،‌ شاعر و روحاني برجسته هورامان

وبلاگ ميرزای هورامی

ماموستا ميرزاي هورامي شاعر معاصر

چرای ره هنــــوومای ،  سه عاده تم تـــوی

هه لگری په یمان ،   ئـــه مانه تـــــم تــوی

ئوستای ته عمیری نــــاو ده روونم  تـــوی

تـــــه بیبی لاشه ی  پـــر زه بـــوونم  تـوی

بــــاوک و بــــــاوانم ،  له زه حمتا  تــــوی

ئومیـــــدو پشتـم ،  له مه ینــــه تا    تـــوی

بـــــه بی تــــــو ،  خودا نـاسیــن  مه حاله

ئینسان بــــه بی تــــــو ،   ژیــــانی  تـــاله

له دانشگای تـــو ، هه ر که سی  ده رچوو

ئیمــــزای شـــه هاده ی   (تبیـَـضُّ الوُجوه)

له دانشگای تــو ، هـه ر که سی  ده رهات

(نــــارٌ حامِیَه ) ی   ئه کری  بــه خه لات


موضوعات مرتبط: شـــاعـــران هـــورامـــــان، مـيـــــرزاي هـــــــورامــي
[ چهارشنبه 1392/05/02 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]
معرفي بيست وبلاگ اهالي هورامان تخت و روستاهاي تابعه

گردآوري و تنظيم: معروف آشنا

اگر آدرسي باز نشد، آدرس را كپـي كنيد و در صفحه جديد جستجو كنيد.

نويسنده

آدرس

نام وبلاگ

ميرزاي هورامي كمالا مقيم سنندج

 http://www.mirzaee.sabaaa.com

سايت ميرزاي هورامي

ميرزاي هورامي كمالا مقيم سنندج

 http://www.mirzaee.blogfa.com

وبلاگ ميرزاي هورامي

ملااحسن ميرزايي كمالا

http://www.baran310.ir

باران،قطراتي براي نو شدن

عدنان آشنا كمالا

 http://www.hawramantakht.blogfa.com

هـورامـان شنـاسی

عدنان آشنا كمالا

 http://www.hawrami-f.blogfa.com

فـرهنــگ لغــت هــورامــي

معروف آشنا كمالا

 http://www.eqra1392.blogfa.com

مـؤســسه قـرآنـی إقــرأ

سيدمحمدحسيني اورامان تخت

http://www.pishaliar.blogfa.com

هورامان را بيشتر بشناسيد

علي رحيمي و دوستان،سرپير

http://www.nasim-e-danesh.blogfa.com

نسيــم دانش

عدنان محمدی، ستار نوری، كمالا

http://www.kmala.blogfa.com

كمـالا

ستار نوری كمالا

http://www.sattarnoori.blogfa.com

هورامان تخت

محمود اميني كمالا

http://www.howram.blogfa.com

پایگاه اطلاع رسانی اورامان

امين صادقي دبير دبيرستان، كمالا

 http://www.sadeqi86.blogfa.com

آموزش عربی دبيرستان

محسن رستمی كمالا

http://www.havarnashinan.blogfa.com

اورامانات سرزمين تراس بنديها

ستار هدايتي رودبر

http://www.zarivar.blogfa.com

یا رحمةً للعالمین

احمد رحماني دبير رياضي،رودبر

http://www.shapora1351.mihanblog.com

اورامان تخت، رودبر 

هیوا هه ورامی، سرپیر

 http://www.hawargaykhyal.blogfa.com

هه‌وارگه‌ی خیال- اورامان تخت

برزان بهرامي، هتلدار هتل هورامان

 http://www.avadan.blogfa.com

اورامان + عکس

مهدي مرادي

http://www.bandan.blogfa.com

هه‌وارگه‌ی هه‌ورامان

ساسان كرمي، اورامان تخت

 http://www.sasan-k.blogfa.com

هورامان تخت

حافظ احمدی، ‌اورامان تخت

 http://www.hafezahmadi.blogfa.com

پاییــز

لطفاً در معرفي وبلاگهاي اهالي هورامان تخت و حومه در قسمت نظرات ما را ياري فرماييد.

منبع خبر: وبلاگ مؤسـسه قــرآنــي إقـــرأ


موضوعات مرتبط: مـشــــاهـيـــر هــورامـــان
[ چهارشنبه 1392/05/02 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]
معرفي بيست فعاليت چهره‌هاي قرآني هورامان در نيم قرني كه گذشت!

گردآوري: معروف آشنا

در تكميل فهرست ، نيازمند راهنمايي هاي شما بزرگواران (نظرات) هستيم.

  1. امامان جمعه و جماعات پنج روستاي هورامان، پيوسته در امر خدمت به قرآن و تدريس آن پيشقدم بوده‌اند. «فَنِعمَ أجرُ العامِلين».
  2. جاريه‌ترين صدقه‌اي كه از نياكان نيك ما به جا مانده مراسم قرآن خواني ويژه اموات با عنوان (قورئان وه‌ني) مي‌باشد كه در آن صرفاً به تلاوت جمعي قرآن پرداخته مي‌شود و نوعي انس با قرآن و بيعت مجدّد با اين آشناي غريب (قرآن كريم) است.
  3. مؤسسه قرآني إقرأ، به دنبال كسب مجوز رسمي از سازمان تبليغات اسلامي مريوان براي مكان مؤسسه و نيز چاپ نشريه (مجله إقـرأ) مي‌باشد. نظرات شما راهگشاي امور ماست.
  4. بيشتر قاريان هورامان در مسابقات سراسري اوقاف و امور خيريه شهرستان مريوان شركت كرده اند.
  5. قاريان هورامان از مؤذّنان موفّق و تأثيرگذار منطقه هم هستند.
  6. مي‌توان به نهضت قرآني سرپير با مديريّت مهندس رحمان رحيمي و ماموستا هياس احمدي به عنوان يك گام بلند در معرفي استعدادهاي قرآني اين روستا اشاره كرد.
  7. يكي از بزرگترين افتخارات هورامان، حضور بزرگترين قاري كردستان آقاي زاهد مرادي (اميرالقراء) به عنوان بخشدار هورامان بود كه ايشان استاد صوت و لحن و مدرس قرآن در طول 25 سال در مركز استان مي باشند. تأسف بر انگيز است كه اين استاد در اورامان ناشناخته ماند و قبل از اينكه چند قاري هوراماني صاحب نام تربيت كند بار سفر به مقصد استانداري بستند.
  8. ماموستا سيّد عبدالله حسيني از روحانيون برجسته هورامان تخت و مدرس در شهر مريوان است كه صاحب تأليفات عمده‌اي از جمله «تجويد قرآن» مي باشد و نيز از داوران بخش تجويد مسابقات اوقاف شهرستان مريوان مي باشد.
  9. مرحوم ملاحامد رستمي تنها حافظ كل قرآن كريم است كه شصت سال در خدمت مردم، قرآن را با دو سبك بومي و جهاني تلاوت مي‌كرد.
  10. مرحوم ماموستا سعيد كرمي در مراسمات رسمي مذهبي با قصيده دلنشين بورديه و در مراسم ختمه نقشبنديه با قرائت منحصر به فرد خويش، خاطره ساز خاطره ها بود.
  11. ماموستا ملاعارف آشنا كه بيش از چهل سال در روستاي كماله و در منزل شخصي خويش به تدريس قرآن پرداخته‌اند همواره مورد احترام اهل منطقه بوده و هست.
  12. ماموستا ميرزاي هورامي اهل روستاي كماله و مقيم در سرابقاميش سنندج، (به نقل از فرزندشان) بيشتر به سبك كردي و بومي خواني قرآن كريم تمايل دارند.
  13. جا دارد از خدمات صادقانه و خالصانه بيش از نيم قرن تدريس مرحوم ماموستا محمود عزيزي تجليل و يادآوري شود.
  14. قرائت صوفي محمّدحسن احمدي هوراماني به سبك خاص خود در مجالس ختم، دلنشين و ستودني است.
  15. تدريس دهها ساله كاك احمد رودبري (احمد و حمه ئومه‌ري) قابل تقدير است.
  16. ماموستا هياس احمدي و ماموستا فائز عزيزي از روحانيون موفقي بودند كه توانستند به مدت چند سال در مركز استان (سنندج)، ‌به تدريس تجويد بپردازند.
  17. ناصح سعدي متولّي امور مسابقات اوقاف مريوان، اهل روستاي كماله و از قاريان اين روستا است كه توانست جامعه قرآني هورامان را در مسابقات اوقاف به ديگران بشناساند.
  18. ملامحسن رستمي اهل شهر اورامان و نوه مرحوم ماموستا ملاعبدالله مردوخي، داراي رتبه‌هايي در مسابقات استاني و پيشگام در قرائت اصولي به سبك قراء مشهور است كه راه را براي شيوه مصري خواني در اورامان هموار كرده اند و مستمعين را كه با نغمات محلي و بومي از قبل محشور بودند با مقامات هفتگانه مأنوس نموده‌اند.
  19. ملااحسن ميرزايي از قاريان ترتيل خوان موفق و داراي رتبه كشوري است.
  20. سعدي سعدي از قارياني است كه در تهران افتخار آشنايي با استاد پرهيزگار را داشته و چند مدرك مربيگري و داوري قرآن دريافت نموده است.

منبع: مـؤســسه قــرآنــی إقـــــــــرأ


موضوعات مرتبط: مـشــــاهـيـــر هــورامـــان
[ چهارشنبه 1392/05/02 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]

در آزمون نهضت ملی حفظ قرآن کریم ویژه فرهنگیان استان کرمانشاه، آقای محمد امین کریمی معلم روانسری بعنوان تنها معلم حافظ کل قرآن کریم استان کرمانشاه معرفی شد.

به گفته رحیم کرمی مدیر آموزش وپرورش شهرستان روانسر و بر اساس اعلام کارشناسی قرآن و نماز اداره کل آموزش و پرورش استان کرمانشاه در آزمون طرح ملی نهضت حفظ قرآن کریم ویژه فرهنگیان این استان، آقای محمد امین کریمی دبیر دینی و عربی مدارس شهرستان روانسر بعنوان تنها معلم حافظ کل قرآن کریم معرفی شد. کرمی افزود : 4 دانش آموز روانسری نیز در آزمون استانی نهضت ملی حفظ قرآن کریم «طرح نور» ویژه دانش آموزان استان بعنوان حافظ کل قرآن کریم معرفی شدند .

وی افزود در طرح نهضت ملی حفظ قرآن کریم دانش آموزان و فرهنگيان حداقل با حفظ نيم جزء و حداكثر 30 جزء قرآن كريم در مدرسه مجازی قرآن ثبت نام می نمودند که در این  طرح بیش از  327 همکار فرهنگی و دانش آموز روانسری با مراجعه به سايت اينترنتي مدرسه مجازي قرآن ثبت نام کرده بودند.

وبلاگ بازتاب روانسر  -  وبلاگ ستاد پروژه مهر 91 آموزش وپرورش روانسر  -  وبلاگ مشاوران جوان آموزش و پرورش كرمانشاه



موضوعات مرتبط: مـشــــاهـيـــر هــورامـــان
[ چهارشنبه 1392/05/02 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]
مامۆستامیرزای هه‌ورامی له ساڵی 1956ز له هه‌ورامانی ئێران (که‌ماڵا)به دونیا هات.خوێندنی ئایینی له لادێکانی ئێران و عێراق به‌سه‌ر بردوه و له دواییدا بووه به ئیمام و پێش نوێژی مزگه‌وته‌کانی ناوچه‌ی سنه.
هه‌روه ها له‌گه‌ڵ تدریس و ئیمامه‌تدا نووسینی دیوانی شێعره کانی ده‌س پێ کردوه که هه‌وڵین دیوانی به (سه‌وزه‌ی کۆسالان)ناسرا که بریتیه له شیعره هه‌ورامیه پاراوه‌کانی ئه‌م شاعیره ناسک خه‌یاڵه .
هه‌ر وه‌ها کتێبی مه‌ولانا ئه‌بووبه‌کری موسه‌ننیفی چۆری به ناوی (سراج الطریق)که مه‌ترسی فه‌وتان و له ناوچوونی بوو سه ر نوێ نووسیه‌وه و له چاپ درا.دیوانی(زه‌ردی خه‌زان)یش که سۆرانیه له ساڵی91(2013)چاپ کرواه. له گه‌ڵ ئه‌م هه‌مو ئه‌رک و کاره مامۆستا میرزایی  ده‌سی له خزمه‌تی زیاتر به فه‌رهنگ و ئه ده ب و کلتوور هه‌ڵ نه‌گرت و  له رادیۆی سنه به‌شی سۆرانی و هه‌ورامی رۆژانه بۆ چه ند سه عاتێک قسه ده کات.

mirzaehawrami@gmail.com
میرزایی 6592312 918 98 +

منبع : وبلاگ ميرزاي هورامي

.................................................
میرزای هورامی در صفحات اجتماعی:

www.issuu.com/mirzaee

www.facebook.com/mirzaee119

twitter.com/mirzaehawrami

www.aparat.com/erfanekurd

https://plus.google.com
/u/0/114065792338457071207/posts

.................................................
ساعت 11/50 برنامةي زنده ی
ميرزايي هورامي
از سايت صداوسيماي كردستان
بخش صدا
http://kordestan.irib.ir/index.php?option=com
_content&view=section&id=54&Itemid=157/


موضوعات مرتبط: مـشــــاهـيـــر هــورامـــان، شـــاعـــران هـــورامـــــان، مـيـــــرزاي هـــــــورامــي
[ سه شنبه 1391/12/08 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]
ملا محمّدامين متخلص به (ميرزاي هه‌ورامي) متولد 1335 ، دوران كودكي را در سقط‌الرأس خود روستاي (كه‌مالا) اورامان تخت گذرانيده است.
‌نامبرده از رشته پدر به (وه‌لي ديوانه) و از رشته‌ي مادر به (صه‌يدي هه‌ورامي) مي رسد. در هفت سالگي ( قوتابي قورئان) مي‌شود سپس (گلستان) و (پندنامه عطار) و (روله بزاني) كه معمول محل بوده مي‌خواند، بعد از آن براي (فه‌قيه‌تي) راهي غربت مي‌گردد و به (خورمال) و (بياره) و ( نه‌وي) -كردستان عراق- مسافرت مي‌كند.
سپس به مريوان مي‌آيد؛ چند سالي ديگر ادامه تحصيل مي‌دهد تا در اوايل انقلاب يعني 1357 طبق معمول فارغ التحصيل مي‌شود .
ميرزاي هه‌ورامي در همان دوران تحصيل شعر مي‌سرود و مورد تشويق و تحسين ادب دوستان قرار مي‌گرفت . بويژه در سال‌هاي 56 و 57 با راديو مريوان كه برنامه هه‌ورامي داشت همكاري مي‌كرد و گاه گاهي مسائل علمي را با شعر آسان مي‌نمود.
او با زبان ساده و طبع ساده مسائل روز را با جوانان مطرح مي‌كرد و شعرهاي او اغلب در مجالس و مراسم مختلف قرائت مي‌شد.
شعر (ميرزاي هه‌ورامي) با دو لهجه‌ي گوراني و سوراني سروده شده است. نخستين مجموعه‌ي شعر او با نام سه وزه ی کوسالان در سال 1362 در تهران به چاپ رسيد كه مورد آفرين اساتيد (بابامردوخ، حمدي و هيمن) قرار گرفت .
شعر او بر دو وزن عروضي و كلاسيك است.
طبيعت و ظرافت كوه‌هاي اورامان و مردم ساده و قانع آن ديار خميرمايه‌ي شعر ايشان است . زيبائيهاي گوناگون چهارفصل به شعر او زينت بخشيده است و در شعر او تراژدي‌هايي بچشم مي‌خورد كه از اوضاع آشفته منطقه و جنگ تحميلي و شيميايي هه‌له‌بجه و مخالفت احزاب و بي توجهي مسئولين امر حكايت دارد.
مجموعه‌ي ديگر از اشعار سوراني ايشان با نام «زه‌رده‌ي خه‌زان » در مراحل پاياني خود براي نشر و توزيع است.
20 سال است با قسمت راديو اورامي در سنندج كمال همكاري را دارد و همچنين در حال حاضر گوينده و نويسنده برنامه راديويي «نور ايمان» مي باشد كه قبل از اذان ظهر پخش مي شود.
برنامه‌هاي ادبي او مورد توجه گوران و سوران قرار گرديده است.
ميرزاي هه‌ورامي فعلا در روستاي سراب قاميش حومه‌ي سنندج بأمر تدريس و امامت اشتغال دارد .

منبع : http://mirzaee.blogfa.com/


موضوعات مرتبط: مـشــــاهـيـــر هــورامـــان
[ سه شنبه 1391/12/08 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]

ماریفه ت و شالیاری

کتاب اشعار پیر شالیار

 متاسفانه هنوز اطلاعاتی از این کتاب نداریم  

اگر اطلاعاتی در باره این کتاب بدست آمد حتما به اطلاع شما خواهد رسید

(( باخبر شديم آقاي رئوف سعيديان نويسنده نويني مقيم مريوان كتابي جيبي با عنوان معرفت پير مربوط به پيرشاليار به چاپ رسانده اند. ۲/۵/۹۲))


دیوان صیدی

مولإف: صیدی سرپیری هورامی

مجموعه اشعار (عربی - فارسی - هورامی)


تاریخ سلاطین هورامان و شمه ای از تاریخ هورامان

نویسنده:شیدا مردوخی.عبدالله بن عبد العزیز

ناشر:پرتو بیان-سال۱۳۸۳

تعداد صفحات کتاب:۳۷۲ص


سه وزه ی کوسالان

مولف:محمد امین میرزایی(میرزای هورامی)

موضوع:اشعار هورامی

تاریخ چاپ:خرداد/۱۳۶۲

[ دوشنبه 1388/12/24 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]

صيدي شاعر يزرگ هورامان در سال 1199 هجري تا سال 1265 هجري ميزيسته است. و بيش از 1500 قطعه شعر دارد، بيشتر اشعارش به شيوه اورامي كهن اوستائي و فارسي بوده است. و اشعاري نيز به زبان عربي دارد. نامش ملا محمد سليمان فرزند حاج سيد محمد خانقاهي و در قريه خانقاه پاوه متولد گرديده و نزد بيشتر اساتيد هورامان و حوالي شهر زور تلمذ و آخرين مراحل تحصيل را از محضر ماموستا جلال خورمالي استفاده و از حضور ايشان مجاز شده. صيدي پس از اتمام تحصيل به شهر هورامان تخت رفته و در آنجا ماندگار و متا هل گرديده و سمت مدرس علوم دينيه و امام جمعه و جماعت شهر اورامان تخت را داشته و ضمناً با كسب باغباني امرار معاش مينموده است۱



۱برای مطالعه بیشتر رک : دیوانی صیدی


موضوعات مرتبط: مـشــــاهـيـــر هــورامـــان
[ دوشنبه 1388/09/09 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]
در صدد هستم با عزيزاني كه در هورامان هستند در آينده نزديك جلساتي با هم داشته باشيم و آمار تمام كساني در فعاليتهاي فرهنگي دارند داشته باشم تا با هم بتوانيم كارهاي ناتمام گذشته را به انجام برسانيم و از ايده هاي فرهنگي همديگر استفاده نماييم. 


موضوعات مرتبط: مـشــــاهـيـــر هــورامـــان، علـــوم دينـي هـــورامــان
[ جمعه 1388/07/10 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]

ورهرام محقق فیلمنامه و سینمای مستند است و تا کنون کار تحقیق فیلمنامه و کارگردانی فیلمهای مستند بسیاری را انجام داده است.ورهرام در زمینه عکاسی هم فعالیتهای چشمگیری داشته است.فیلم مستند علمی -تحقیقی<<عروسی مقدس >>او توسط انجمن تهیه کنندگان سینمای مستند در سالن بتهوون خانه هنر مندان ایران به نمایش در آمد.این فیلم باز سازی مراسم عروسی <<پیر شالیار>>با شاه بهار خاتون دختر شاه بخارا است که هر ساله در نیمه دوم بهمن ماه به مدت دو هفته با حضور مردم روستا و دراویش و صوفیان منطقه در روستای <<هورامان تخت>>برگزار می گردد.این روستا که درشهرستان مریوان کردستان واقع است از طرف سازمان یونسکو به عنوان قدیمی ترین دهکده جهان  اعلام شده است. ............

 

 


موضوعات مرتبط: تـصـــــاويــــر هـــورامــــان، مــراســـم پيـــرشــاليــــار
ادامه مطلب
[ جمعه 1388/07/03 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]

«چريكه هورام» به تهيه كنندگي مرحوم سرهنگي و كارگرداني فرهاد مهرانفر در سال 1378 توليد شده است در خلاصه داستان آن آمده است: «خزر، به دنبال عشق گمشده اش «هورام» سفري غريب و پرنشانه را در ميان صخره‌هاي بلند و دست نيافتني هورامان تخت در كردستان آغاز مي كند. او در حالي كه ضبط صوت كوچكي در دست دارد به صداي «هورام» گوش مي دهد كه از سرزمين خود صحبت مي كند. «خزر» كه براي نخستين بار به كردستان آمده، در جستجو براي يافتن هورام، با مردم و سنت‌هاي اين سرزمين آشنا مي‌شود. او همچنين مردي با سازي در دست مي بيند كه خود را چريكه خوان مردم كرد معرفي مي كند. او «چرگر» نام دارد و معتقد است كه در اين منطقه هيچ گمشده اي پيدا نمي شود. «روژان» پرستاري كه قرار است با محبوبش ازدواج كند كيف پزشكي‌اش را به خزر مي دهد. «خزر» كه همه جا را براي يافتن «هورام» زير پا گذاشته، هراز گاهي در مقابل خود هورام را مي بيند كه مي گويد او براي هميشه گم شده است. «خزر» به تدريج درمي يابد كه هورام در حين جنگ كشته شده و ديگر نزد او باز نخواهد گشت.بازيگران اين فيلم : پريوش نظريه(در نقش خزر كه در فيلم عروس حلبچه هم بازيگري كرده است) و يوسف مراديان(در نقش هورام).  


موضوعات مرتبط: مـعــــرفـــي كتــــاب هــا، علـــوم دينـي هـــورامــان
[ پنجشنبه 1388/06/26 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]

شيخ ابوبكر دوريساني

پير ميكائيل جاف

ملا عيسي جوانرودي

ميرزا شفيع  پاوه اي

ملا احمد  نودشي اوراماني

شيخ ابوبكر گلالي شافعي نقشبندي

صيدي اوراماني

سيد علي قطب خانگايي

حاج سيد بايزيد  خانگايي

ملا محمود دشه اي

خستة  خانگايي

جهان آرا

معدومي تاوگوزي « مولوي »

ملا احمد  كلاشي

نصيرالاسلام ملاباشي جوانرودي صديقي

ملا عبدالصمد  جوانرودي

سيد محمد  خانگايي

ميرزا عبدالقادر  پاوه اي

ملا صلاح الدين  پاوه اي

علامه مفتي  دشه اي كردستاني

شيخ عبدالكريم خانه شوري

ملااسحاق هجيجي ديواندره اي

ملا عبدالمجيد موحد نادري

ملا محمود جوانرودي

سيد الدوله هاشمي

ملا اسعد احمدي نودشي

ملا عبدالقادر جلالي نودشي

شمس قريشي

ملا محمد  جوانرودي

ملا فيض الله  غريب

آقا عنايت هدايتي

مولانا محمود  مفتي

مهري  برهان الاسلام

خورشيدنما  داواشي

ملا نظام الدين  جلالي

سيدحبيب الله نعليني

وجيه  هاشمي

ميرزا احمد داواشي

سيد طاهر سيدزاده هاشمي

ملا محمد امين  حسيني كلاش

حاج ملا خالد مفتي

دكتر محمد صديق  مفتي زاده

سيد عبداللطيف حسيني

ماموستا بيساراني

ماموستا ميرزايي

وبلاگ قدسيان http://shavnem.blogfa.com/ 


موضوعات مرتبط: مـشــــاهـيـــر هــورامـــان، شـــاعـــران هـــورامـــــان، علـــوم دينـي هـــورامــان
[ دوشنبه 1388/06/23 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]

به مناسبت بزرگداشت شخصيت (ماموستا بيساراني) در مريوان

چراغم تو مه ن  چـــراغم تو مـــه ن                        هور بیزه  جه خه و من چه نی تو مه ن

بویــنـه  روشـــدی جــوانـانـــی  هــوز                      تیره ی کاویان جه سه وزه ی نه وروز

کرو کــنا چه ی په روه رده ی بــاخت                       خول وه ران نه ده ور شه وقـی چراغـت

جه رای عیرفان وعه شق و وه هــاران                    چراغم تـــو نـــی   ( مـه ولا ی بیساران)

سروه ی سبحان که وت شین شه وی تا ره ن       ها ژ یــا دار مــه ینه ت  بالات  د یــــا ره ن

چ  بالا  بالای بی عه یــب و بـــه رز                         چ ما یـه مایه ی سا ده ی وه ش  تـه رزت

وه سه ن په ی به رزیت ( مه لا ی بیساران)         ( مه له وی )  پـه ی تام  شیعر و  تــو ماران

ئا چـــل هور  ئا ما و بی په رده ی نه زه ر               ســـو تـه ن به ئـا یو ، با زه ده ی سه حه ر

په ی به زمی  نه زمی  جه رگه ی دلداران         چــــرای سه د ســا له ت  وه د یـــوان ما ران

قو لــه ی قازانی  گـــه رمــی  شاعــــیران        تــو ئــارده ن وه  جوش  پـه ی ئاورا و تـیرا ن

جله و کــیشی  خیل  ناسک خه یـــــا لا ن         نیـــــشا ن ده هه نده ی  رای  بــه رزه مالان

جه ( مه حمود ئا وا ) ت  گه رچی ته نیانی           ریــشه ی   جه بــا خی  دلان   نـــیا نـــی

نه وا چا  نه زا ن ( مه لا ) مه رد بی شون               قـا زی فــتوا دان  یــه گرد نه وه ی تـون

تـــو عارفی  پا ک کوی   ( هه وراما نی )         نــــه ک جه تا یــــفه ی کــه م   نـــه زه رانی


موضوعات مرتبط: شـــاعـــران هـــورامـــــان، مـيـــــرزاي هـــــــورامــي
[ پنجشنبه 1388/06/19 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]

ئه ي دل سه فه ر كه ر وه هه ورامان دا

خوسووس جه فه سلي نه و وه هاران دا

ميرزاي هورامي


موضوعات مرتبط: تـصـــــاويــــر هـــورامــــان، امـاكـن ديـدنـي هـورامـان، مـيـــــرزاي هـــــــورامــي
[ پنجشنبه 1388/06/05 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]

1- بخشداری                               

2- نمایندگی آموزش و پرورش

3- پاسگاه انتظامی           

4- نمایندگی کمیته امداد امام خمینی

5- مرکز بهداشتی درمانی         

6- دامپزشکی

6- مرکز مخابرات و دفاتر تابعه    

7- دهیاری فعال در 4 روستا

8- خانه های بهداشت در 8 روستا  

۹- هتل و رستوران

10 – كتابخانه عمومی 

11- نانوایی (3 واحد) 

12- آژانس مسافرتی (5 آژانس)

13- مدارس ابتدایی تا پیش دانشگاهی

 14- نمایشگاه دائمی هنرهای دستی و سنتی

15- مساجد   

16- خدمات پستی

17- كارخانجات صنایع دستی محلی

18- سپاه زمینی

19- حوزه علوم دینی

20- و سایر كانون های خدماتی .


موضوعات مرتبط: بــخـشـــداري هــورامـــان، مسجــد جـامـع هـورامـان، هتـــل سنــتـي هـورامـان، امـاكـن ديـدنـي هـورامـان، دهـكـــده گــردشــگــــري، ادارات و مــراكــز هـورامان، كتابخانـه هاي هــورامــان
[ چهارشنبه 1388/06/04 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]
ره ستگار ره حمانی :
بر اساس اعلام سازمان سنجش نفر اول كنكور سراسري سال 88 در رشته علوم تجربي و زبان خارجه رستگار رحماني تنها از جوانرود مي باشد.
رستگار رحمانی تنها، فرزند عزیز ،متولد سال 1368، شغل پدر کاگر ، شغل مادر خانه دار ، اهل محله بهداری در شهرجوانرود ، دیپلمه ریاضی فیزیک، دانش آموز منطقه 3. اسوه تلاش و خستگی ناپذیری،او دوران متوسطه خود را در محله قرگه در دبیرستان معراج جوانرود سپری نمود و پس از آن در پیش دانشگاهی ادیب جوانرود واقع در محله هلانیه دوره پیش دانشگاهی خود را به اتمام رساند . او پس از پایان خدمت سربازی با 4 ماه فرصت مطالعه موفق شد با شرکت در کنکور سراسری سال 1388 رتبه اول کشوری را در دو گروه آزمایشی علوم تجربی و زبان های خارجی كسب كند .

رستگار رحماني جوانرودي نفر اول زبان و تجربي 88

 
[ دوشنبه 1388/06/02 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]

حالا كه راهي مي شوي، گوش بسپار تا نواهاي خفته را در دل اين مردمان هزار ساله بشنوي. سختي سنگ ها حكايت از مردماني دارد كه از مسير هزاره ها عبور كرده اند و اينك آرام و صبور آن نواي كهن را سر مي دهند. راهي سرزمين خورشيد شدن آدابي دارد، آن هم تامل است و اين تو را آرام مي كند. اورامان سرزمين خورشيد است. اينجا «سرزمين اهورايي» و «جايگاه اهورامزدا» است. «هور» در اوستا به معني خورشيد آمده و «هورامان» جايگاه خورشيد نيز معني مي دهد.
    روز، جلوه رنگين و بزرگي خداوند است. اما شب معناي ديگر دارد. شب در زير نور ماه، رحمت خدا روي آدمي جاري خواهد شد و چنان مبهوت مي شوي كه سرما را فراموش خواهي كرد. چهره هاي مردم از نيك انديشي مي درخشد. گاهي فكر مي كني وارد بهشت شده اي. منظره اي زيبا كه تو را با خود به رنگين ترين لحظه ها مي برد و تو بايد خود را در آغوش جاده رها كني. هنوز از خانه ها بوي پختن نان بلند مي شود. شما به كنار مردماني خواهيد آمد كه بكر مي زيند و عشيره اي. كوچ هنوز به سبك سنتي در ميان اين مردم معناي خود را حفظ كرده؛ از پاي كوه به دامنه و ارتفاعات بلندتر و بعكس.
    
    اين ديار باستاني داراي آداب، موسيقي، زبان و آثار كهن منحصر به فردي است كه در هر زمان و مكان جلوه اي خاص از آن هويدا مي شود.
    
    عبور از دروازه
    اين خانه دروازه اي دارد به نام دروازه اورامان. اين ابتداي لذت و شگفت زدگي هر مسافري است. كوه هاي سنگي بلند و استوار و جاده اي كه به صورت مارپيچ از دامنه اين تنگه عبور مي كند هر مسافري را ناخودآگاه وادار مي كند كه بر آستانه اين دروازه توقف كند و عكس و فيلم بگيرد. نمي دانم شايد هم مي خواهند رخصت ورود بگيرند. در تمام طول دروازه نگاه هاي كوچك ما از دامنه كوه ها به ارتفاعات سنگي خيره مانده بود. مي گويند اين دروازه در دوره هاي پيشين محل دفاع مردم بومي در برابر هجوم بيگانگان بوده است. هيچ كس در اينجا متوجه گذر زمان نمي شود چنان كه ناخودآگاه خود را بر جاده هاي مرتفع خواهيد يافت. آن گاه معلق مي ماني بين آسمان و زمين. گويي بايد دو بار از اين مسير عبور كرد؛ اول به تماشاي آسمان بنشيني و ديگربار دره هاي رنگين را نظاره كني. براستي كه وجود رنگ ها اينجا تجلي واقعي خود را پيدا مي كنند.
    از دره و دروازه كه عبور كردي پس از حدود 30 كيلومتر، كم كم روستاي اورامان تخت نمايان مي شود.
    
    صفر صفر
    اگر شما دوست داشته باشيد پيش از آن كه وارد اورامان شويد، مي توانيد سر ماشين خود را كج كنيد و از گردنه «ته ته» بالابرويد. باورتان نمي شود شما شاهد نيمي از كردستان عراق مثل شهر حلبچه، سيدصادق، خورمال و نيمي از كردستان ايران؛ مريوان، سروآباد، پاوه و... خواهيد بود، ما در آسمان ايستاده ايم روي قله تخت با ارتفاع 2850 متر بالاتر از گردنه ته ته. اينجا خطوط مرزي رنگ خواهند باخت. اگر مي خواهيد به راهتان ادامه دهيد به شهر پاوه خواهيد رسيد. بايد پيش از فرارسيدن شب از اين نقطه پايين آمد، چرا كه شبانگاه از بهار و نسيماي خنك خبري نيست. تنها سرما تو را نوازش خواهد كرد.
    
    پايتخت اورامانات
    تعجب نكنيد، اورامان تخت روزگاري پايتخت منطقه محسوب مي شد. اين را مردمان اين ديار مي گويند. تاريخ نيز گواه اين مدعاست كه اين روستا در روزگاران پيشين مركزيت خاصي براي كل منطقه داشته است. از آنجا كه روستاي اورامان تخت در زمان هاي قديم مركز فرمانروايي سلاطين محلي بوده است، اين روستا را تخت يعني پايتخت و مركز سلطنت ناميده اند. امروز هم همين مركزيت را به لحاظ فرهنگي و معنوي خود حفظ كرده است.
    اينجا يكي از روستاهاي شگفت انگيز ايران است كه به صورت پلكاني ساخته شده است. برخي از خانه ها مربوط به 300 سال پيش هستند كه دست نخورده و سالم باقي مانده اند.
    براي دوستي با مردمان اين ديار تنها تبسمي كافي است تا راز دل مسافري را باز خوانند. آنان كه سنگ روي سنگ نهاده اند و خانه هاي خود را بدون استفاده از هيچ ملاطي بنا كرده اند. چشم هايشان چنان بي آز است كه نيازي به توجيه و استدلال ندارد. جاده روستا در ميان كوه قرار دارد و بخشي از روستا در پايين و بخشي بر بالاي آن قرار گرفته است. از معماري اينجا گفتيم، خانه هاي سنگي بدون استفاده از ملاط با پنجره هاي آبي. آبي به رنگ آسمان. براستي جاي شگفت دارد كه اهالي در يك قانون نانوشته بيش از 80 درصد پنجره هاي خود را رنگ آبي زده اند. تنها رنگ ديگري كه در اينجا به كار برده شده سبز است. بدرستي كه جلوه واقعي رنگ ها نمايان است. آبي به رنگ آسمان و سبز همرنگ طبيعت. بام هر خانه حياط همسايه است.
    
    عروسي هزار ساله
    اول يك داستان هيجان انگيز بشنويد: «در زمان هاي بسيار دور در بخارا پادشاهي زندگي مي كرد كه دختري داشت به نام «شاه بهار خاتون.» اين دختر كر و لال بود و حكما نتوانسته بودند بيماري او را علاج كنند. از سوي ديگر در منطقه اورامانات كردستان مردي به نام پير شاليار زندگي مي كرد كه صاحب كرامات و معجزه بود و شهرتش عالمگير شده بود. چون خبر پير شاليار به بخارا مي رسد، شاه دخترش را همراه با برادرش و عده اي ديگر به منطقه اورامان كردستان مي فرستد. آنها وقتي به نزديكي روستايي كه پير در آن زندگي مي كرد مي رسند، دختر پادشاه احساس مي كند كه گوشش شنوايي خود را به دست آورده و صداها را مي شنود. از آنجا كه پادشاه اعلام كرده بود هر كس بيماري دخترش را علاج كند مي تواند او را به همسري برگزيند، پير شاليار قبول مي كند، اما چون از مال دنيا چيزي نداشت، اهالي با كمك هم براي او جشن عروسي برگزار مي كنند و هر كدام از طوايف، بخشي از هزينه ها و كارهاي اين مراسم را به عهده مي گيرند. پير شاليار قبل از مرگش وصيت مي كند تا آخر دنيا مراسم سالگرد عروسي اش را همه ساله برگزار كنند.
    اين مراسم تا به امروز ماندگار مانده است. هر ساله 40 روز مانده به بهار، آنگاه كه چله بزرگ تمام شد، در آغاز چله كوچك يعني ميان 35 و 45 زمستان كه زمين اولين و دومين نفس خود را مي كشد؛ مردم جشن مي گيرند؛ همان عروسي پير شاليار. به گفته اهالي هر سال به تعداد شركت كنندگان در اين مراسم افزوده مي شود. «شال» يا همان كمربند مقامي بوده كه بزرگان زرتشتي به بستن آن نايل آمده اند. اين شال را كه امروز در اورامان به 3 گره دور كمر مي بندند، با معني «گفتار نيك»، «پندار نيك» و «كردار نيك» است. نواختن دف و سماع اهالي و نذر و نياز از ويژگي هاي اين مراسم كهن و زيباست.
    
    چهل روز در چله خانه
    به مزار پير شاليار كه آمديد بدون شك راهي چله خانه وي خواهيد شد. فاصله اين بنا تا مزار پير شاليار حدود 200 متر است. اتاقي تمام سنگي در حدود 14 متر مشرف به دره اي عميق. اين چله خانه داراي ورودي كوچكي است كه بيش از يك نفر نمي تواند از آن عبور كند. اتاق داراي سقفي كوتاه است. سقف آن يك صخره بزرگ است كه با سنگ هاي ديگر به مثابه ستون ها، قرن هاست ماندگار و پابرجا مانده است. مي گويند پير شاليار 40 روز در اين مكان به راز و نياز با خدا پرداخته است. اينجا تنها يك اتاق نيست؛ يك دنياست با حكايت ها و سرگذشت هاي فراوان. تاريخ ايران ماست.
    در اطراف مزار و چله خانه پير شاليار گورستان دهكده است. جالب آن كه اهالي با كفش پا در اين مكان نمي گذارند و از دمپايي هاي تميز كه در ورودي گورستان قرار داده شده، استفاده مي كنند. اين مكان بسيار دل انگيز است. اگر شما در فصل بهار به اينجا بياييد، مي توانيد شاهد آبشاري باشيد كه از پايين دره و كوه مقابل جاري است. توصيه مي كنيم كه به فكر پايين رفتن از دره نباشيد چون كوه داراي شيب بسيار تند با صخره هاي بزرگ است.
    
    در مسير سيروان
    درست يك پيچ بعد از مزار پير شاليار، رودخانه خروشاني را خواهيد يافت كه مردمان اين ديار از آن افسانه ها و داستان هاي زيادي را نقل مي كنند. اين رودخانه يكي از بزرگ ترين رودخانه هاي ايران محسوب مي شود كه در فصل بهار داراي آب فراواني است. يكي از اهالي نقل مي كند كه در گذشته افراد بسياري در آن غرق شده اند و حتي هنگام سيل و طغيان ويراني فراواني را به بار آورده است. اما گذشته از اين مسائل، رودخانه داراي ارزش فراواني نزد مردم است. بسياري هنوز نام فرزندان پسر خود را سيروان مي گذارند. اين رودخانه در ادبيات و فولكلور مردم نقش و جايگاه خاصي دارد. رودخانه خروشان سيروان هر بيننده اي را مجذوب زيبايي و بزرگي خود مي كند.
    
    به قلعه برويد
    درنگ نكنيد حالاكه از ترافيك و زندگي شهري فاصله گرفته ايد، گام هايتان را محكم برداريد و از كوه پياده بالابرويد. درست پشت روستا، اينجا قلعه اورامان است. شما به تاريخ سفر كرده ايد. بقاياي يك قلعه سنگي زيبا همه را مبهوت خواهد كرد. نسل پيشين ما با ساختن اين بنا خود را از هجوم ناپاكان مصون داشته اند. در جوار قلعه يك آب انبار مشاهده مي شود كه به صورت اصولي و كاربردي ساخته شده است. حالاواقعاً صداي طبيعت را خواهيد شنيد. گل ها را خواهيد ديد؛ گل محمدي، گل رز، بنفشه، به رزه لنگ، ريحان، شقايق، لاله، شصت پر و چنور. كمي دقت كنيد شايد، شايد علاوه بر نغمه كبك و ساير پرندگان، صداي ديگري هم شنيديد؛ بز كوهي، روباه، گرگ، خرس، پلنگ و... وحشت نكنيد چون آنها امروزه از دست انسان گريزانند.
    
    مسجدي از سنگ و چوب
    چشمه هاي زياد، باغ هاي پردرخت، كوچ نشينان و صداي زنگ گله ها شما را از زندگي شهرنشيني دور خواهد كرد. حالابراي لحظاتي زندگي مردم روستا را تجربه كنيد. به بالاي روستا كه داراي شيب تندي است و فاصله زيادي تا جاده دارد، برويد و يكي از شاهكارهاي معماري را ببينيد. اين نقش استادان تجربي اين ديار است كه اهالي فن را به تامل و تحسين واداشته است. مسجدي زيبا از سنگ و با شيشه هاي رنگي كه با هزينه خود مردم روستا ساخته شده است. مسجد چهار مناره سنگي دارد كه در بالاي درهاي ورودي مسجد، نام الله و پيامبر اسلام(ص) با چوب نوشته شده است.
    اينجا يكي از روستاهاي شگفت انگيز ايران است كه به صورت پلكاني ساخته شده است. برخي از خانه ها مربوط به 300 سال پيش هستنددر ورودي مسجد وضوخانه قرار داشت، قبل از آن مي بايست كفش ها را درآورد و به محل وضوخانه وارد شد. محل وضو پلكاني بود كه مي شد روي چوب هايي نشست و وضو گرفت. در مركز سالن يك محوطه لوزي شكل بود كه حوض كوچكي در آن قرار داشت. مسجد 3 طبقه داشت كه طبقه سوم مخصوص تعليم و كلاس درس بود. تمام در و پنجره مسجد از چوب گردو ساخته شده كه همگي اهدايي مردم روستا است. سازنده اين درها كه فردي ميانسال است، نقل مي كند زماني كه تصميم بر بازسازي مسجد گرفته شد، برخي گفتند در و پنجره آن آلومينيومي باشد، اما من پيشنهاد كردم از چوب گردو آنها را به بهترين و زيباترين وجه خواهم ساخت. مخالفت ها هنوز برجا بود، اما من از مردم روستا درخواست چوب گردو كردم و براي اين مسجد بزرگ در مدت زمان كوتاهي آنقدر چوب اهدا شد كه فراتر از نياز بود.
    
    نغمه هاي 7 هزار ساله
    اما مردمان اين ديار حكايت ديگري دارند. پيران اين حكايت را شب هاي سرد در پاي كرسي و روزگاران گرم بر خنكاي حياط خانه براي فرزندان خود نقل مي كنند. «هوره» رازي است كه نانوشته از سينه نسلي به نسل ديگر منتقل مي شود. كلمه هوره و نامگذاري آن قدمتي 7 هزار ساله دارد و به دوران پيامبري حضرت زرتشت مي رسد. در «گات هاي يسنا» كه بخش مهمي از اوستا، كتاب مقدس زرتشتيان است، به صورت منظوم نگاشته شده و لذا در آن زمان، مردم براي خواندن آن و نيايش اهورامزدا آوازي را سر داده كه آن را هوره ناميده اند، هوره نداي حق طلبي را آواز كرده است. هوره آواز ممتدي است كه خواننده، شعرها و ابيات بي شماري را در ذهن داشته و از آنها هنگام آواز به صورت پي درپي استفاده مي كند. حال شما دو راه داريد تا به اين نواي دل انگيز گوش سپاريد: اول اين كه از يكي از خواننده ها درخواست كنيد آن را براي شما بخواند و راه ساده تر آن كه يك آلبوم از آن خريداري كنيد.
    
    اين هم مضمون يكي از هوره ها
    «چنين با صداي محزون و اندوهبار گريه مكن، هنوز سهم تو گل بر شاخسار درختان باقي مانده است.
    هر كجا گلي هست پرچيني از خار به همراه دارد، ولي بلبل همواره به انتظار گل است.
    اگر خارها پرچين گل نباشند، بلبلان بسادگي به مقصود خود مي رسند.»
    
    شبي با مهتاب
    سنگ هاي سخت، رودخانه وحشي سيروان، مسير كوهستاني... همه و همه نگاهبان فرهنگ مردماني هستند كه آرام و صبور زيستن در كنار اين طبيعت وحشي را آموخته اند. آنان بكرترين نغمه ها را در دل خود نهان دارند كه آن را تنها براي محرم اسرار مي سرايند. اورامان با آن ديرينه و پيشينه خود بر صفحه روزگار هنوز نيك مي درخشد.
    حالاديگر چراغ خانه ها خاموش شده بود و همه اهالي روستا پس از صرف شام به خواب عميقي فرو رفته بودند. باغ هاي پلكاني زير نور مهتاب، كوه ها و... انگار ديگر هيچ كس صاحب هيچ چيز نيست. اينك تو مسافري هستي با احساسي سرشار از خوشبختي كه مي تواني بر مركب هر آرمان شهري سوار شوي. نگاهت را به آسمان خيره كن، يك شب مهتابي و اين همان لحظه گمشده ما در عصر آدم و آهن است.
    
    وسيله سفر
    حالاكه تصميم به رفتن گرفتيد و تمايل نداريد با وسيله شخصي برويد، اتوبوس هاي مريوان هر روزه در پايانه غرب منتظر شماست. ظاهرا چاره ديگري نداريد، چون از هواپيما و قطار خبري نيست، اما اگر فرصت بيشتري داريد، مي توانيد ابتدا با هواپيما به سنندج برويد و سپس از آنجا عازم مريوان شويد. يادتان نرود 15 كيلومتر مانده به مريوان يعني سه راه حزب الله پياده شويد و از آنجا با ماشين هاي ديگر مسير 75 كيلومتري تا اورامان تخت را طي كنيد. قيمت بليت هواپيما به سنندج حدود 30 هزار تومان، از سنندج به مريوان با سواري 8 هزار تومان و از سه راه حزب الله تا اورامان توافقي است! ساده ترين راه، اتوبوس مريوان با 10 هزار تومان است. سفر خوش.
    
    آرام بخوابيد
    به اورامان كه رسيديد، خيالتان آسوده كه شب بدون سرپناه نخواهيد ماند. پيشترها مسافران در مسجد مي ماندند يا مهمان اهالي بودند. اما حالاشما مي توانيد در يك هتل سنگي و زيبا اقامت كنيد. اين هتل بتازگي و با استفاده از معماري محلي ساخته شده است. در و پنجره هتل از چوب و بناي آن از سنگ است. هتل داراي رستوران با غذاهاي رسمي و محلي است. تا مي توانيد از خودتان پذيرايي كنيد. اين هتل داراي چشم انداز بسيار زيبا و مشرف به دره است.
    
    كلانه بخوريد
    با آمدن فصل بهار، تنوع غذاهاي محلي در اورامان افزايش مي يابد، اين هم تنها به دليل روييدن گياهان بهاري است. يكي از اين غذاها كلانه است كه با نوعي خاص از گياهان كوهي يا پياز با خمير نان درست و سپس با روغن محلي چرب مي شود. اگر شما چربي دوست نداريد مي توانيد از آش دوغ محلي ميل كنيد. علاوه بر اينها، غذاهاي ديگري همچون كوكوي كنگر، آش گيلاخه و... پخت مي شود. فراموش نكنيد كه اين نوع غذاها داراي خواص دارويي فراواني هستند. به قول اهالي اين غذاها حكيم هستند!
    
    صنايع دستي بخريد
    دست خالي بازنگرديد. كلاش يا همان گيوه محلي، گليم، سجاده، (موج، جاجيم)، شال و پارچه هاي پشمي، نمدمالي، زيورآلات محلي، حصير و سبد از جمله صنايع دستي هستند كه شما مي توانيد با خود ببريد. مردم اورامان علاوه بر مواد خوراكي به نوعي در تهيه وسايل زندگي خودكفا محسوب مي شوند. اگر دلتان خواست، علاوه بر اين صنايع مي توانيد عسل طبيعي و گردو نيز خريداري كنيد آن هم به قيمت عادلانه.
                               نويسنده: سامان عابري/روزنامه جام جم /  2/2/88 

موضوعات مرتبط: مــراســـم پيـــرشــاليــــار
[ پنجشنبه 1388/02/31 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]


استفاده روزافزون از مصالح ساختماني صنعتي و غيربومي، بافت با ارزش روستاي اورامان تخت در استان كردستان را با خطر جدي مواجه كرده است. ‌

در حالي كه روستاي اورامان تخت به دليل شكل و شيوه معماري خاص به عنوان يكي از روستاهاي داراي بافت باارزش در استان كردستان به ثبت رسيده است ولي به نظر مي‌رسد استفاده روزافزون از مصالح ساختماني صنعتي و غيربومي اين مهم را با خطرات جدي مواجه كرده است.‌

روستاي اورامان تخت كه يكي از زيباترين نقاط گردشگري در منطقه غرب كشور به شمار مي‌رودو اين شهرت خاص را مديون شكل خاص معماري و استفاده هنرمندانه از مصالح بومي است كه امروز به نظر مي‌رسد با گذشت زمان اين بافت با ارزش و تاريخي در سراشيبي سقوط قرار گرفته باشد.‌


به گزارش خبرنگار مهر در سنندج، روستايي كه معماري ويژه و خاص آن در كنار معماري روستاي اورامان تخت مبتني بر سنگ است. روستايي كه بام خانه جلويي حياطي است براي خانه ديگر و اين داستان همچنان تا پشت روستا ادامه مي‌يابد و نوع معماري به كار رفته در آن نيز چشم هر بيننده‌اي را به سوي خود جلب مي‌كند به نحوي كه معماري سنتي اين روستا مبتني بر سنگ بوده و در ساخت خانه‌هاي مسكوني از ملات به هيچ وجه استفاده نشده است.‌

شكل پلكاني خانه‌هاي روستايي اورامان از يك سو و استفاده از سنگ به تنهايي براي ساختن خانه‌هاي سه تا چهار طبقه از سوي ديگر از جمله شاخصه‌هايي ويژه و منحصر به فرد در روستاي اورامان تخت به شمار مي‌رود كه مانند آن در هيچ منطقه‌اي از كشور يافت نمي‌شود.‌

از گل استفاده نمي‌شود

ساكنان روستاي اورامان تخت در گذشته و به دليل نبود گل در ساخت خانه‌هاي روستايي مجبور به استفاده از سنگ بوده و اين مهم تا جايي پيش رفته كه امروز نيز برخي از ساكنان اين روستاي تاريخي همانند گذشتگان خود اين سنت را ادامه مي‌دهند اما گذشت زمان و نبود نظارت‌هاي كافي در مقطعي موجب شد كه استفاده از صنايع ماشيني به ويژه آجر، بلوك‌هاي سيماني وارد روند رو به رشدي شود.‌

پيشگامان تخريب بافت تاريخي‌

در حالي كه اقدامات مختلفي براي حفظ بافت با ارزش روستاي تاريخي اورامان تخت صورت گرفت ولي به نظر مي‌رسد ادارات و سازمان‌هاي دولتي از جمله پيشگامان تخريب بافت با ارزش اين روستا به شمار مي‌روند. ‌

دستگاه‌ها و سازمان‌هاي خدمت رسان همانند آموزش و پرورش، وزارت بهداشت و درمان از جمله سازمان‌هايي بودند كه مدارس و درمانگاه خود در اين روستا را با استفاده از مصالح صنعتي ساخته و باعث دگرگون شدن چهره روستاي اورامان تخت شدند.‌

مديركل بنياد مسكن انقلاب اسلامي استان كردستان گفت: حفظ و احياي بافت با ارزش در روستاي اورامان تخت توسط يك دستگاه اجرايي به هيچ وجه عملي نخواهد شد و بايد علاوه بر همكاري و تعامل تمامي دستگاه‌ها و سازمان‌هاي دولتي مرتبط زمينه را براي افزايش مشاركت مردمي در اين مهم فراهم كرد.‌

رضا رضافرح ادامه داد: تعدادي از دستگاه‌هاي اجرايي در ابتدا براي ساختن نمايندگي‌هاي خود در اين روستا از مصالح ساختماني صنعتي و غيربومي استفاده كردند كه با اين مهم مقابله و از آن جلوگيري شد.‌

مديركل بنياد مسكن استان كردستان افزود: يكي از مهمترين اقدامات صورت گرفته براي حفظ بافت با ارزش روستاي اورامان تخت، تخريب ساختمان‌هاي است كه با استفاده از مصالح صنعتي ساخته شده‌اند و حتي تاكنون بنياد مسكن موفق شده با پرداخت خسارت، اين گونه بناها را تخريب كند و مردم را براي ساخت مجدد ساختمانها با استفاده از مصالح ترغيب كند. ‌وي همچنين از پايان طرح مطالعاتي بافت با ارزش روستاي اورامان تخت خبر داد و بيان داشت: از اين پس تمامي ساخت و سازهاي جديد و مرمت ساختمان‌هاي قبلي بايد با هماهنگي و با تائيد بنياد مسكن و اجرايي كردن طرح بافت با ارزش اين روستا باشد.‌

در كنار اقدامات صورت گرفته و با توجه به تلاش مردم روستا، مسجدي زيبا با استفاده از مصالح كاملا بومي در اورامان تخت ساخته شده است كه توجه هر بيننده‌اي را به خود جلب مي‌كند.‌

در كنار ساخت مسجد مي‌توان به ساخت هتل سنگي روستاي اورامان تخت نيز اشاره كرد كه دهه فجر سال گذشته توسط بخش خصوصي و با استفاده از تسهيلات دولتي در اين روستاي تاريخي ساخته شد و به بهره‌برداري رسيد.‌
 
تاريخ خبر: چهارشنبه 9 اردیبهشت 1388،شماره 24455-روزنامه اطلاعات
[ یکشنبه 1388/02/20 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]
۵مین سال فعالیت وب نوشت هورامان شناسی گذشت.از تمامی کسانی که با نظرات خود در هرچه کاملتر کردن مطالب کمک کرده اند کمال تشکرداریم همچنان منتظر نظرات سودمندتان هستیم.

[ یکشنبه 1388/02/06 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]

محمد امین رحیمی(مدیر وبلاگ اورامان وادبیات شعروشاعران)

شکر وسپاس برای خالق یکتای ازلی و ابدی

سلام وصلوات بر روح پر فتوح حضرت فخر عالم محمد مصطفی(ص) وبر آل ویاران وراهروان آن یگانه رهبر بشریت.

شکی نیست که کردستان از دیر باز عرصه علم وعرفان اسلامی بوده وانشاالله از این به بعد هم به مثال گذاشته همچنان خواهد ماند  واما در کردستان منطقه اورامان بخصوص اورامان تخت خدمت بسیار بزرگی به عرفان وادبیات عرضه داشته اند وشاعران وادیبان وعلمان بسیار بزرگی ریشه در این خاک داشتند واکنون هم مهمان خاک هستند(رحیم الله) رفتارها و گفتارها ونوشته های آن عزیزان( از پیران طریقت گرفته تا عالمان و ادیبان)اکنون قسمت اعظیمی از فرهنگ وادب مارا تشکیل می دهند.ودر این عصر وظیفه ماست که قدردان زحمات آنان باشیم.

یکی از این عزیزان(صیدی هورامی)می باشد.که قصد داریم چند سطری از زندگی وادبیات اورا برای خوانندگان عزیز ارائه دهیم.

نامش ملا محمدسلیمان فرزند حاجی سید محمود می باشد که در روستای خانگا در سال (۱۱۹۹کوچی)قدم به عرضه وجود گذاشت وبر اساس آداب ورسوم آن زمان خواندن قرآن وکتابهای اولیه علوم دینی را شروع کرده وکم کم به مناطق و روستاهای اطراف بویژه شهرزور برای ادامه تحصیل روی آورد و بلاخره درخدمت ملاجلال خرمالی تحصیلات خود را تمام کرده است وبعد از اتمام تحصیل به اورامان تخت برگشته و به عنوان یک پیش نماز خادم  دین مبین اسلام در خدمتمردم بوده است و به عنوان کار خصوصی خود به باغداری مشغول بوده همچنان که امروز در اورامان رایج است (باغداری) اما آنچه  امروز باعث شهرت و آواز او شده  اشعار بسیار زیبای او می باشدکه شامل اشعار فارسی و اورامی وتعداد زیادی  ملمع اورامی وفارسی به شیوه اورامی قدیم و اورامی جدید و یکی دو تا ملمع اورامی وعربی می باشد و در مفهوم شعرهای( ماموستا صیدی) پیداست که عاشق بوده و در شعرهایش از چند دخترکه معشوقش بوده اند نام  می برد بنامهای نیشات(نشاط) شیرین و ریون(ریحان)و ونوش(بنفشه)

عاشقی ودردسرهایش

مناظر زیبای اورامان تخت وبیشتر از هر چیز ذوق والا وشور درونی( ماموستا صیدی) باعث شده تاهنو ز که هنوز است وبلکه تا ابد نام او بر  سر زبان جاری و یادش در دلها باشد اما به عقیده بعضی از مردم دو شاعر با تخلص صیدی شعر می گفته اند صیدی اولی که به شیوه ی اورامی قدیم و(صیدی )دومی به شیوه ی اورامی رایج امروزی وبزرگترین ومهمترین دلیل هم دو زبانه بودن اشعار موجود می باشد که قسمتی با لهجه قدیمی وقسمتی دیگر با لهجه امروزی سروده شده اند اما زنده یاد( محمد امین کاردوخی )که به مدت بیست وهفت سال برای جمع آوری اشعار زندگینامه (ماموستا صیدی )تلاش و زحمات فراوانی کشیدند واعتقاد دارد که (صیدی )فقط یک نفر می باشد که شاعری خوش ذوق وچنان ادیبی با سواد وماهری بودند که به دو شیوه ی  اورامی جدید و قدیم  شعر می سرودند انصافا امروز کسی پیدا نمی شود که به مدت ۳ سال برای جمع آوری اشعار یک شاعر قدیمی تلاش کند اما مرحوم محمد امین کاردوخی با آن همه زحمات و تلاش در نهایت متوجه شدند که (صیدی )یک نفر بوده و ایشان به این نتیجه رسیدند  وهمچنین ماموستامحمد عثمان هورامی هم تحقیقات گسترده ای در مورد (ماموستا صیدی)انجام دادند وبه فرموده خودش بارها به اورامان محل زندگی( صیدی) سفر کرده و با طایفه وخاندانش به صحبت نشسته و در نهایت به این نتیجه رسیده که (صیدی) فقط یک نفر بوده وبا دو  لهجه ی جدید وقدیمی شعر می گفته است اما آنچه ما قصد داریم در این وبلاگ برای شما خوانندگان محترم ودوستداران  و حامیان فرهنگ و ادب کهن اورامان بنویسیم این است که واقعیتی که در اشعار ودر محل زندگی (ماموستاصیدی )وجود دارد استدلال ونظر خودمان را بیان نمایم وقضاوت را به خواننده گان عزیز واگذار می نمایم  لازم به ذکر است که بنده حقیر اهل اورامان تخت و روستای سرپیر می باشم  واما  در دیوانی که مرحوم محمد امین کاردوخی  به چاپ رسانیده است اولین شعر (ماموستا صیدی )این شعر می باشد که می فرماید:

ئه ز اورامون مه کانم بی ولاتم            سرروپیری خوای گیر ته ن خه لاتم

اما نمی دانم عزیزانی که می فرمایند( صیدی )  دو نفر بوده اند ( صیدی )قدیمی واولی در کجا می زیسته واکنون آرامگاهش در کجا است وان صیدی که در شعر بالا به ان اشاره شده صیدی اولی است یا دومی اما میدانم که هم اکنون در روستای سرپیرارامگاه ماموستا صیدی وجود دارد.بنا به فرموده خود (ماموستا صیدی )در شعر بالا که به شیوه ی اورامی کهن سروده شده خود شاعر می فرماید که من مکان ومحل زندگیم اورامان بود و خدا (سروپیری) را به من عطا کرد . در باره (سروپیری)  که در شعر بالا آمده دو نوع اظهار نظر وجود دارد . سروپیری نام روستایی است که اکنون آرامگاه (ماموستا صیدی )در آنجا است  ودر قسمت شمالی  آرامگاه(پیرشالیار )واقع شده یعنی منظور این است که خداوند همسایگی (پیرشالیار )را نصیب من کرد ومورد دوم این که گویا (ماموستا صیدی )در سالهای آخر عمرش  و در سردم پیری در محل کنونی روستای سرپیر شروع به خانه سازی کرده از وی پرسیدند (صیدی )که چه کار می کنی در جواب فرموده که با این سر پیری  خانه می سازم گویا از آن روز به بعد آن محل به اسم سرپیر شناخته و نام گذاری شده و هم اکنون خانه (ماموستا صیدی )و آرامگاهش درآن روستا می باشد به همین نظر (ماموستا صیدی )بنیانگذار روستای سرپیر  شناخته می شود.

دلیل دیگر بعضی از دوستان که می فرمایند (صیدی )دو نفر بوده اند این است که( ماموستاسید علاادین سجادی )در کتاب معروفش به نام (میژوی ادبی کردی )که کتابی است راجع به ادیبان وبزرگان کرده گویا ایشان نوشته اند که(صیدی )دو نفر بودند . اما ماموستا محمدعثمان می گوید که من به خدمت ماموستا علاادین سجادی رفتم ودر باره این موضوع ازش سوال کردم وی گفت :من از مردم از فلان وفلان شنیدم واین مطالب بصورت نامه از طرف دوستان بدستم میرسید  گویا سید علاادین سجادی هم تحقیقاتش چندان گسترده نبوده (درمورد صیدی )اما در اشعاری که به شیوه قدیمی سروده شده اند اگر کمی تامل کنیم می بینیم که گاهاْ در مصراعی از این اشعار شیوه ی اورامی جدید کاملا دیده می شود یعنی مشترکاْهم اورامی قدیم و هم جدید به هم جمع شده اند و این دلیلی بر این است که شاعر می توانسته به دو شیوه ی اورامی شعر بگوید مثلا:

ئه ز و خه م پیوه گرتنما برایی             نه خه م چیمه نه من چادْیم جیایی

یعنی من وغم با هم الفت و آشنایی گرفتیم نه او از من جدا می شود و نه من از او 

درمصراع اول این بیت با توجه به وجود کلمه (ئه ز)به معنی من امروزی  شعر به زبان اورامی قدیمی است اما مصراع دوم بیت هیچ فرقی با اورامی امروزی یا به اصطلاح جدید ندارد ودر ادامه میفرماید :

ئه رانسافت چه نیم بونه وه گه رنه             که ساچو ئه ز چه نی (خواهی نخواهی)

کله ش ساسی نه بو (صیدی)ره ژو چه م           وه سیشو خاکو پاوته په ی بینایی

در مصراعها ی اول این دو بیت اززبان جدید اورامی ودر مصراعهای دوم اززبان قدیمی اورامی استفاده شده وباز هم معلوم میشود که شاعر به دو زبان مسلط بوده وصیدی فقط یک نفر میباشد وباز هم در تیپ (پ)در شعری بنام (پیسه و مه جوله ی)آمیختگی دو زبان به حدی واضح است که نیازی به توضیح نیست به عزیزان خواندن این شعر را در دیوان سفارش می کنیم و قضاوت را به خودتان می سپاریم و یک دلیل آشکار دیگر یک ملمع فارسی اورامی است که به شیوه اورامی قدیم می باشد به نام( جقونیم)  (جوانیم )در این شعر آن چنان که پیدا است  در آخرهای عمر شاعر سروده است که از دست جوانیش شاکی شده و به دنبال پیر طریقتی می گردد که دستش رابگیرد و کمکش کند و بسیا رآشکار است که (صیدی ) مرید حضرت (شیخ محمد عثمان سراج الدین قدس سره) اول بوده است وشعر (یا شیخ صنعانم ) و آن داستانی که نقل شده شاهد این ماجرا می باشد اما نکته قابل توجه این است که این شعر به زبان اورامی قدیمی نوشته شده  اما مگر حضرت (شیخ عثمان )درچه عصری زندگی می کردند  و زبانشان اورامی جدید بود یا قدیم .

کاملا مشخص است که (صیدی) فقط یک نفر بوده وهیچ شک و شبه ای وجود ندارد و دلیل محکم تر اینکه هرگز ممکن نیست در منطقه به کوچکی اورامان دو شاعر معروف با یک تخلص شعر بگویند.

از شما خوانندگان عزیز خواهشمندیم نقطه نظرات خودتان را برای ما ارسال فرمایید. قطعا راهنمایهای شما بسیار موثر بوده و مار بیشتر به واقعیت ها نزدیک می کند.

  آدرس وبلاگ اورامان وادبیات شعروشاعران : http://saropire.blogfa.com/

[ دوشنبه 1388/01/31 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]
ماموستا سید مصطفی حسینی به امام جمعه و جماعت روستای کماله انتخاب شد.ایشان در اولین جمعه خود که مصادف شده بود با اولین جمعه سال جدید، اقدامات خود را بدین صورت اعلام نمود:

۱-ایجاد کلاس روخوانی قرآن در مسجد برای تمامی سنین.(وایجاد کلاس تجوید قرآن بعد از اتمام کلاسهای روخوانی قرآن)

۲-احیای حجره مسجد و جذب طلاب در حد ظرفیت حجره و شروع به تدریس فقه در حجره در آینده نزدیک.

۳-پاسخ به مسایل شرعی و ایجاد صندوق پاسخ به مسایل شرعی.هرهفته در روز جمعه به یک مسله فقهی پرداخته میشود.

با آرزوی سربلندی و موفقیت برای ایشان.

[ دوشنبه 1388/01/31 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]
[ دوشنبه 1387/12/19 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]

    آیین پیرشالیار نماد عینی مشارکت مردم در مناسبتهای اجتماعی

 آئین باستانی “پیرشالیار” که هر ساله در روستای “اورامان تخت” در کردستان برگزار می شود نماد عینی مشارکت و حضور فعال مردم در مناسبتهای اجتماعی است.این مراسم که هر سال در آخرین چهارشنبه و پنج شنبه منتهی به نیمه بهمن ماه برگزار می شود آئینی است که بعضی از مورخان تاریخ برگزاری آن را به بیش از یک هزار سال قبل نسبت می دهند.

سنندج - خبرگزاری مهر: آئین باستانی “پیرشالیار” که هر ساله دو بار در روستای “اورامان تخت” در کردستان برگزار می شود نماد عینی مشارکت و حضور فعال مردم در مناسبتهای اجتماعی است.

این مراسم که هر سال در آخرین چهارشنبه و پنج شنبه منتهی به نیمه بهمن ماه برگزار می شود آئینی است که بعضی از مورخان تاریخ برگزاری آن را به بیش از یک هزار سال قبل نسبت می دهند.

اورامان روستای نمونه گردشگری کشور

پس از پشت سرگذاشتن کوه های سربه فلک کشیده و عبور از جاده های پر پیج و خم و گذر در مسیر رودخانه سیروان که با آرامش خاصی همراه است، در دل کوه های سربه فلک کشیده رشته کوه های زاگرس، به یکی از روستاهای استان کردستان قدم می نهی که معماری آن زبانزد خاص و عام است که این روستا به عنوان یکی از قطبهای گردشگری در سطح کشور نیز به ثبت رسیده است.

روستای که معماری ویژه و خاص آن در کنار طبیعتی بکر و زیبا که به نوعی با آدم سخن می گوید هم اکنون به عنوان یکی از مناطق گردشگری کشور مطرح و حتی در بعضی از روزها علاوه بر گردشگران داخلی افرادی را نیز از دیگر کشورهای خارجی به دامان خود می پذیرد.

روستایی که بام خانه جلوی حیاطی است برای خانه دیگر و این داستان همچنان تا پشت روستا ادامه می یابد و نوع معماری به کار رفته در آن نیز چشم هر بیننده ای را به سوی خود جلب می کند به نحوی که معماری سنتی این روستا مبتنی بر سنگ بوده و در ساخت خانه های مسکونی از ملات به هیچ وجه استفاده نشده است.

روستای اورامان تخت در دهستانی به همین نام و در مسیر رودخانه سیروان یکی از برزگترین رودخانه های کشور قرار دارد که برگزاری آیین های مختلف در کنار معماری خاص و ویژه که با استفاده از صنایع بومی و محلی ساخته می شود باعث شده که اورامان به شهره ای جهانی دست یابد.

یکی از حدسیات رایج درباره نام اورامان اینست که واژه « اورامان» یا « هورامان» از دو بخش « هورا » به معنی اهورا و « مان» به معنی خانه، جایگاه و سرزمین تشکیل شده‌است.

بنابراین اورامان به معنی « سرزمین اهورایی» و جایگاه اهورامزدا است هور در اوستا به معنی خورشید نیز آمده و “هورامان جایگاه خورشید” نیز معنی می‌دهد

مردم روستای اورامان به گویش اورامی سخن می گویند و مردان اورامانی چوخه، پانتول، ملکی شال، دستار، فرنجی و کله بال و زنان آن جانی، کلنجه، شال، کلاه و کلله می‌پوشند که علاوه بر وجود رنگ های متنوع انواع این لباس‌ها با زیور آلات مختلف تزئین خواهند شد.پیش از ورود پارچه و کفشهای خارجی و سایر منسوجات داخلی به استان کردستان، بیشتر پارچه‌ها و پای افزار مورد نیاز ردمد روستای اورامان توسط بافندگان و دوزندگان محلی بافته و ساخته می‌شده که هنوز هم تعداد محدود از این نوع البسه وجود دارد (انواع لباس رانه چوخه و فرنجی ).

مراسم پیرشالیار قدمتی یک هزار ساله دارد

مراسم پیر شالیار (پیر شهریار) یکی از آیینهای رایج است که هر ساله 40 روز بعد از شروع فصل زمستان به مدت دو هفته برگزار می‌شود. این مراسم سالگرد ازدواج پیری بزرگ به نام شهریار است که ریشه در اسطوره‌ها و اعتقادات و آیین‌های قدیم مردم این سرزمین دارد.

این مراسم شامگاه روز سه شنبه با تقسیم گردوهای باغ پیر شالیار بین اهالی روستا آغاز می‌شود و به ترتیب با مراسم «کلاو روچنه»، قربانی کردن گاو و گوسفند و بز، پخت غذاهای مخصوص، دف‌نوازی و رقص عرفانی، پخش نذورات بین اهالی، نماز و ذکر و دعا، همچنین برپایی مراسم شب‌نشینی و دست به دست گرداندن کفش چرمی پیر شالیار و تبرک آن و پخت نان مخصوصی به نام «کولیره مژگه» ( که از خمیر آرد، گردو خرد شده و پیاز درست می شود) که در روزهای متوالی ادامه پیدا می‌کند.

اما امروزه جمعه قبل از 15 بهمن ماه را در نظر می‌گیرند و چهارشنبه قبل از آن را روز آغاز مراسم اعلام می‌کنند.

مراسم کلاو روچنه با حضور کودکان برگزار می شود

کودکان  اورامان صبح چهارشنبه و قبل از طلوع آفتاب به گروه های سه یا چهار نفری تقسیم شده و با حضور در درب منازل افراد و با درب زدن و گفتن کلمه “کلاوروچنه” حضور خود در محل را اعلام می کنند و سپس صاحب خانه نیز در قبال برداشت چند عدد گروه از کیسه کودکان به آنها تنقلات هدیه می دهد.

هر ساله تعداد زیادی گوسفند که نذورات مردم برای پیر شالیار است در صبح روز چهارشنبه قربانی می‌شوند که این دام‌ها توسط اهالی و یا افرادی از روستاهای دیگر در اواخر فصل پاییز برای متولی فرستاده می‌شود و او در فصل زمستان از آن دام‌ها نگهداری کرده در روز جشن همه آنها را قربانی می‌کنند.

تعداد گوسفندان قربانی شده گاه به 70 تا 80 راس نیز می‌رسد و گوشت‌های قربانی را بین اهالی تقسیم کرده و با مقداری از آن نوعی آش به نام «ولوشین» تهیه می‌کنند و روز برگزاری مراسم آن آش نیز بین اهالی تقسیم می‌شود.

مراسم در عصر روز پنجشنبه با شرکت اهالی روستا و افرادی از روستاها و شهرهای اطراف برگزار می‌شود این مراسم توام با برپایی سماع عرفانی به شکل دسته‌جمعی و نواختن دف است.

وظایف هر کدام از طوایف اورامانی در این مراسم مشخص است

کارگزاران این مناسک مذهبی را افرادی از طوایف مختلف روستای اورامان تخت و روستاهای اطراف تشکیل می‌دهند. در میان این طوایف بر اساس یک قرارداد نامکتوب و شفاف اجتماعی نوعی تقسیم کار بر اساس طایفه‌ای وجود دارد.

سماع عرفانی دراویش که در بیشتر روزهای این جشن همراه با نواختن دف برپا می‌شود، نوعی رفتار جمعی است که آنان را به احساس مشترک می‌رساند. گروه سماع شانه به شانه و دست در دست هم به سماع پرداخته و روح جمعی و عمل مشترک در میان طوایف مختلف شرکت کننده در این مراسم به حد اعلای خود می‌رسد.

آش تهیه شده از مواد مشارکتی و گوشت‌های قربانی (که به آن “هه لوشین” می گویند) به عنوان خوراکی سمبلیک و نمادین غذایی است که در روز مراسم همه اهالی روستا با دارا بودن نقشی‌ها و پایگاه‌های اجتماعی مختلف از آن می‌خورند.

حضور دسته‌جمعی افراد شرکت کننده در مراسم، دعا و ذکر همگانی در محوطه مزار، خوردن نان “کولیره مژگه” و ماست به صورت دسته‌جمعی و تثبیت باورهای ذهنی خود به وسیله بستن پارچه‌ای بر در و دیوار و درخت مزار آخرین مرحله از این حرکت جمعی است.

مشارکت فعالانه زنان در مراسم پیرشالیار

باور ذهنی زنان روستا نیز نسبت به پیرشالیار در رفتار جمعی و نقش مسلط آنان در پخت نان متجلی می‌شود. مشارکت آنها همراه با دعاها، اعتقاد قلبی به پیرشالیار، جدیت در انجام کار و صحبت کردن با یکدیگر فضایی صمیم در هنگام پخت نان ایجاد می‌کند.

مراسم پیرشالیار امسال نیز همچون سال های گذشته و با حضور بیش از 15 هزار نفر از مردم استان و خیل عظیم گردشگران داخلی و خارجی در روستای اورامان تخت برگزار شد.

از سویی دیگر فرهنگ و تمدن این کهن دیار به عنوان بخشی از تمدن بزرگ ایران باستان با زیرساختهایی محکم و استوار از موسیقی و عرفان گرفته تا ادبیات نوشته و نانوشته اش و آداب ورسوم مبتنی بر خرد جمعی و نبوغی سازگار با طبیت اهورایی اش شایسته است.

سایت ایرانیان مقیم اتریش

[ دوشنبه 1387/12/19 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]

                                        

ستاره ای بدرخشید و ماه مجلس شد          دل رمیده ما را انیس و مونس شد

نگارمن که به مکتب نرفت و خط ننوشت            به غمزه مساله آموز صدمدرس شد

به مناسبت میلاد حضرت محمد (ص)،در تاریخ۲۵اسفند۸۷مراسم مولودی در روستای کماله برگزار خواهد شد و در ضمن مراسم امام جمعه کماله هم تعیین خواهد شد.از کلیه محبان مکتب رسول (ص)دعوت به عمل می آید.                آدرس:مریوان-هورامان تخت-روستای کماله

 

[ یکشنبه 1387/12/18 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]

مراسم پیرشالیار امسال هم برگزار شد.مردم از شهرهای مختلفی جمع شدند تا باردیگر این مراسم سنتی را از نزدیک ببینند.اگرچه دست عواملی برای خدشه دار کردن این مراسم باستانی در کار بود منتها مردم توانستند تاحدی مراسم را گرم نگه دارند.روز دوم مراسم استاندار(اسماعیل نجار)،رییس سازمان میراث فرهنگی استان(فعله گری)،فرماندار سروآباد(باباخاص)،نماینده شهرستان در مجلس(مهندس اقبال محمدی)،بخشدار هورامان(مهندس حسن محمدی)و تنی چند از دست اندر کاران حضور داشتند.در این روز هتل هورامان تخت اسکان گردشگران را رسما شروع کرد.برای آگاهی از مراسم پیرشالیار روی لینک"مراسم قدیمی پیرشالیار" در ذیل پاراگراف کلیک نمایید.

[ دوشنبه 1387/11/21 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]

انا لله وانا الیه راجعون

گلچــــین روزگار عجب خوش سلیقه است

                         میچــــیند آن گلی که در عالم نــمونه است

درگذشت نابهنگام معلمی دلسوز و خدمتگذاری صادق آقای محمد ناصح شریفی را به دوستداران طریق دانش و خانواده و بستگان ایشان تسلیت عرض میکنم.خداوند وی را در کنار بزرگان محشورگرداند.پنجشنبه سوم بهمن ماه ۸۷ بر اثر حادثه دلخراش تصادف خودروی سمند در مسیر مریوان سنندج  نرسيده به شويشه از سمت مريوان  با یک دستگاه مینی بوس،ایشان همراه چهار تن دیگر از فرهنگیان جان خود را ازدست دادند.غفرالله لنا و لهم بحرمه سوره الفاتحه

[ دوشنبه 1387/11/21 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]
پس از استعفای ملا سعید امام جمعه محترم روستای کماله ی هورامان تخت،اهالی روستا در صدد انتخاب امام جمعه میباشند.ماموستا سید مصطفی حسینی امام جمعه  ویسیان گزینه اول انتخاب به عنوان امام جمعه کماله میباشد.

ماموستا مصطفی  از علمای برجسته هورامان،متولد روستای سرپیر از قرُای هورامان تخت است که در زمینه علوم دینی و علوم امروزی در سطح ممتازی قرار دارد.وی علاوه بر مدرک حوزوی،مدرک لیسانس دانشگاهی(لیسانس الهیات) را نیز داراست.

تحقیقات موضوعی وی روی مسایل دینی و خلاصه گویی و ایجاز و اختصار کلام به وی امتیاز خاصی بخشیده است.

[ پنجشنبه 1387/10/26 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]
سایت میرزای هورامی تا چند روز دیگر به شبکه خواهد آمد

www.m-mirzaee.com

[ شنبه 1387/08/25 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]
این همایش به همت اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان و با همکاری فرمانداری سروآباد و انجمن ماموستا بیسارانی و با حضور شخصیت های برجسته فرهنگی داخل و خارج از کشور در ۱۴ آبان ماه سال جاری برگزار گردید
[ شنبه 1387/08/11 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]
سلام بر همه مهمانان عزیز

کومسای مبارک

وبلاگ ما هم چهارساله شد !

زندگی چه زود می گذرد !

...

[ یکشنبه 1387/02/22 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]

هر سال که ۴۵ روز از فصل زمستان مي گذرد مردم هورامان تخت راه خانه پير شاليار را در پيش مي گيرند تا در شادي جشن بزرگ پيرشاليار سهيم باشند.

شروع مراسم روز چهارشنبه است.اين مراسم سه روز به طول مي انجامد.بدين صورت است كه : از صبح روز اول دامداراني که  دامهاي  خود را براي قرباني در اين مراسم نذر کرده اند دامهاي خود را به جلو در خانه پيرشاليار مي آورند تا به دست متولين مراسم ذبح شوند.پس از ذبح قسمتي از گوشتها را بعنوان تبرک در بين مردم پخش مي کنند و بعضي از آن را هم براي غذاي مراسم به داخل خانه پير انتقال مي دهند.

بعد از ظهر دف ها را براي لحظاتي ديگر آماده مي کنند.نزديکي هاي ساعت۲:۳۰ الي ۳ مراسم شروع مي شود. و نوجوانان و جوانان و پيران دست در دست هم زنجيره اي بزرگ تشکيل مي دهند و با تسلسل جسم و درون اتحاد و همبستگي هميشگي خود را به نمايش مي گذارند.در حين اين رقص شادي (که به نوعي رقص عرفاني هم هست)عده اي دف مي نوازند و عده اي به خواندن قصيده هايي در مدح پيامبر و ... مي خوانند و گروه بزرگ رقص هم لفظ جلاله الله را زمزمه مي کنند.در اين سه روزه مردم هورامان تخت تمام کارهاي خود را تعطيل مي کنند و فقط و فقط وقت خودشان را در اين جشن باستاني صرف مي کنند.

غذاي مراسم( آش جو يا "هولوشينه تشي") همان غذايي است که 950سال پيش  در مراسم پير شاليارپخت شده است.که از طعم لذيذي بر خوردار است .بعد ازخوردن غذا مردم به خانه هاي خود مي روند و غذايي که اضافي است به خانه ها مي برند تا ساير اعضاي خانواده بعنوان تبرک از آن بخورند.

درروز آخر ( بر خلاف دوروز پيش از آن که تا عصر مراسم برپاست)مردم تا شب به رقص مي پردازند و ساعاتي از شب  را  نيز در خانه پيرشاليارميگذرانند(که به اين شب (شب نشست"شه وونيشتي") گفته ميشود.در اين شب سخنرانان به سخنراني درمورد پير شاليار و بحثهاي مذهبي و عرفاني مي پردازند.بعد از آن سرودي يا قصيده اي خوانده مي شود وپايان جلسه با دعا ختم مي شود.

منشا شکل گيري اين مراسم:

ما از پدرانمان شنيده ايم  :در قرن پنجم در اين سرزمين شخصي مي زيسته به نام پيرشاليار که ازهمان  دوران کودکي و نوجواني اش روح بزرگي داشته و صاحب کرامات متعددي بوده است. وي نزد عمويش پرورش يافت چون پدر و مادرش را در دوران کودکي يا نوجواني از دست داده بود وبراي عمويش کار چوپاني و ديگر کارهاي آن زمان را انجام ميداد.نقل است هنگامي که عمويش متوجه کرامات او شد از اوبه خاطر کارهايي که بهش سپرده بود و در شان او نبوده  معذرت خواهي کرد.پس از مدتي  شهرت رياضت و پارسايي و کرامات پيرشاليار  به خارج ازمحدوده هورامان رسيد .تا اينکه پادشاه بخارا از وجود چنين شخص بزرگي مطلع مي شود  ودخترش(بهار خاتون) را که بيماري لاعلاجي داشته و پزشکان از درمان وي عاجز مانده بودند به هورامان تخت نزد پير شاليار مي آورد.هنگامي که وارد هورامان تخت مي شوند  و به  در دو کيلومتري خانه پير شاليارمي رسند  پير شاليار "توجهي"به  آنها مي نمايد و ديوي از بدن دختر جدا مي شود(که هم اکنون به اين مکان تنور و ديوا  گفته مي شود) و گوشهاي دختر شنوا مي شود ولالي اش برطرف مي شود و شروع به تکلم مي کند.بعد از آن وارد خانه پير شاليار مي شوند و وي دختر را بطور کامل شفا ميدهد و پادشاه همانجا دخترش را به عقد وي در مي آورد (قبلا قول داده بود که هر کس دخترش را شفا دهد به عقدش در بياورد).و مردم جشن عروسي بزرگي براي پيرشاليار و بهار خاتون برپا ميکنند که مراسمي که امروز برگزار برگزار مي شود  سالگرد همان روز است.

مشکلات مراسم:

1-نبود اقامتگاه براي ميهمانان:

بي توجهي مسئولان نسبت به موقعيت توريستي هورامان تخت به حدي است که تاکنون نينديشيده اند اقامتگاهي براي ميهمانان بسازند تا در چنين مراسمي براي   گردشگران مشکل اقامت نداشته باشند وتعداد گردشگر  بيشتري جذب بشوند

2-ضعيف بودن پوشش خبري مراسم:

روزنامه هاي کشوري و استان و شبکه هاي راديو و تلويزيوني استان مي بايست هر سال خبر برگزاري  اين مراسم باستاني را پوشش ميدادند.

پيشنهادات به مسئولان:

۱- تهيه بروشور در باره شيوه مراسم و قدمت تاريخي آن

در روز مراسم پيرشاليار بروشورهايي براي ميهمانان تهيه شود تا اطلاعاتي در مورد چگونگي اين مراسم داشته  باشند

2- نصب تابلو بر سر در ورودي آرامگاه پيرشاليار :

۳- تحرير چکيده اي در باره پير شالياردر داخل آرامگاه: در داخل آرامگاه گزيده اي در باره زندگي پيرشاليار نوشته شود و در داخل قابي در داخل آرامگاه نصب شود.

[ شنبه 1386/11/06 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]

ساخته شده از سنگ - حاصل تلاش دستان هنرمند اهالي هورامان

[ پنجشنبه 1386/11/04 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]

به روز مرگ چو تابوت من روان باشـد     گمان مبر که مرا درد این جهان باشد

برای من مگری و مگو دریغ دریــــــــغ     بـــدام دیو درافتی دریغ، آن باشــــــد

جنازه ام چو ببینی مگو فراق فــــراق    مرا وصال و ملاقات، آن زمــان باشـــد

 

مرا به گور سپردی مگـــــو وداع وداع     که گور پرده جمعیتی جنان باشــــــد

 

فروشدن چو بدیدی برآمدن بنـــــــــگر    غروب شمس و قمر را چرا زبان باشد

 

کدام دانه فرو رفت درزمین که نرست    چرا به دانه انسانت این گمان باشــد

 

ترا چنان بنماید که من بخاک شـــدم    بزیر پای من این هفت آســمان باشد

 

رحلت جانسوز برادر بزرگوار ، پيمانكار و مدرسه ساز فعال و دلسوز ژيواری (كاك حبيب الله اداك) را به اهالي محترم ژيوار ، خانواده داغدارشان و جامعه فرهنگيان و دانش آموزان خطه هورامانات تسليت عرض مي نماييم .ما درحسرت ديدار روي تابناك او براي هميشه داغدار خواهيم ماند. اين رفتن و رفتن‌ها براي همه‌ي ما زنگ خطري است كه قدر بزرگان خود را بيشتر بدانيم. تعداد اين عزيزان كم است. عزيز بداريمشان.قطعا زندگي كاك حبيب الله با مرگ او خاتمه نمي‌يابد بلكه حيات او در آثار ارزشمند و ماندگاراو جاري و باقي خواهد بود. روحش شاد و يادش گرامي.

از جمله فعاليتهاي ايشان : در مدرسه سازي و ...

 

مدرسه ۵ کلاسه ژیوار                ۱۳۶۷

خانه بهداشت سلین                 ۱۳۶۷

خانه بهداشت نوین                   ۱۳۶۸

تعمیرات مدرسه های دمیو ه  هورامان و سلین و ویسیا و نوین    ۱۳۷۳

مدرسه  ۶ کلاسه راهنمائی نوین          ۱۳۷۴

مدرسه ۴ کلاسه ژیوار                         ۱۳۷۴

مدرسه ۵ کلاسه روستای ناو                ۱۳۷۷

مدرسه ۴ کلاسه میرآباد مریوان                  ۱۳۷۸

قسمتی از مدرسه شبانه روزی ژریژه          ۱۳۷۸

مدرسه راهنمائی ۵ کلاسه نژمار                ۱۳۷۹

مدرسه راهنمائی ۴ کلاسه لنج آباد مریوان   ۱۳۷۹

دبیرستان ۱۲ کلاسه سنتی هورامان تخت               ۱۳۸۲

کتابخانه در دست اجرا  در هورامان                         ۱۳۸۴

دبیرستان ۶ کلاسه در دست اجرا روستای سلین      ۱۳۸۵

دبیرستان ۶ کلاسه در دست اجرا روستای ژیوار        ۱۳۸۵

 

غفرالله له و لنا بحرمة سورة المباركة الفاتحة

[ یکشنبه 1386/10/30 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]

هورامان تخت؛روستاهایی پلکانی  با 1140 خانوار و 4926 نفرجمعيت تابع شهرستان سروآباد در استان كردستان مي باشدکه به شیب تند خانه هاو سختی کوههای بلند پر از  برف و دره های عمیق مشهورگشته است.اين دهستان از سمت غرب با كشورعراق و از سمت جنوب به پاوه و كوه شاهو و از طرف شمال به مريوان و در طرف شرق به روستاهاي ژاورود و شهرستان سنندج همسايه است . كوه تخت با  2770 متر در غرب اين دهستان واقع شده است. یک شاخه مهم رودخانه سيروان ازاين دهستان سرچشمه گرفته و پس از تلاقي اين دو رودخانه با يكديگر در خاك كردستان عراق به درياچه دربنديخان مي ريزد .مرکز دهستان  با 644 خانوار 2754 نفر جمعيت در فاصله 75 كيلومتري جنوب مريوان و اقع شده است.

شعروادب هورامی:

 شعر وادب هورامی بصورت مکتوب از زمان پیر شالیاربزرگ (با کتاب ماریفه تو شالیاری)در کنار سایر مناطق هو رامان بزرگ درهورامان تخت فعالیت داشته و دارد بی شک استاد صیدی هورا مان تختی با شاهکارش(دیوان صیدی) کمک بزرگی به ادبیات هورامی کرد .اکنون شعروادبیات در هورامان تخت با شاعرانی نظیر ماموستا محمد امین مشهوربه میرزای هورامی(صاحب اثر " سه وزه ی کوسالان")دنبال میشود.

*هورامان تخت شامل  به ترتیب روستاهای:

1-کماله (با 171 خانوار و 786 نفر جمعيت)

۲-رودبر (با 95 خانوار و 412 نفر جمعيت)

۳-ویسیان (با 59 خانوار و 247 نفر جمعيت)

۴-مرکزی(هورامان تخت) با 644 خانوار و 2754 نفر جمعيت.

۵-سرپیر (با 171 خانوار و 727 نفر جمعيت)

می باشد که  منطقه اي بسيار دلنشين و داراي مناظر زيبا از جمله هه ره را -هزارانی-بندن و... مي باشد(۱)



(۱) آمارها بر اساس سرشماري  سال 85 است.

[ دوشنبه 1386/10/10 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]

سيد حسن غياثيان

گزارش ازخبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)

مدير كتابخانه‌هاي عمومي كردستان :اهالي هورامان تخت صاحب كتابخانه مي‌شوند.دهه فجر اولين كتابخانه عمومي بخش هورامان تخت سروآباد به بهره برداري مي‌رسد.

سيد حسن غياثيان، مدير كتابخانه‌هاي عمومي استان كردستان، درگفت و گو با خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)، با اعلام اين خبر اظهارداشت: اين كتابخانه سي و نهمين كتابخانه استان و سومين كتابخانه شهر سروآباد خواهد بود....................غياثيان با تقدير از حسن زاده، معاون سياسي استاندار كردستان در پي‌گيري پرداخت نيم درصد درآمد شهرداري‌ها به حساب انجمن كتابخانه‌هاي عمومي استان اشاره كرد: امسال بخش بزرگي از بدهي شهرداري‌ها به حساب انجمن واريز شده است در عين حال شهرداري سنندج 100ميليون ريال براي تسويه كامل بايد بپردازد.

به منظور توسعه فضاهاي فرهنگي وترويج فرهنگ كتابخواني در استان كردستان جلسه اي  با حضور نماينده تام الاختيار مديريت امور كتابخانه هاي عمومي استان در محل معاونت برنامه ريزي استانداري برگزار گرديد. در اين جلسه مبلغ 5400 ميليون ريال اعتبار از سوي شوراي توسعه وبرنامه ريزي استان جهت احداث ، تعمير وتجهيز كتابخانه هاي عمومي استان اختصاص يافت . كه جهت تكميل كتابخانه هورامان تخت 900ميليون ريال اختصاص داده شد.

[ پنجشنبه 1386/10/06 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]

 

امين صادقي از دبيران فعال هورامان تخت(روستاي كماله) است كه هم اكنون در شهر مريوان مشغول به تدريس مي باشند . وي در سال ۱۳۸۶موفق به کسب رتبه اول کشوری درجشنواره روشهای نوين تدريس عربی گرديد . اين موفقيت را به ايشان صمیمانه تبريك ميگوييم. آنچه در زير مي آيد به قلم خو د ايشان است.                                                  "تشکر وقدر دانی"

«من لم يشکُر المخلوق لم يشکر الخالق»

 باسلام وتحيات الهی

باتوکل واستعانت از الطاف خداوند منان ودلگرمی وحمايت مسؤولين محترم وهمکاران معزز اينجانب امين صادقی دبيرعربی دبيرستانهای شهرستان مريوان موفق به کسب رتبه برتر(منتخب کشوری) درجشنواره روشهای نوين تدريس عربی(2)در مرحله کشوری ،شدم.لذابر خود لازم مي دانم از تمامی مسؤولين  همکاران وعزيزان ودوستانی که در اين راه مرا ياری ودلگرمی نمودند،وبا نصب پلاکارد وتراکت وارسال پيام تبريک ،ابراز لطف وخرسندی نمودند،صميمانه تشکر وقدر دانی نمايم.بويژه از زحمات دلسوزانه جناب آقای صلواتی کارشناس مسؤول وآقای منصوری کارشناس گروههايی آموزشی سازمان وآقای محمود پور کارشناس گروههای آموزشی مريوان وهمکاران ارجمند در دبيرخانه راهبری درس عربی وهمکاران ودست اندر کاران اجرای جشنواره درهمدان ،کمال تشکر را دارم.

حضور32نفر ازهمکاران ودبيران منتخب استانها ازسراسرکشوروخارج ازکشورفرصتی طلايی بود برای اينجانب جهت تبادل تجربه واستفاده اززحمات کليه اين عزيزان.بنده به نوبه خود ضمن عرض تبريک به تمامی منتخبين کشوری واستانی از زحمات بي شائبه ی تمامی عزيزان منتخب  ازسراسر کشور تشکر وقدر دانی مي نمايم.که شاهد تلاش،شجاعت وجسارت آنان در طی جشنواره بودم.موفقيت تمامی عزيزان رادر ارتقاء وتعالی اهداف تعليم وتربيت از خداوند متعال خواستارم .

باتشکر وارادت

امين صادقی

[ شنبه 1386/09/17 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]
 بنابرنظربرخی محققین صیدی تخلص دو تن از شعرای هورامان بوده که یکی در قرن دهم هجری قمری میزیسته و دیگری در قرن سیزدهم.طبق این نظریه صیدی اول،نامش سید محمد صادق فرزند سید علی است که اشعارش به لهجه ی هورامی قدیم بوده؛اشعاری ملمع(هورامی- فارسی،هورامی-عربی) نیز از او به یادگار مانده است و اشعاری نظیر شعر زیر را منسوب به او میدانند:

 

ئه ز هورومون مکانم بی و ولاتم      سروپیری خوای که رده ن خــــه لاتم

به رو درویش لوو سه یرو وه لاتو      نه نیشتو هیچ وه لاتی نه ، نه ساتم

 

معنی شعر : وطن من هورامان ، سرپیر است و همه جا گشته ام جایی طاقت و آرام نگرفتم (مگر روستای سرپیر)

این گروه محققین نام صیدی دوم را ملا محمد فرزند حاج سید محمود میدانند که به سال 1195 هجری قمری درروستای خانگاه از توابع پاوه متولد شده و برای ادامه تحصیل به هورامان تخت رفته وازآنجاهم راهی عراق شده و در آنجاتحصیلات علوم دینی خود را تکمیل نموده،سرانجام به هورامان تخت برگشته،به کار تدریس پرداخته و دیوان شعری به لهجه هورامی جدید نگاشته است،در آخر هم به سال 1265هجری قمری در روستای سرپیر از توابع هورامان تخت از دنیا رفته است.

اما تا آنجا که من از برخی مردم هورامان شنیده ام صیدی تخلص یک شاعر بوده و نه دوشاعر(خواه ملامحمد سلیمان باشد یا سید محمد صادق)ودیوان شعری داشته به لهجه ی هورامی قدیم،منتها چون فهم آن دشوار بوده دیوانی دیگر به لهجه ی هورامی جدید نوشته است که متاسفانه دیوان قدیم از بین رفته وفقط اندکی ازاشعارآن دراذهان مردم هورامان مانده است.ولی دیوان جدید وی تاامروزباقی است.

بنابرنظردوم،صیدی درهردودیوان شعری قدیم و جدیدش از علاقه اش به روستای سرپیر و نیز عشق به معشوقی واحد سخن رانده است.

 

شعری از دیوان صیدی : چون کوی عه ودالان

 

چون کوی عودالان،چون کوی عودالان        کون؟کوی دلگیر چون کـــــوی عودالان

 کابه ی مقصوده ن په ری نه و هالان         پــه ی وایه ی مراد وه نه ش مه لالان

جــای شه و بیداران،سحرلانـــــانه ن         تکیـه گای خاسان ، هفت عودالانه ن

هر هفت عودالان قطبـــی روی زمین         چــــون اصحاب الکهف دایم غارنشین

مسکن شا گرته ن،بـــــه و بلند کووه         «یــا مــن هو»شانه ن،هر رو جه نووه

هـا نه پای ئه و کو،رندان چون پــــری       گشت آماده ی حوسن،شوخی و دلبری

یا هفت عــودالان ، کوی به رز و بلند         دیده ی بـــــه د پیتان نـــه یـــاونو گزند

صیدی تاسه ی سخت دوری یارشه ن       نـــه آرام،نـــه صـــبر،نـــه قـــرارشـه ن

یا عودال صیدی،هـــاوار وه تــوشـه ن         دیده ش به دیدار،یار که ری ره وشه ن ۱


۱برای آگاهی بیشتر رک : دیوان صیدی ، به کوشش محمد امین کاردوخی /  تاریخ مشاهیر کرد ، ج1، صفحات 54-150 و 91-386

[ شنبه 1386/09/17 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]

پخش مجموعه برنامه تركيبي «مشاهير هورامان» از سيماي كردي شبكه جهاني سحر دوشنبه ۱۲ آذر ۱۳۸۶آغاز شد.

به گزارش خبرگزاري فارس ، به نقل از روابط عمومي شبكه بين المللي سحر، اين برنامه كه در۸قسمت ۲۵دقيقه‌اي و توسط «احسان الله اخوان» نوشته، تهيه و كارگرداني شده است به زندگي و آثار ۵تن از عرفاي برجسته كردستان به نامهاي «سيدطاهر هاشمي»، «صيدي هورامي»، «ملا احمد نودشي»، «آقا عنايت جوانرودي» و «ميرزا عبدالقادر پاوه‌اي» مي‌پردازد که اين عرفا از ۲۵تا ۱۱۰ سال پيش فوت كرده‌اند. توليد اين مجموعه از ابتداي شهريور ماه سال جاري آغاز شد و اخوان براي تهيه آن از كمك «رضا ودادتقوي» به عنوان تصويربردار، حسن سليمان ميگوني به عنوان دستيار تصويربردار و مهيار بدري به عنوان تدوينگر بهره برده است. معرفي فرهنگ، ادبيات و جلوه‌هاي تمدن درخشان ايراني - اسلامي به ويژه استانهاي كردنشين ايران به مخاطبان كرد برون مرزي، از جمله مهمترين اهداف سيماي كردي شبكه جهاني سحر است. اين سيما روزانه ۴ساعت برنامه پخش مي كند.

منبع: سايت خبرگزاري فارس

[ دوشنبه 1386/09/12 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]

ردیف

خانوار

کل        

مرد       

زن      

باسواد 

 شهرستان سروآباد

12641

53992

27277

26715

33740

  بخش اورامان

2360

10500

5214

5286

6565

 دهستان اورامان تخت

1140

4926

2451

2475

3073

روستا ی اورامان تخت

644

2754

1363

1391

1685

روستا ی سرپير

171

727

350

377

405

روستا ی رو وري

95

412

211

201

292

روستا ی كماله

171

786

398

388

527

روستا ی ويسيان

59

247

129

118

164

 دهستان شاليار

1220

5574

2763

2811

3492

روستا ی

 اسپه ريز

7

20

11

9

7

روستا ی  ناو

173

724

340

384

438

روستا ی نوين

179

727

359

368

450

روستا ی سلين

194

910

476

434

598

روستا ی

عباس اباد

26

119

50

69

66

روستا ی كلجي

80

332

154

178

215

روستا ی

ورگه وير

6

24

14

10

13

روستا ی بلبر

203

954

486

468

587

روستا ی ژيوار

352

1764

873

891

1118

 

[ شنبه 1386/09/10 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]

 

ماموستا محمد امین میرزایی مشهور به میرزای هورامی در سال 13۳۵در هورامان تخت(روستای کماله) به دنیا آمد. تحصیلات علوم دینی را در شهرها و روستاهای کردستان به اتمام رساند سپس به امامت جماعت در روستاهای اطراف سنندج مشغول شد و در کنار تدریس در مدرسه علوم دینی تحریر کتاب «سه وزه ی کوسالان» را به پایان رسانید.که این کتاب مجموعه ای از اشعار وی در سالهای 62-1350میباشد و آن را در خرداد سال 1362 انتشار داد.ونیز کتاب « ده وله تنامه  و روله بزانی » ملا خدر رواری را به چاپ رسانید . همچنین کتاب ارزشمند سراج الطریق اثر مصنف چوری(ملا ابوبکر) را تصحیح و چاپ نمود.وی هم اکنـون در صدا و سیمای کردستان در بخش رادیو هورامی مشغول به فعالیت هستند و نیز قصد انتشار دومین مجموعه شعر خود به نام «زه ردی خه زان» را در سالهای آتی دارند1. « قطعه شعری از میرزای هورامی » :           «وه هه ورامان دا»

وه هــــه ورامـان دا وه هـــه ورامــان دا          ئه ی دلَ سه فه ر كه ر وه هه ورامان دا

 

خسـوس جه فه سلـــَـی نه و وه هاران دا      سه رشاخ سه ركه مه رسه ركوَساران دا

 

هــــاژه ی وه رواوان نـــه گــــوَلاوان دا              ده نگـــــی كنـــا لــه يـل پوَلـــی لاوان دا

 

نه ك ته نيـا دلـَـیَ بـه لـَكـــو هــــه زاران       مه بان شه يدا ومه س فه سلی وه هـاران

 

زه مــزه مــه ی شــادی ئاهه نگـی يـاران            ته رِكه ران گه رده ن به قه تره ی واران

 

پـه رِكه را كوَلـَـیَ سـه وزه وسه يده ران         چــوون بــاوی قـه ديم ياسای حه يده ران

 

سه رله ته ره ی  شه وق خوَل مدا به ناز           بـــه گـــرمه وهـــه را ته يـر مدا په رواز

 

ئه رپه ی رِاگه ی حه ق وه رپه ی سيرانه ن     «مَجمَــــعُ البَحرَيـــــن» رِای هـــوراما نه ن

 

په ی رِه فعی خه مان شاخش رِه فيـَـعه ن       په ی درونـی تنگ خاكش وه سيـَـعه ن

 

شه رته ن ميرزايی چوون كوَسار گه ردان         بـــه يوَ بگـَـيلـَـوَ شـــاخ وو كوَو هــه ردان


  1برای آگاهی بیشتر رک : کتاب سه وزه ی کوسالان ، میرزای هورامی / وبلاگ اشعار میرزای هورامی

[ پنجشنبه 1386/09/01 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]
 

همه با هم در تدوين فرهنگ جامع لغات هورامي سهيم باشيم

http://hawrami-f.blogfa.com

[ چهارشنبه 1386/08/23 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]

هورامان ؛
سرزمینی باستانی ، با کوههایی سر به‌ فلک کشیده‌ در جنوب شرقی کردستان و با مردمی که‌ هنوز بسیاری از آنان پایبند آداب و رسوم و سنتهای دیرین خویشند. هورامان سرزمین طلوع خورشید  ، سرزمین عرفان و سرزمین عشق ، ... در قلب این سرزمین ، هنوز زیارتگاهها و مزارهایی از مردان دین و اندیشه‌ وجود دارند که‌ قلبهای مرم زحمتکش و نیک سرشت این خطه‌ را به‌ سوی خود کشانده‌ و این بزرگان که‌ پیرشان مینامند ، چنان بر سرنوشت و زندگی این مردمان موثر بوده‌اند که‌ حتی بعد از وفاتشان نیز ، مردم را به‌ راستی و پاکی هدایت میکنند ! یکی از این رادمردان " پیر شالیار " میباشد . اکنون روستای بزرگ " هورامان تخت " که‌ زادگاه و محل وفات این پیر میباشد ، هر ساله‌ صدها و هزاران نفر را به‌ سوی خود میکشاند و در دومین هفته‌ی بهمن ماه ، حتی با وجود برف و کولاک و سرما ، این مردم عاشق و عارف پیشه‌ به‌ مناسبت سالروز تولد و ازدواج پیرشان به‌ هورامان تخت آمده‌ و در مقابل منزل یک هزار ساله‌ی پیر شالیار ، به‌ مراسم ویژه‌ رقص و پایکوبی و شادی میپردازند . شاید بتوان از لابه‌لای این مراسمات، تا حدودی چهره‌ این فرزانه‌ را دریافت .

علمای مسلمان  هورامان ، که‌ خود به‌ زادگاه و مزار پیرشالیار نزدیکند و هر ساله‌ شاهد مراسم و بزرگداشت یاد او از جانب مردم میباشند ، این مراسم را حرام نمی دانند هرچند که‌ این مراسم در کل به‌ شیوه‌ رقص کردی محلی انجام گرفته‌  است.

مراسم پیرشالیار ؛
برطبق روایات مردم ، قریب به‌ هزار سال از طول عمر پیرشالیار میگذرد. این مراسم به‌ مناسبت یادبود و بزرگداشت پیرشالیار در سالروز تولد و به‌ قولی ، سالروز ازدواج ایشان به‌ انجام میرسد. مردم هورامان از شهرهای و روستهای مختلف از قبیل مریوان ، پاوه‌ ، جوانرود ، سنندج ، حلبچه‌ و روستاهای جوارشان به‌ روستای هورامان تخت آمده‌ و در مقابل خانه‌ قدیمی و پابرجای پیر که‌ در مرکز هورامان تخت قرار دارد ، همچنین به‌ دور مزار ایشان در جوار روستا به‌ رقص و ذکر و سماع دسته‌جمعی میپردازند.
حضور دف نوازان و مداحان که‌ در وسط درویشان و مردم در حال رقص به‌ لهجه‌ کردی هورامی به‌ چاوشی از پیرشالیار می پردازندو رقص آنان را به‌ خروش می آورند ، قابل توجه‌ میباشد.

پیرشالیار در باورهای عامیانه‌ی مردم ؛
بدون تردید پیرشالیار اسطوره‌ای عظیم در اذهان مردم هورامان میباشد. پیری که‌ سمبل پاکی ، راستی ، صداقت ، نیکو کرداری و نیکو گفتاریست .  مردم اورامان باور‌های مربوط به‌ پیرشالیار را حقیقت دانسته‌ و با جان و دل آنها را قبول دارند. . این  باورها که‌ بیان کننده‌ی حقیقت بزرگی و عظمت پیرشالیار است ، از لحاظ اسطوره‌ شناسی بسیار حائز اهمیتند، چرا که‌ برخواسته‌ از نیازها و تخیلات جمعی مردم هورامانند و بس. پیرشالیار سالهای سال خواب و خیال و سمبل و آرزوی این مردم بوده‌ است. شخصیتی ‌ صاحب کرامات و شاعری که‌ در عین حال حکیم و شفابخش میباشد.
تولد پیرشالیار ؛
مردم هورامان معتقدند که‌ پدر پیرشالیار " باباخداداد یکی از تاجران منطقه‌ بوده‌ است که‌ جهت بازرگانی به‌ بغداد سفر میکند ، لیکن توسط حاکم بغداد دستگیر شده‌ و اموالش را مصادره‌ میکنند. با ورود باباخداداد به‌ زندان ، شهر به‌ لرزه‌ در‌آمده‌ و درطی این زلزله‌ نصف بغداد ویران میگردد. مردم و حاکم بغداد فورآ متوجه‌ امر خطا گردیده‌ و میدانند که‌ زمین لرزه‌ فوق ناشی از ظلم و ناحقی بزرگی است که‌ بر شخص مقدس و پاک منشی رفته‌ است و آنهم باباخداداد میباشد. لذا فورآ او را از زندان آزاد میکنند و بدین ترتیب نیمه‌ی دیگر بغداد از ویران شدن نجات میابد. باباخداداد به‌ هورامان بازگشته‌ و به‌ نزد  پیرسرو(محمد ثانی)  می رود. در حقیقت  باباخداداد  در زمستان صاحب فرزندی میشود که‌ او را شالیار مینامد. خبر تولد شالیار را به‌ پیرسرو (محمد ثانی)میدهند که‌ در بالای روستا منزل دارد . پیر سرو نیز دستور برپاکردن جشن و سرور را صادر میکند. بدین ترتیب از آنروز به‌ بعد همه‌ ساله‌ این روز را که‌ اولین چهارشنبه‌ بهمن ماه است ، به‌ مناسبت تولد پیرشالیار جشن گرفته‌ و مراسم پیرشالیار را به‌ اجرا درمی آورند.

کرامات پیرشالیار در دوران کودکی ؛
پیرشالیار در اوایل کودکی پدر و مادرش فوت کرده‌ و نزد عمو و زن عمویش به‌ زندگی می پردازد. زن عموی پیرشالیار با او بد رفتاری کرده‌ و همه‌ی کارهای سخت را به‌ او میسپارد. از جمله‌ چوپانی کردن ، آوردن هیزم از جنگل ، شخم زدن زمینهای کشاورزی و ... شالیار همه‌ی کارهایش را به‌ نیکی انجام داده‌ و هیچ اثری از خستگی و یا کثیف شدن لباسهایش در او نمایان نمیگردد ! این موضوع باعث حیرت و تعجب مردم می گردد ، به‌ طوری که‌ بعدآ متوجه‌ میشوند که‌ شالیار خودش‌ زیر درختی به‌ استراحت کردن و نی زنی مشغول است ، گوسفندانش در حال چریدن هستند بدون آنکه‌ نیازی به‌ چوپان داشته‌ باشند ، تبر به‌ خودی خود به‌ کار بریدن و قطعه‌قطعه‌ کردن شاخه‌ درختان و گردآوری هیزم پرداخته‌ و بیل به‌ خودی خود در حال شخم زدن و کشاورزی میباشد. به‌ هنگام غروب نیز ، شالیار سوار بر تنه‌ی یک درخت به‌ منزل برمیگردد ...

کرامات پیرشالیار در دوران جوانی ؛
پیرشالیار در دوران جوانی به‌ عنوان یک عارف و راد مرد معروف میگردد . در این بین یکی از پیران منطقه‌ به‌ نام " پیر هجیج " از روستایی در جوار هورامان تخت به‌ نام روستای " هجیج " سوار بر اژدهایی غول پیکر به‌ دیدار ایشان میشتابد . موضوع را به‌ پیرشالیار خبر میدهند. پیرشالیار در آن لحظه‌ به‌ کار بر پا کردن دیوارهای خانه‌اش مشغول بوده‌ است که‌ ناگهان با پای خود بر دیوار میکوبد و دیوار به‌ حرکت در می آید. پیرشالیار سوار بر بر دیوار به‌ استقبال پیرهجیج میرود . شالیار به‌ هجیج می گوید ؛
" بسی جای عظمت است که‌ سوار بر اژدها آمده‌اید . "
و پیر هجیج در پاسخ میگوید ؛
"عظیمتر آن است که‌ شما سوار بر دیوار به‌ استقبال من آمده‌اید ، چرا که‌ من بر یک جاندار سوارم ، لیکن شما بی جان را جان بخشیده‌ و به‌ حرکت درآورده‌اید.
مردم هورامان تخت معتقدند که‌ پیرشالیار به‌ مرحله‌ی فراتر رفتن از منیت و درک والای عرفان رسیده‌ بود. آنان معتقدند که‌ پیر با بر زبان آوردن کلمه‌ " من " و تکرار این کلمه‌ مخالف بوده‌ است. پیرمردی تعریف میکرد که‌ در‌ دوران کودکی اش به‌ همراه عده‌ای دیگر از کودکان به‌ بازی کردن مشغول بوده‌ است. در حال تیله‌بازی فریاد زده‌ و با صدای بلند چند بار تکرار کرده‌ است ؛ " نوبت من است ، نوبت من است ، من ، من "
یکی از کودکان به‌ او می گوید ؛
" اینقدر من من نکن . مگر نمیدانی که‌ پیرشالیار گفته‌ است ، نباید کلمه‌ی من را زیاد تکرار کرد ؟! "
اما او جواب نمیدهد و بدون توجه‌ ، به‌ من من کردن ادامه‌ میدهد. شب هنگام در خواب ، پیرشالیار را می بیند که‌ به‌ سویش آمده‌ و با مشت به‌ پشت او می کوبد. پیر می گوید؛
" ها ، مگر من نگفتم از منیت دور شو ."
پیرمرد میگفت که‌ از آن زمان تا کنون پشتش درست در همان جایی که‌ پیرشالیار در خواب به‌ آن کوبیده‌ بود ، درد میکند و تا لحظه‌ مرگ نیز باید این درد را تحمل کند. روایت فوق نشانه‌ای از ایمان و اعتقاد عمیق  مردم از یک سو و از طرف دیگر نشانه‌ی دیدگاه عارفانه‌ پیرشالیار در دوری فرد از منیت می باشد. 

پیرشالیار طبیب ؛
بر طبق روایات هورامی ، پیرشالیار علاوه‌ بر هنر شاعری به‌ امر پزشکی و گیاه درمانی نیز مشغول بوده‌ است و از راه طبابت و به‌ وسیله‌ گیاهان به‌ درمان و علاج مردم پرداخته‌ است.

همسر پیرشالیار ؛
بر اساس روایات مذکور ، در دوران پیرشالیار دختر یکی از پادشاهان مقتدر ، در سرزمینی دور دست به‌ یک بیماری لاعلاج مبتلا میگردد. پادشاه دستور میدهد که‌ از سرتاسر مملکت و ممالک دیگر پزشکانی را به‌ بالین دخترش آورده‌ و به‌ درمان او بپردازند. لیکن هیچ درمانی موثر واقع نمی گردد و جملگی عاجز از علاجند. نام و آوازه‌ی پیرشالیار به‌ گوش پادشاه میرسد و شهرت پیر او را ناچار به‌ فرستادن دختر بیمارش به‌ هورامان تخت ( سرزمین خورشید ) مینماید. پادشاه قول میدهد که‌ در صورت علاج ، دخترش را به‌ همسری پیرشالیار درآورد. بدین ترتیب علاج انجام گرفته‌ و بیماری و تاریکی از وجود دختر رخت بر می بندد. بعد از این معجزه‌ ، پیرشالیار با او ازدواج میکند و گویا روز ازدواج پیرشالیار مصادف با روز تولد ایشان میباشد ، یعنی همان روز مراسم جشن ویژه‌...
این روایت می خواهد نشان دهد که‌ پیرشالیار بهترین و بزرگترین شخص زمان خود در سرتاسر جهان بوده‌ است. از سویی دیگر این ازدواج میتواند سمبل آغاز یک دوره‌ نوین و تحول شخصیتی نوین در او باشد. چرا که‌ روز ازدواج مطابق است با روز تولد . و جالبتر اینکه‌ در زبان کردی داماد را ( زاوا zawa ) یعنی کسی که‌ دوباره‌ زاده‌ شده‌ و زندگی نوینی را آغاز میکند ، معنی میدهد. ازدواج پیر ، همزمان است با آغاز یک مرحله‌ی نوین ...

مراسم " کومسای komsay " ؛
یکی از مراسمات دیگری که‌ توسط مردم هورامان هنوز انجام میگیرد ، به‌ مراسم " کومسای " معروف است. این مراسم در پانزدهم اردیبهشت ، یعنی چهل و پنج روز بعد از نوروز صورت میگیرد. در اصل کلمه‌ی " کوم kom " به‌ معنی جمع و گروه میباشد و " سای say " به‌ معنی ساییدن است . در طی این مراسم مردم به‌ صورت دسته‌ جمعی به‌ ساییدن سنگی سفید در جوار مزار و " چله‌خانه‌ çile xane " ی پیرشالیار که‌ محل ریاضت کشیدن پیر در جوار روستا میباشد ، پرداخته‌ و با تیشه‌ و یا تبری مخصوص ، قسمتی از آن سنگ را در هم میشکنند. همجواری این سنگ به‌ دخمه‌ی محل ریاضت پیرشالیار یعنی چله‌خانه‌ ، شایان توجه‌ است. بر طبق باورهای مردم ، این سنگ مقدس در طول سال چنان سفت و سخت و محکم است که‌ قابل خرد شدن نیست و فقط و فقط در همین روز مخصوص که‌ به‌ روز کومسای مشهور گشته‌ است ، میتوان آن را شکست. آنها معتقدند که‌ سنگ خرد شده‌ بار دیگر در طول سال روییده‌ و رشد میکند و به‌ شکل و اندازه‌ی اول خود باز می گردد ...
در تحلیل این سنگ که‌ گویا در طول سال بعد از شکسته‌ شدن در روز کومسای دوباره‌ رشد کرده‌ و به‌ شکل اولیه‌اش باز میگردد ، باید گفت که‌ ، این عقیده‌ نشان دهنده‌ی اعتقاد دیرین این مردم به‌ رستاخیز و زندگی دوباره‌ بعد از مرگ در طبیعت میباشد. از سویی دیگر این مراسم در بهار که‌ فصل جان گرفتن طبیعت است انجام میگیرد .

قصه ی برف و حصار هورامان ؛
حکایت میکنند که‌ در زمانهای بسیار دور ، در هر چهار طرف هورامان حصاری کشیده‌ و برف به‌ داخل این حلقه‌ نباریده‌ است . هورامان یک حصار بوده‌ است ... حلقه‌ای از پاکی و مردمی که‌ همگی راست گو و صادق بوده‌اند. به‌ همین خاطر دیگر برف و سرما از خاطرشان زدوده‌ شده‌ بود. سالهای سال سپری شد ، تا اینکه‌ یک حاکم در هورامان پیدا شد. حاکم فرمانی صادر کرد و گفت ؛
" هر کس باید به‌ عنوان مالیات یک عدد تخم مرغ برایم بیاورد ! "
بعد از مدتی ، یک خرمن از تخم مرغها در مقابل حاکم روی هم انباشته‌ میشود . حاکم باز هم دستور میدهد ؛
" همه‌ تخم مرغها را قاتی هم کنید . "
بدین ترتیب تخم مرغها را قاتی هم میکنند.
و اینبار حاکم میگوید ؛
" هر کس بیاید و تخم مرغ خودش را بردارد و به‌ منزلش ببرد. "
بدین ترتیب هر کس تخم مرغی را بر میداشت ، اما هیچ کس تخم مرغ خودش را نمیشناخت و تخم مرغ هر کسی به‌ خانه‌ دیگری برده‌ میشد .
فردای آن روز ، یکبار دیگر در حصار هورامان برف شروع به‌ باریدن کرده‌ و سرما آغاز شد. از آن روز به‌ بعد در هورامان برف زیاد می بارد ...
این قصه که‌ یکی از نمونه‌قصه های عالی هورامانیان است ، به‌ نیکویی نشان از پاکی و نیک سرشتی دیرینه‌ی هورامیان و پرهیز از گناهان توسط آنان دارد. هورامان همچون یک حلقه‌ و دایره‌ نفوذ ناپذیر تصور شده‌ است.


وفات پیرشالیار ؛
آنچه‌ از احوال و گفتار مردم هورامان بر می آید این است که‌ پیرشالیار هفت پسر به‌ دنیا آورده‌ است که‌ همگی آنان در نوجوانی و جوانی وفات کرده‌اند و بدین شکل نسل ایشان به‌ پایان رسیده‌ است.
میراث ( معنوی ) پیرشالیار به‌ مریدانش رسیده‌ است و تا کنون نیز نسلهای این مریدان هنوز در روستا ، مسئولیت اجرای مراسم پیرشالیار را بر عهده‌ دارند. . از آن به‌ بعد دیگر نسل بابا و پیران به‌ پایان رسیده‌ و دین نوین اسلام حاکم گشته‌ است. لیکن با این وجود نیز ، یاد و خاطره‌ی پیران و از جمله‌ پیرشالیار بعد از مرگش ، هنوز زنده‌ و پا بر جاست. پیرشالیار پیریست که‌ روح هورامان را سبز گردانیده‌ است و در میان برف و سرما در فصل زمستان ، مردم را به‌ سوی خود جذب میکند و در حصار پر از برف هورامان ، نوید بهار و مراسم کومسای را میدهد. مردم از هر سوی به‌ هورامان تخت میشتابند و شوق و حرارت پیر ، آنان را شعله‌ور ساخته‌ ،  و به‌ حرکت وا میدارد... و این خود نشان میدهد که‌ پیرشالیار ، پیریست که‌ مرگ نمیشناسد ،

نوشته شیرکو جهانی(ساکن مهاباد و نماینده سازمان حقوق بشر در کردستان-مهاباد) 

با مقداری ویرایش و تصحیح

[ شنبه 1386/08/12 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]
دانشمند بزرگ و شاعر خوش قریحه علامه ماموستا ملا حسن دزلی در سال 1275هجری قمری در روستای «وه یسیا»ی هورامان تخت ، دیده به جهان گشود. بعد از چند سال ملامحمد پدر ملا حسن تصمیم می گیرد به روستای دزلی نقل مکان کند و در آنجا ملا حسن 6 ساله بود که تحصیلات را نزد پدرش شروع کرد سپس به روستای دگاشیخان و از آنجا نیز به عراق رفت . در عراق تحصیلات علوم دینی را به اتمام رسانید و آنجا بود که بدلیل حل اختلاف یک مسئله فقهی که در بین علما بوجود آمده بود والی بغداد به او منصب قاضی القضات پیشنهاد داد اما او نپذیرفت وتحصیل در دانشگاه الازهر را به والی پیشنهاد داد و والی هم پذیرفت.پس از آن ملا حسن به مصر رفت ؛ چند سالی در آنجا تحصیل کرد و چند سال هم تدریس ؛ بالاخره پس از 11 سال اقامت تصمیم به بازگشت گرفت و راهی هورامان شد و سرانجام در سال 1365درسن90سالگی در روستای دزلی وفات کرد.

شهرت ملاحسن بیشتر به طنز پردازی است وی هجری تخلص میکرد علاوه بر هورامی و سورانی به زبانهای عربی و فارسی نیز شعر میسرود. در زیر شعری ملمّع(عربی وکردی سورانی) از او را میخوانید1:

 

 چ هــــاوار و هــــورایه بوالاخبـــاز و برســــی سک                                 

                               به سیحه ی إنّناجُعنا،به برسیمه ده بــــــی بچری

فلک ئاویکی بورشتین،ئه بی برسی وکزوکویربین      

                              احامیر و اکالب ، شَحم و لَحم و تویش ئه بی بقری

وه کومن ذکری گیته و وردی چایی،صرفی علمی که   

                                   وه گه ر نه ریحی أمعاء وأوارِگ زیاد ئه کاو ئه تری

به کام ده ستوور کام یاسا،اَعالِم رووت و برسی بن؟   

                                   له هه ر بوالعلم و بوالزانین ده پرسم،قال لاأدری

حسن!روژی ئه بی عالیم ببی به ساحیبی عاله م   

                                  اولوالازوار!اولول سه روار!اولولدینار!ئـــه بی بمری

ئه گه ر روژی عیلم جیگای «اولول»بگریته وه کاکه!    

                                که رو بل باوی نامینی ، وه کو کولاره هه ل ده فری


1 برای مطالعه بیشتر رک : دیوانی مه لا حسن دزلی مردوخی ، احمد نظیری / تاریخ مشاهیر کرد،مردوخ ، ج2 / چیشتی مجیور ، از هژار، صص4-123

[ شنبه 1386/08/12 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]

آوانويسي و تجزيه وتحليل

نوشته: بهمن حاج اميني

"موسيقي كردهاي هورامان"

شامل چهار فصل:

فصل اول: موقعيت و پيشينه تاريخي هورامان
فصل دوم: مفاهيم آواز هاي هورامان
فصل سوم:ويژگيهاي متن و ملودي درموسيقي هورامان
فصل چهارم: شعرها و آوانويسي

اين كتاب با تكيه بر دانش موسيقي شناسي تطبيقي نگاشته شده است.هورامان (اورامان) از مناطق بكر و دست نخورده در عرصه فرهنگ شفاهي محسوب مي شود. اعتقاد به ارتباط آوازهاي منطقه با موسيقي باستاني موضوع را جذاب تر كرده و به لزوم پژوهش هاي گسترده تري در زمينه ي علوم ميان رشته اي تأكيد مي كند.
مؤلف در مقدمه مي نويسد: «در چند دهه اخير تحقيقاتي در زمينه موسيقي كردي انجام شده است كه به دليل پراكندگي جغرافيايي و تنوع موسيقي كردها بسيار اندك به نظر مي رسد. در زمينه موسيقي هورامان تاكنون هيچ تحقيق مستقلي انجام نگرفته است و اين پژوهش اولين گام در اين راه محسوب مي شود.»

[ شنبه 1386/08/12 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]

دابــــــــــــو وه سايه ي په ربه رزي قــــورئان
وه سايه ي ره حمـه ت پــه ي تون به قوربان
په ربه رزي پـــه ي تون چـــــي تـا ئاسمـان
قورئــــــــان بــه قوربان ئـــاسمـان ئـــامــان

شعر مربع : شعري است كه به دو صورت افقي و عمودي خوانده ميشود.

بـه میـــــــــرزایی خه لات کــــــه ره نیــــم نگـــــاهـی جمشیدی جم 
خـه لات کـــــه ره  نـه ک بــه درمــان روحـــــــی ره وان  به گوشه ی چه م
نیـــــــــم نگاهی روحـــــی ره وان  بـه سه رگه ردان په ری هه ر ده م 
جمشیـــدی جم به گوشه ی چه م په ری هـــه رده م قـــــامه تـم خـه م

 

 

 

 

 

 

 

 

[ شنبه 1386/08/05 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]
با همکاری : سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري و بنياد مسکن انقلاب اسلامي

مدت پروژه : ۳ سال

اعتبار مطالعات طرح : ۶۰ میلیون تومان

اعتبار در نظر گرفته شده برای طرح : ۶۰۰ میلیون تومان

کارهاي انجام شده : کف سازي معابر، بدنه سازي، طراحي سيستم فاضلاب، بازسازي ساختمان هاي عمومي و زيباسازي منظر روستا.

[ شنبه 1386/08/05 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]
مسوولان، کارشناسان و متخصصان امر گردشگري کردستان، 15 ارديبهشت را به عنوان روز استان پيشنهاد دادند.
به گزارش روابط عمومي معاون گردشگري سازمان ميراث فرهنگي صنايع دستي و گردشگري، اين اقدام براساس برنامه هاي معاونت گردشگري براي برنامه ريزي جهت تبليغات و بازاريابي گردشگري مطابق روش هاي مورد تاييد سازمان جهاني جهانگردي صورت گرفته است.
براساس سياست هاي معاون گردشگري هر استان در مرحله اول براي ثبت در تقويم رويدادهاي گردشگري کشور روزي را که در استان داراي اهميت ويژه و در بردارنده جايگاه ويژه گردشگري است انتخاب و به تصويب شوراي فرهنگ عمومي استان  رسانده و به معاونت گردشگري منعکس مي نمايد.
 در مرحله دوم نيز مقرر شده است شعاري مختص استان که نمايانگر فرهنگ، تمدن و جذب کننده گردشگران براي رويکرد ويژه به استان باشد انتخاب شود، تا نقش استان ها در ساختار گردشگري منطقه اي مشخص شود.
بر اين اساس 15 ارديبهشت که مصادف با فصل سرسبزي و آيين پيرشاليار در هورامان مي باشد از سوي سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان به عنوان روز استان کردستان پيشنهاد شده است.
واژه اورامان يا «هورامان» به معني سرزمين اهورايي يا سرزمين مهرباني است و روستاي اورامان تخت در مرکز دهستان شاليار بخش بخش اورامانات در جنوب شرقي شهر مريوان واقع و از توابع شهرستان سروآباد است که مراسم پيرشاليار در اين روستا برگزار مي شود.
آيين پيرشاليار يکي از جشن هاي باستاني در ميان کردهاي منطقه اورامان تخت است که ريشه در باورهاي اساطيري و اديان کهن مردم منطقه دارد.

منبع خبر : روزنامه مردم سالاری

[ شنبه 1386/08/05 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]

بابا قیصر اورامی

قرن چهارم هجری

هورامان

بابا گرچك اورامی

قرن چهارم هجری

هورامان

دایه تبریز اورامی

قرن چهارم هجری

هورامان

فاطمه لره گوران

قرن پنجم هجری

گوران

پیر شهریار اورامی

قرن پنجم هجری

هورامان

بابا هندو

قرن پنجم هجری

هورامان

بابا نااوس جاف

متولد سال 477 هجری

هورامان

دایه خزان سرگتی

قرن پنجم هجری

هورامان

قاضی نبی سرگتی

قرن پنجم هجری

هورامان

پیرشهریار اورامی دوم

قرن پنجم و ششم هجری

هورامان

پیر بنیامین شاهوئی

متولد سال 633 هجری

  كوه شاهو

پیر شهریار اورامی سوم

اواخر قرن هفتم هجری

هورامان

پیر تیمور اورامانی

اواخر قرن هفتم هجری

هورامان

پیر ركن الدین

قرن هشتم هجری

هورامان

پیر تقی شاهوئی

 

شاهو 

پیر ناری اورامی

 

هورامان

پیر نریمان شاهوئی

 

  شاهو

شمام

663 - 758

هورامان

قاموس

683 - 761

هورامان

اژدر

676 - 739

هورامان

گوهر

658 - 729

هورامان

مسكین

... - 758

هورامان

ناری

678 - 738

هورامان

شمشال

... - 768

هورامان

ادراك

... - 762

هورامان

خونجی

667 - 725

هورامان

وردی (نریمان بن فیروز)

... - 780 هجری

هورامان

نیشان (طاهر بن عبدالصمد)

... - 785 هجری

هورامان

حریر (عابدین بن عبدالرحیم)

قرن هشتم هجری

هورامان

توفیق (تهماسب بن شهریار)

قرن هشتم هجری

هورامان

قندیل (هورام بن مردان)

قرن هشتم هجری

هورامان

کاکه عرب اورامی

متولد سال 814 هجری

شاهو 

[ چهارشنبه 1386/07/18 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]
«خانه ویران اورامان» تله فیلم جدیدی است که محمدرضا ایرانمنش آن را نوشته است .
«خانه ویران اورامان» داستان دختری به نام اورامان است که پس از سالها دوری از وطن به ایران بر می‌گردد تا تنها ملک پدری را بفروشد اما در این راه دچار مشکلاتی می‌شود .
پیش تولید این تله فیلم آغاز شده است و براساس زمان بندی قرار است 12 مهر ماه ۸۶ جلوی دوربین برود .
مجری این طرح ، مؤسسه فیلم سازی ترانه باران است و محمدرضا ایرانمنش علاوه بر نویسندگی ، کارگردانی کار را نیز به عهده دارد .
دستیار تهیه علی ایرانمنش و برنامه ریز محسن شریفی هستند .
تاکنون فقط حضور لیلی تقوی به عنوان بازیگر قطعی شده است .
سایر عوامل این فیلم عبارتند از :
دستیاران کارگردان : محمد شریفی ، افشین علیزاده
مدیر تولید : محمد آزادی
مدیر تدارکات : علیرضا ستوده شیجانی

منبع : سايت شبكه دو

[ چهارشنبه 1386/07/18 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]
بخشداری اورامان تخت
  • ثبت و بایگانی نامه های رسیده 31 مورد
  • ثبت نامه های فرستاده 16 مورد
  • ماموریت 9 مورد
  • پیگیری و بازسازی جاده ارتباطی بخشداری كه بر اثر سیل تخریب گردیده بود
  • پیگیری رگلاژ جاده ارتباطی كماله – ناو
  • پیگیری رفع مشكل برف ایستگاه دله تلویزیون ژالانه
  • بازدید از چشمه آب شرب روستای اورامان تخت جهت بررسی وضعیت بهداشتی آن
  • همكاری در برگزاری مراسم یادواره 175 شهید محور اورامان
  • همكاری با اكیپ جهاد كشاورزی و بنیاد مسكن در بازدید از باغات و منازل خسارت دیده بر اثر سیلاب
  • پیگیری توسعه مركز مخابرات روستایی اورامان در حال اجرا
  • پیگیری شروع به كار مجدد پروژه بافت با ارزش اورامان در حال اجرا
  • معرفی نمایندگان روستاها جهت اجرای طرح صدور كارت ملی روستایی و كد پستی ده رقمی به اداره پست
  • بازدید از روند پیشرفت بازسازی و توسعه مسجد جامع اورامان

البته مشخص نيست كه اين فعاليتها دقيقا تا چه تاريخي است.هر چه هست زياد قديمي نيست چون منبع ،سايت فرمانداري سروآباد است. 

[ چهارشنبه 1386/07/18 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]
[ یکشنبه 1386/04/03 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]

بافت تاریخی روستای هورامان تخت احیا و بازسازی شد.این پروژه که باهمكاري سازمان ميراث فرهنگي، صنايع‌دستي و گردشگري و بنياد مسكن انقلاب اسلامي صورت گرفت ، سه سال طول کشید و برای احیای آن ۶۰۰ میلیون تومان اعتبار در نظر گرفته شد.

به گزارش خبرگزاري ميراث فرهنگي، صنايع‌دستي و گردشگري(CHTN)، "محمدعلي طبرسا"، مديركل دفتر حفظ و احياي بافت‌هاي تاريخي گفت: روستاي تاريخي هورامان تخت واقع در كردستان كه حداقل يك هزار سال سابقه زندگي و سكونت در آن وجود دارد، به‌دليل داشتن بافت تاريخي اصيل ازسوي دفتر حفظ و احيا بازسازي شد.وي افزود : به‌دليل منظر زيبا، نوع كالبد و آداب و رسوم روستا، احياي این روستا ضروري بود.
وي كف‌سازي معابر، بدنه‌سازي، طراحي سيستم فاضلاب، بازسازي ساختمان‌هاي عمومي و زيباسازي منظر روستا را ازجمله كارهاي انجام شده براي بازسازي هورامان تخت عنوان کرد.

[ چهارشنبه 1386/03/30 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]
در سایت خبرگزاری دانشجویان ایران ((ISNA))خبری از وب سایتم را خواندم دوست داشتم شما هم ببینید. کلیک کنید:         http://www.isna.ir/main/NewsView.aspx?ID=News-721446

[ دوشنبه 1386/02/31 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]

مولانا میر محمد مردوخ جد خاندان مردوخ میباشد که در سال 680 هجری قمری در دهکده مردوخ عراق متولد شد.در سال 737همراه با اقوام خود از زادگاهش به هورامان تخت مهاجرت میکند.

در باره کرامات میر محمد مشهور به بابا مردوخه داستانهای زیادی روایت شده ومردم هورامان او را از 99 پیر هورامان می دانند .وی در سال 790هجری قمری به دیار باقی شتافت و در کنار مرقد پیرشالیار دفن شد.1



1برای آشنایی بیشتر با این شخصیت رک : تاریخ مشاهیر کرد ، ج1
[ پنجشنبه 1386/02/27 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]

وَلی(ولید) مشهور به دیوانه فرزند کدخدا محمد « حه مه سور » در سال ۱۲۰۵ هجری شمسی در روستای کماله از توابع هورامان تخت متولد شد .وی از جمله بزرگان قرن چهاردهم می باشد که در کتاب تاریخ مشاهیر کردج2 مختصری از زندگینامه و اشعار او آمده است .

ولید عاشق دختری به نام شمسه (شه م ) شد ، بر حسب تقدیر در وصال یار ناکام ماند و همچو مجنون سر به کوه و بیابان زد ، عاقبت در سال ۱۲۶۰ هجری سمسی از دنیا رفت.اشعار زیبا و سوزناک ولید گویای نهایت دلسپردگی او به معشوقش(شه م) میباشد1.

 

اینک قطعه شعری از او را میخوانید:

 

یــاران!لـه جه رگم،یــاران !لـه جه رگم                تیری شه م ئیمشه و درا له جه رگم

 

بــــه و تیــری مــژه ئاکــامی مــه رگم               شهیـــدم کفن مــه کــه ن به بـه رگم

   

هه ر وا بـه خوینی زامـــی جه رگه وه                بمخه نه ژیر خاک خوین وه به ر گه وه

 

بـــــه لام وصیتم ئـــــه مـــه بی لاتان                 هه رچــه ند که و تومه دوور له ولاتان

 

تنها قبره که م له ریــــی خیلان بــی                 نزیک هــوارگه ی عه ر عه ر بالان بی

 

«کیِلیِک»ی برز بی وه قد بالای شه م             له ژوور سه رم بـــی ، بی زیاد و که م

 

«طاقیک»ی وینه ی طاقی ئه بروی ئه و           که سوجده گاهــی روحم بی به شـه و

   

بنوسن به خوین جه رگی سه ر کردووم         که من به تیـری ده سی شه م مردووم

 

چونکه ئـــه و شه می تــــاتـــاری چینه          لــه ده شـــــت بیزاوه ، جبــل نشیــــنه

 

به لکوو هه ل که وی له ری گـــــــوزاری          ری بخـــــاته ســـه ر قه بره که م جاری

 

بزانـــی کوشته ی ده ستـــی خویه تی           له خــــاکدا مه یلی ره نگ و بویه تــــی


۱ برای مطالعه بیشتر رک :دیوان ولی دیوانه ، صابر رازی / تاریخ مشاهیر کرد ،ج۲ / میژوی ئه ده بی کوردی

[ سه شنبه 1386/02/18 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]

   

[ دوشنبه 1386/02/17 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]

جایگاه سوخت هورامان تخت در روز يکشنبه ۱۶ اردیبهشت ۱۳۸۶ با حضور استاندار و برخی مقام های محلی گشایش یافت.به گزارش  شبکه ی اطلاع رسانی نفت و انرژی (شانا)، این جایگاه با 500 میلیون ریال هزینه به وسیله اتحادیه تعاونی های روستایی شهرستان سروآباد احداث شده است.با گشایش این جایگاه با ظرفیت ذخیره سازی 90 هزار لیتر بنزین و گازوییل، امکان دریافت بنزین موتور و گازوییل مورد نیاز اهالی 30 روستای منطقه هورامان شهرستان سروآباد از توابع سنندج فراهم شده است.پیش از این روستاییان این منطقه برای تهیه سوخت مورد نیاز خود، باید بیش از ۶۰ کیلومتر مسافت را می پیمودند

[ دوشنبه 1386/02/17 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]

عبد الله بیگ پسرمحمد شفیع بیگ یکی از خانهای هورامان تخت بوده که در ادب هورامی اهتمام تام داشته و شعر هورامی نیکو می سرود . درواقعه سال 1310هجری شمسی که رضا شاه اقدام به دستگیری عده زیادی از سران مناطق کرد نشین نمود ، عبدالله هم دستگیر شد و در اصفهان به مدت 10 سال زندانی شد ؛ آنجا بود که بیشتر اشعارش را به تحریر گذاشت . عبدالله سه سال پس از آزادی از زندان(1323ه.ش) در سن 67 سالگی وفات کرد1 . قطعه شعری از عبدالله :

یاران ، هامسه ران ، ئیمشه و خـاوی دیم         جـــه زندان سخت عه جه ب خاوی دیم

ئـــــــــــــازادی وطن ، هــــــــــورامانم دیم          ئیلاخانی چـــــــــــول ، کوسالانم دیم

وه نه وشه ی وه ش بو ، چنـــور هه ردان          ئاما نه خـــاوم ، په ی ده وای ده ردان

چه نی هامسه ران نشسته بیم شــــاد          به که یف و ئاهه نگ غم مه دام وه باد

گوش وه صدای ساز ، چه م به نگــــــاوه           جـــه قاوه خـــانه ی  رای کـه مـــــالاوه

لیــــــــو به پیـاله ی عـــه قیق ره نگه وه            گاهی پر به شه وق،گا به خـه نده وه

جه ی عیش و نشاط جه ی خه وی به تال        زندانم ئه صله ن نــــامان وه خـــه یال

هه ر پاســـــــه م زانان ، ویــم شهریارم             چه رخــــی که ج کردار نه دان ئازارم

پاسه م مــــه زانا شای خاوه ن به ختم            نه زانــــام مه زلووم زندانی سه ختم

و ...


1 برای مطالعه بیشتر رک : تاریخ مشاهیر کرد  ، مردوخ ، ج2 ، انتشارات سروش1383

[ سه شنبه 1386/02/04 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]

به گزارش خبرگزاري فارس(۲۷ فروردین۸۶)  محمد‌رضا رضا فرح مدير‌كل بنياد مسكن انقلاب اسلامي استان كردستان گفته که پروژه بنياد مسكن با عنوان طرح بازسازي بافت قديمي و با ارزش اورامان در دست اجرا است‌ که اين طرح شامل بازسازي روستاي هورامان تخت است كه با وسايل و ابزار سنتي توسط استادان بومي انجام مي‌شود‌ و تمامي پله‌ها و ديوار‌هاي اين مكان و كف راهرو‌هاي آن از ‌سنگ كوهي با نمايي بسيار ظريف درست شده است كه هر بيننده‌اي را به وجد مي‌آورد‌.
متن خبر در خبرگزاری فارس : http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=8505250075


موضوعات مرتبط: بــافـت تـاريخـي هـورامان، تــاريـخ و تمــدن هــورامـان، خبرنگاران و روزنامه نگاران، همايـش ها و گـزارش هـا
[ دوشنبه 1386/01/27 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]

دوسال پیش وب سایت هورامان شناسی با هدف فرهنگی و اطلاع رسانی پا به عرصه وجود گذاشت وفضای خالی هورامان تخت را در جهان اینتر نت پرکرد و تا امروز به کمک انتقادات و پیشنهادات سازنده شما عزیزان توانسته است به سوالات گوناگون کاربران درباره هورامان تخت  تا حدی پاسخ دهد.امیدوارم با فعالیتهای دیگر دوستان که در این راه تلاش بی وقفه دارند آنچه را که شایسته هورامان تخت است بنگاریم و بتوانیم هورامان تخت را آنگونه که هست به شما دوستان معرفی کنیم.   

مدیر وب سایت هورامان شناسی:ع.آشنا

 


موضوعات مرتبط: مقالات هورامان شناسي
[ دوشنبه 1386/01/27 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]

یازدهم و دوازدهم بهمن امسال مراسم پیرشالیار با حضور هر چه بیشتر مردم هورامان و میهمانان خارج از هورامان برگزار گردید .متاسفانه بعلت بدی هوا و بارش شدید برف بعضی از میهمانان نتوانستند خود را به مراسم برسانند.به گزارش هفته نامه سیروان یکی ازخودروهای حامل عكاسان خبری که برای مراسم پیرشالیار راهی هورامان شده بود در راه واژگون شد . سیروان افزود : این خودرو حامل گروه عكاسان خبری خبرگزاری های ایران و خارج از كشور كه برای ثبت لحظات به یاد ماندنی مراسم ازدواج پیرشالیار به هورامان تخت سفر كرده بودند، واژگون شد. در اثر واژگونی این خودرو حسن سربخشیان عكاس آسوشتدپرس، حسین سلمان زاده عكاس خبرگزاری فارس،شهاب رفاهی،زهره محمد شیرازی عكاسان مستقل و بهمن شهبازی عكاس همكار نشریه سیروان دچار جراحت سطحی شدند و به صورت سرپایی در بیمارستان فجر مریوان مداوا شدند. همچنین برای عكس گرفتن از مراسم پیرشالیار محمد بابایی و راهب هماوندی عكاسان خبرگزاری رویترز نیز به سروآباد سفر كرده بودند اما به دلیل نامساعدبودن مسیر از ادامه سفر منصرف و به تهران بازگشتند.

بازتاب مراسم در بعضی سایتها

1-خبرگزاری جمهوری اسلامی

2-پایگاه پژوهشی آریا بوم

3-زریبار پریس

4-سایت بهمن شهبازی

 


موضوعات مرتبط: مــراســـم پيـــرشــاليــــار، پـيـــــــران هــــورامـــــــان، همايـش ها و گـزارش هـا
[ سه شنبه 1385/11/24 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]
معروف آشنا؛ متولد ۱/۷/۵۷ كمالا

دبير ديني و عربي مدارس راهنمايي محور هورامان تخت از علاقمندان به هنرهاي تجسمي (طراحي،نقاشي و خوشنويسي) مي باشد که دارای آثار بسیاری از طراحی ها و نقاشی هاست .   

 

حاتم جان اللهی؛متولد 3/5/56 ژيوار

 

دوران ابتدايی وراهنمايی تحصيل  را درروستای  خويش  به  سر برد ، دراين دوران باكمك پسرعمويش مولود ودبيران هنر آموزشگاه آقايان سان احمد فتحی و معروف آشنا  با دنيای نقاشی آشنا شد و با تلاش  خستگی ناپذير توانست در مسابقات شهرستانی مقام اول را كسب كرده وانگيزه اش برای اين كار تقويت شود .

او دوران دبيرستان را در سروآباد تحت نظر معلم طراحی آقای علمی زاده به سربرد، در اين دوره شيوه كار  با ابزار طراحی و نقاشی ؛ مداد مخصوص ، زغال ، رنگ روغن ، بوم وقلم مو را فرا گرفت .او

يكی از شش فرزند خانواده است كه زندگی را در تنگدستی می گذرانيد و خيلی از آثار خود را بر روی كاغذ پاره ها می كشيد .

پس از اخذ ديپلم ضمن كار در تهران به مدت دو سال از راهنمايی استادان نقاشی آنجا از جمله آقای انوشه و آقای تلخی  بهره برد  بيشتر آثارش ، طراحی و در زمينه چهره است  در زمينه طبيعت و  پُرتره  حدود 20 تابلوی رنگ روغن و صدها طراحی به جای گذاشته است .

هم اكنون او با ادامه اين فعاليتها به فرداهای بهتر و افقی روشن تر می انديشد.


موضوعات مرتبط: مـشــــاهـيـــر هــورامـــان، فرهـنگ و زبــان هـورامــان
[ دوشنبه 1385/11/16 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]
در روز پنجم بهمن۸۶ همایش پیرشالیار توسط انجمن روجیار مصادف با سالگرد جشن پیر شالیار درشهرستان مریوان برگزار گردید که از شبکه ماهواره ای ROJ TV  پخش شد.
[ چهارشنبه 1385/10/27 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]

سعید محمدی (متولد ۱۳۴۲/ هورامان تخت / کماله)


وی بازیگری توانا است که نخستین بار در فیلم "تخته سیاه" (ساخته سمیرا مخملباف) در نقش یک معلم ظاهر شد . سعید محمدی نقش خویش را در فیلم به خوبی می شناسد و توانسته است خود را با شخصیت داستان ها تطبیق دهد . بهمین خاطر است که علیرغم فقدان تحصیلات آکادمیک ، مورد توجه کارگردانی چون بهمن قبادی قرار گرفته  و در اکثر فیلمهایی که در چند سال اخیر قبادی ساخته ، سعید محمدی بعنوان بازیگری شایسته ایفای نقش میکند .  

عکس وی در فیلم آوازهای سرزمین مادری ام(ساخته بهمن قبادی)اینجاکلیک کنید                        


موضوعات مرتبط: مـشــــاهـيـــر هــورامـــان، فيلـم هـايي از هــورامــان
[ چهارشنبه 1385/10/20 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]
[ چهارشنبه 1385/10/13 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]

زمــستـــــــــان در فرهنـــــــــگ مردم کـــــــــــــــرد

 (wintertime in the folk culture of the kurds) 

  مــــــــــــــولــف:هـــــــــاشــم ســــلــیــمــــــــــــــــی

انـــتـــشـــــارات:سروش و مرکزمطالعات صدا وسیما

چـــــــــــــــــاپ:اول 1381قــــــیـمـــــت:1600تومان

 

در این کتاب به آداب و رسوم کردهای ایران (از جمله هورامان) پرداخته شده است.مثلا آنجایی که به پوشاک کردها میپردازد پوشاک مختص مردم هورامان را ذکر کرده و می نویسد:مردم هورامان کیش به سر میبندند و کلاش میپوشند( که نوعی کفش ساخته شده از روده گوسفند و چرم گاو و نخ است و کفشی سبک و راحت است و هوا به داخل آن نفوذ میکند). و چوخه و رانک(ساخته شده از موی بز) و فرنجی یا فرجی یا پستک بر تن دارند.

همچنین مولف جشن های زمستانی کردها را تشریح کرده  و در توضیح مراسم پیرشالیار مینویسد: در این جشن ها تنشها و کدورتها به صفا و صمیمیت تبدیل میشود همانطور که در مراسم عرفانی پیر شالیار بمدت سه روز پیر و جوان دست در دست و دوش به دوش هم کثرت در وحدت را معنا می بخشند این مراسم فارغ از وابستگی های دنیوی با چنان شور و هیجانی بر پا میشود که روح حاضران مجلس را تزکیه می کند و ایمان در قلب های آنان ریشه می دواند.

چگونگی پیدایش این مراسم ، زندگینامه پیرشالیار، داستان مشهور" شمشال پیر و جمع شدن هیزم"  و داستان شفا یافتن دختر شاه ایران توسط پیرشالیار در این کتاب با بیانی شیوا تحریر شده و همچنین از هفته های قبل از مراسم یعنی "خه به ر" گرفته تا خود مراسم و کلاروچنی  و مراسم کومسا همه را دقیقا شرح داده است.در پایان مولف می افزاید داستانهایی مثل قصه شمشال پیرشالیار باید مورد عنایت پژوهشگران قرار گیرد .


موضوعات مرتبط: فرهـنگ و زبــان هـورامــان، خبرنگاران و روزنامه نگاران، همايـش ها و گـزارش هـا، مـعــــرفـــي كتــــاب هــا
[ سه شنبه 1385/09/14 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]

Hewrami or Hawrami is an archaic branch of the Kurdish language. Sometimes it is called Gorani Kurdish as well. It is mostly spoken in Hewraman (also Hawraman or Huraman) in western Iran (Eastern Kurdistan) and northeastern Iraq (Southern Kurdistan). The key cities of this region are Pawe in Eastern Kurdistan and Halabja in Southern Kurdistan. The Hewrami dialect of Kurdish is sometimes called Auramani or Hurami. Hewrami is very similar to Avestan, the language of the ancient religion of Zoroastrainism[1]. Prayers are still recited by Hewrami Kurds throughout this region of Kurdistan using a style called Siya Çemane (pron: Seeya Chaman) in Hewrami, where the one reciting the prayer uses high notes to sing holy verses of Zoroastrian faith. Today, some Hewrami-speaking  Kurds use the Siya Çemane style of singing to perform traditional songs.

Several Kurdish scholars regard Hewrami as one of the oldest dialects of the Kurdish language. Some linguists also claim that Hewrami has similarities to the language of the ancient Hurrian tribes that once dominated regions in Kurdistan, and that the name Hewrami or Hurami is derived from Hurrian


موضوعات مرتبط: خبرنگاران و روزنامه نگاران، همايـش ها و گـزارش هـا، مقالات هورامان شناسي
[ یکشنبه 1385/08/28 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]
Gorani (also Gurani) is a dialect spoken by several hundreds of thousands of Kurds in the province of Kurdistan and province of Kermanshah in Iran, and in the Halabja region in Iraqi Kurdistan and the Hewraman mountains between Iran and Iraq. The dialect also referred to as Southern Kurdish is distinct in terms of grammar and vocabulary and is still debated by some linguists as a language apart from the standard modern Kurdish language.

Gorani is considered to be the closest Indo-Iranian language to Zazaki. The oldest literary documents in these related languages, or dialects, are written in Gorani. Hewrami, considered a sub-dialect of Gorani, is a very distinct dialect spoken by Kurds in a region called Hewraman along the Iran-Iraq border. Many Gorani speakers belong to the religious grouping Yarsanism, with a large number of religious documents written in Gorani.

Since the nineteenth century, Gorani has slowly been replaced by Sorani in several cities, both in Iran and Iraq. For large populations of Kurds, Sorani has replaced Gorani in cities such as Kirkuk, Meriwan and Halabja, which are still considered part of the greater Goran region.


موضوعات مرتبط: فرهـنگ و زبــان هـورامــان، خبرنگاران و روزنامه نگاران، همايـش ها و گـزارش هـا، مقالات هورامان شناسي
[ یکشنبه 1385/08/28 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]

لهجه هورامی در زبان کردی"ماچو"ودر ترکی "زازا" و در فارسی "گورانی"خوانده می شود.این زبان،زبان شعر دربار امیر اردلان و بابان سلیمانیه بود آن را صیقل یافته تر و مهذب تر از دیگر لهجه های کردی می دانستند. امروزه قزلباشهای ترکیه و کاکه ای های عراق و مردم هورامان ایران و ساکنان نواحی مرکزی زاگرس تا جنوب شاهراه خانقین – کرمانشاه به این زبان تکلم می کنند.

لهجه هورامی درادبیات کردی سایقه طولانی دارد. بخش اعظم ادبیات آن شعر است که متاثر از سنت های قومی است . وسیله انتقال شعر عامه،سنت شفاهی است. اما ادبیات مکتوبی هم هست که قدمت آن زیاد است . مثلا در سده دوازدهم میلادی در سلیمانیه پوستی پیدا شد که بر آن ابیاتی مربوط به حمله عربها به ایران بود:

 

هورمـــزگان رمــــان، آتران کـــــــژان

ویشان شارده وه گروی گه وره کان

 

شـــــــنو وکــــنیان وه دیــــل بشینا

مــــــیر آزا ملــی وروی هــــــــویـــنا

 

روشت زردسستره مانه وه بیــکس

بــزیکا نیکا هورمـــــزو هـــیوچــکس

 

برای مطالعه بیشتر ر.ک به کتاب "کرد و سرزمین آن"  نوشته درک کینان و ترجمه ابراهیم یونسی.


موضوعات مرتبط: فرهـنگ و زبــان هـورامــان، مـعــــرفـــي كتــــاب هــا، مقالات هورامان شناسي
[ شنبه 1385/08/06 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]

مجتمـع توریـستـی اقامتی هورامان تخت در دست احــداث قـــرار گــــــــرفت . به گزارش وبلاگ http://www.avadan.blogfa.com/ این مجتمع کاملا مجهز به رستورانت وسوئیت های مهمانان واتاقهای زیاد با سازه معماری روز دنیا و مصالح سنتی ساخته میشود.قرار است تمامی وسایل مورد نیاز را از قبیل مبلمان ،تختخواب سقف و کف آن از بهترین چوب (چوب گردو و توت و...) ساخته شود توسط استادان بومی که دراین کار تبحر خاصی دارند و در ساخت مسجد هه ورامان تخت آنرا به اثبات رسانده اند.در ضمن قرار است در قسمتی ازاین مجتمع نمایشگاه صنایع دستی مناطق هه ورامان تخت برای همیشه آغاز به کار کند.این مجموعه تا پایان سال 85 کار ساختمان سازی آن به پایان میرسد و در اواسط سال 85شروع به پذیرش گردشگران و میهمانان عزیز مینماید. 


موضوعات مرتبط: هتـــل سنــتـي هـورامـان، امـاكـن ديـدنـي هـورامـان، دهـكـــده گــردشــگــــري، صنـايع دستـي هــورامــان، بــافـت تـاريخـي هـورامان، همايـش ها و گـزارش هـا
[ پنجشنبه 1385/07/13 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]

  Awroman (Hawraman) is a mountainous region in the Kurdish regions in Iran. Hawraman region in Iran is part of two Kurdish cities of Marivan and Paveh. Most of Hawramani people live in Marivan and Paveh and in border villages of Kurdistan province and Kirmanshah province. Part of Hawramani speakers also live in Kurdish areas in Iraq. The language belongs to the Gurani branch of Kurdish . Its distinct Kurdish language and culture have attracted many orientalists to the area, among them J. De Morgan, Age Meyer Benedictsen and Oskar Mann and they have written and published about Hawraman . In Spring 2000 (around end of April), a 3 day conference will be held in Marivan and different aspects of Hawraman culture and language, the sufism of Hawraman, its medical science, the life of Pir-e Shaliyar, siyachamane, Hawramani songs and games and its religious ceremonies will be discussed                                                                  http://www.inf.ed.ac.uk                                                                                                                                 منبع :سایت دانشگاه ایدینبورگ انگلیس


موضوعات مرتبط: همايـش ها و گـزارش هـا، مقالات هورامان شناسي
[ شنبه 1385/03/13 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]

«وه هاری بی تین »

واچــــدی نــــازارا دل خه به ردارا                 ئاخـــــو هه ژاران كه ی شا وه هـــارا 

هه تا فه له ستین چادر نشینا                                 چه می چه م داری وه هــــار مه وینا 

تا نه قشه كیشی من ئیستیعمارا                            هه راله بره یمی هه ر هه رسیش وارا 

شراخه و ره عد و به رق و وه هاری                  عه ینه ن شكه نجه و لاشه و هه ژاری 

واچدی مولوی وه هاره ن بی سه رد                       تشریف مه به ران خال خاسان په ی هه رد 

ئافه رین «صَیدی» خاسش گوفتاره ن                     «فیشته ر خه مناكیش فه سلی وه هاره ن»

میرزای هورامی


موضوعات مرتبط: مـشــــاهـيـــر هــورامـــان، شـــاعـــران هـــورامـــــان، صـيـــــدي ســـرپـيــــــري، مـيـــــرزاي هـــــــورامــي
[ چهارشنبه 1385/03/10 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]
 
بخشداري هورامان
 
اسماعيل نجار استاندار كردستان طي حكمي از طرف مصطفي پورمحمدي وزير كشور روز يكشنبه1385/2/24 حسن محمدي را به عنوان بخشدار جدید اورامان منصوب كرد.

در این حكم آمده است : در اجرای ماده 6 مصوبه شماره 602/12 مورخ 30/7/1377 شورای عالی اداری و تفویض اختیار شماره 109058/4/1 مورخ 22/9/84 مقام عالی وزارت و با توجه به پیشنهاد شماره 1005/س/م /33 مورخ 13/12/84 فرمانداری شهرستان سروآباد جنابعالی را به عنوان بخشدار اورامان  منصوب می نمایم..... انتظار دارد ضمن هماهنگی با فرماندار محترم ، بر مبنای اصول چهارگانه دولت اسلامی ( عدالت گستری ، مهرورزی ، خدمت به بندگان خدا و تعالی مادی و معنوی كشور ) و خدمت به مردم آن بخش موفق و موید باشید

حسن محمدی اهل روستای  اورامان از توابع شهرستان سروآباد دارای مدرک تحصیلی لیسانس عمران  یکی از نیروهای بومی منطقه  و اهل سنت است


موضوعات مرتبط: مـشــــاهـيـــر هــورامـــان، تـصـــــاويــــر هـــورامــــان، بــخـشـــداري هــورامـــان، خبرنگاران و روزنامه نگاران، همايـش ها و گـزارش هـا
[ سه شنبه 1385/03/02 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]

یک سال از فعالیت هورامان شناسی گذشت.نخستین سالگردش را به تمامی دوستان تبریک میگویم . ما را با انتقادات و پیشنهادات خود در این کار یاری فرمائید.


موضوعات مرتبط: تـصـــــاويــــر هـــورامــــان، مقالات هورامان شناسي
[ دوشنبه 1385/03/01 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]

 

فرهاد ورهرام هفته پیش( ۷/۲/۸۵) به میان فیلمسازان قم رفت و در آنجا مستند عروسی مقدس(باز سازی مراسم پیرشالیار) را به نمایش گذاشت.

ورهرام متولد۱۳۲۷ بروجرد و فارغ التحصیل کارگردانی از دانشکده هنرهای دراماتیک و  نیز مسوول واحد فیلم و عکس در بخش مردم شناسی موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران است 

وی مستند عروسی مقدس را که مراسم پیرشالیار در هورامان تخت می باشد در سال ۱۳۷۳ برای موزه مردم شناسی وین اتریش ساخت و همچنین نمایشگاه عکس هورامان و دیگر مناطق کردستان را در پولی کالج وین به نمایش گذاشت.

ورهرام در باره عروسی مقدس میگوید : جرقه اولیه این فیلم  در زمانی که به عنوان عضو سپاه آبادانی در کردستان به سر می بردم و در جریان یک پیاده روی زده شد و من که مسحور مناظر بکر و چشم اندازهای متفاوت و رسم و رسوم منحصر به فرد و خارق العاده آن منطقه شده بودم بعدها آنها را به تصویر کشیدم.یادم می آید که آن موقع هنوز جاده ای در آن حوالی وجود نداشت و من سوار بر قاطر به بازدید روستا به روستا می رفتم. 


موضوعات مرتبط: مــراســـم پيـــرشــاليــــار، فيلـم هـايي از هــورامــان
[ سه شنبه 1385/02/12 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]

مدير كل حفاظت و احياي بافت هاي تاريخي از اعتباري به نام اعتبارات فاينانس ياد مي كند كه سازمان ميراث فرهنگي با جلب موافقت دولت توانسته است از اين محل در بافت هاي تاريخي سرمايه گذاري كند

طاق كوچه هاي قديمي ريخته، بناهاي سنگي و شيشه اي ساختمان ها وصله ناجور محله هاي قديمي شد، هر كه پولي داشته يا فروخته و رفته يا ساختمان را دوباره ساخته و آنها كه در همان شكل و شمايل قديمي زندگي مي كنند احتمالا پولي براي احياي بنا نداشته اند، خانه پدربزرگ ها و مادربزرگ ها در محله هاي بي رونق جاي گرفته و به همين دليل است كه سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري از محل اعتبارات خود 4 ميلياردتومان براي احياي بافت هاي تاريخي شهرها و روستاها اختصاص داده است.
۳۰شهر و حدود 26 روستا در اولويت طرح حفظ و احياي بافت هاي تاريخي قرار دارند كه بنابر قدمت (دوره هاي تاريخي) و شخصيت هاي سياسي،فرهنگي واجتماعي كه در آنها تولد يافته يا رشد كرده اند، برگزيده شده اند.
اين ظاهر قضيه است كه مراكز شهرهاي قديمي كه عمدتا بافت هاي تاريخي در اين قسمت ها قرارگرفته، خالي از سكنه مي شوند و روستاها نيز به دليل مهاجرت، فعاليت و پويايي لازم را ندارند، اما اين پديده در كنه ماجرا، خسارت هاي متعددي به شهرها و روستاهاي كشور وارد كرده و اگر اقدام سريعي براي جلوگيري از ادامه اين روند صورت نگيرد، شهرها و روستاها فقط به جرم داشتن تاريخ رو به نابودي مي روند؛ جرمي كه ساير كشورها آن را قدر مي نهند و بهره هايي نيز از اين ارزشگذاري مي برند.
امسال همزمان با واگذاري اعتبار جداگانه به اداره كل حفاظت و احياي بافت هاي تاريخي كه از سه سال پيش به عنوان مجري ماده 166 برنامه سوم فعاليت مي كرد، بودجه اي نيز براي احيا و حفظ بافت هاي تاريخي اختصاص داده شده است.
شهرهاي اصفهان، شيراز، يزد، كرمان، قزوين، كاشان، رفسنجان، دزفول، بيرجند، بوشهر، سمنان، گرگان، بندر كنگ و لنگه، ميبد، آمل، بابل، زواره، بشرويه(استان خراسان)، شوشتر، ماسوله و مجن (شاهرود) و روستاهاي ميمند، حجيج (كرمانشاه)، آتان (قزوين)، نشلج(كاشان)، فرگ (بيرجند، نايبند طبس)، رياب(گناباد)، زيارت(گرگان)، كندلوس (مازندران)، يوش(مازندران)، خرانق(يزد)،
اورامان تخت(مريوان)، اشتبين(آذربايجان شرقي)، وركانه(همدان)، كندوان(تبريز)، مزينان(سبزوار)، پالنگان( كامياران كردستان) و شاهكده( گرگان) از جمله شهرها و روستاهايي هستند كه براي طرح حفظ و احياي بافت هاي تاريخي انتخاب شده اند


موضوعات مرتبط: دهـكـــده گــردشــگــــري، بــافـت تـاريخـي هـورامان، تــاريـخ و تمــدن هــورامـان، همايـش ها و گـزارش هـا
[ سه شنبه 1384/12/09 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]
[ یکشنبه 1384/10/04 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]

روزنامه شرق(سه شنبه ۱۷ خرداد ۱۳۸۴ ) فرانك رستگار:

مردم اورامان هر ساله در پايان بارندگى و آغاز كوچ به منطقه ييلاقى مراسمى سنتى را با ذكر و دعاى كومسا در جوار مزار پير شاليار برگزار مى نمايند. امسال همزمان با برگزارى مراسم ياد شده همايشى تحت عنوان علم، عرفان و هنر در دبيرستان شبانه روزى پير شاليار با حضور انديشمندان، فرهيختگان، شاعران، هنرمندان و روحانيون در اورامان تخت سروآباد از توابع استان كردستان برگزار گرديد. على احمد باباخاص فرماندار شهرستان سروآباد و رئيس همايش اهداف اين گردهمايى را زنده كردن و ارج و بها دادن به فرهنگ و آداب و رسوم اصيل هورامان كه ريشه در باورها و اعتقادات كهن ما ايرانيان دارد و همچون نگين در تاريخ كردها و ايران مى درخشد دانست. همچنين آشنايى و معرفى شخصيت هاى علمى _ عرفانى هورامان از جمله پير شاليار ۹۹ پير هورامان ملاحسن دزلى بيسارانى صيدى _ ملاخضر رودبار مشايخ خاندان نقش بندى _ قادرى، ضيايى، خالصى، حسامى نودشى مردوخى، جلالى، سجادى. معرفى و تقويت هنرهاى سنتى و بومى از جمله معمارى، صنايع دستى، آواهاى محلى هورامان از ديگر اهداف اين همايش است. ........


موضوعات مرتبط: خبرنگاران و روزنامه نگاران، همايـش ها و گـزارش هـا
ادامه مطلب
[ یکشنبه 1384/10/04 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]
۱- گمگشته دلسلام دوست عزیزم خوشحالم باز مطلبی درمورد هورامان آنهم یک مطلب خوشحال کننده نوشتید. 
۲-  محمد . بانام ویاد خدا و با سلام خدمت شما بزرگوار. نوشته های شما را خواندم واستفاده بردم.
۳- صادقی . عدنان جان سلام
وبلاگ جالب داری اميدوارم موفق باشی وانشاا.... بتوانی تحصيلات ومدارج عالی را با موفقيت طی کنی.اگر فرصت کردی سری هم به وبلاگ ما بزن ولی نظر يادتان نرود. با تشکر . امين
۴- اشکان اداک ژیواری . سلام
وبلاگ شما خیلی زیباست من مطالبش را خواندم و یادگرفتم خیلی ممنون
۵- کانون ادبیات معاصر هورامی . سلام . کارتان عالی و فرم وب هم زیباست .  ممنون و سپاسگزار .لینک شما در اولین فرصت اضافه می شود.
۶- هیوا . سڵام په‌ی تۆی ئازیزی . هیوا داره‌نا هه‌میشه‌ سه‌رکه‌وته‌ بی .ده‌س وه‌شی وێبلاگه‌کێت مه‌که‌روو .هیوام وه‌شیته‌ن
۷- مریوان گالری .سلام  . یکی از مطالب وبلاگتان را در مریوان گالری استفاده کردیم.
سپاسگذار.
۸- فروزان - فرزانه . مدیر محترم وبلاگ هورامان شناسی . سلام
دستان وه ش بو . ما ایمان داریم که در کنار هم موفق خواهیم شد و هه ورامان امروز به با هم بودن ما نیاز دارد . امیدواریم همواره یار و همراه همدیگر باشیم . برایتان آرزوی موفقیت و سربلندی از خداوند منان مسئلت می نمائیم.
۹- ريبوار خالدي .باسلام. وبلاگ بسيار قشنگي داريد از آشنايي با شما خوشحالم وبه شما همكار گرامي افتخار مي كنم از اين درباره ي هورامان مطالب پر محتوايي نوشته ايد سپاسگزارم .هيوام وه .ده س وه ش ......درودبر شما
۱۰- یه نفر! . سلام خسته نباشید وبلاگ فوق العاده جالبی بود موفق باشید.یا علی.
۱۱- صلاح. سلام دوست عزیز . کاری که ما می کنیم فقط بخاطر ملت عزیزمان هورامان می باشد با این کار شاید دست اندر کاران بالا به فکر بهشت گمشده مان بیفتند خیلی خوشحال شدم .  با من در تماس باش یا حق.
۱۲- ارسلان . با سلام . به نظر من اگر در وبلاگتان مشاهیر کرد را که در عرصه های مختلف سرامد بوده اند مختصر معرفی نمایید  مخاطب آن بیشتر میشود.
۱۳- کامران .وب سا یت پر باری دارید امیدوارم درتوسعه آن موفق باشید با اجازه خودتون آن را به پیوندهای خود اضافه می کنم . اگر وقت کردید به وبلاگ ما سر بزنید.
۱۴- جمیل احمدی .  سلام . بسیار عالی .مطالبت خیلی جالب بودند استفاده بردیم
موفق باشی.
۱۵- شایان ربیعی .سلام.خوشحلم از اینکه با وب شما آشنا شدم .نشانی وبلاگ را برایت نوشته ام امیدوارم بتوانیم پذیرای نظرات شما باشیم  .کانون ادبیات هورامی ( هه نار )
۱۶- هیوا بیسارانی.با عرض سلام خدمت شما دوست عزیز.باید بگویم که وبلاگتان هم زیباست و هم پر محتوا.به شما تبریک می گویم.
۱۷- عدنان محمدی_ازکماله . کارتان عالی بود موفق باشی.خوشحال شدیم از معرفی فیلم های بهمن قبادی به دیگران بیشتر شرح دهید.
۱۸-عابد محمدی .خسته نباشید.به کارتان ادامه دهید
۱۹- نویسنده: قانع رحمانی . وبلاگ خوبی دارید .می خواهم مطا لب برایتان بفرستم اگر بزرگی بفرمایید
۲۰- هوشیار سڵام کاک عه‌دنان. ده‌ست وه‌ش بۆ په‌ی ئی وێبه‌ جوانێته‌. سه‌ر به‌رز بی .اميدوارم بتونيم با هم خدمتي هر چند ناچيز به هورامان بكنيم .
۲۱- hawram . سلام په ی هه ورامانی.ده ست وه شَ بو . کاکه گیان.
۲۲- هورامان رستمی. سلام.خسته نباشيد.وبلاگ جالبی داريد.به ما هم سری بزنيد.مرسی.
۲۳- محمد ميرزایی . سلام كاك عدنان . يا خوا بي قه زابي ده ست وه ش بو په ي ئي كار وه شه یته. 
۲۴- مهدی .دوست عزیز سلام.مطالب شما جذاب است؛ از خواندن آنها لذت بردم و چیزهایی یاد گرفتم.اسم گویش گورانی را بسیار شنیده و خوانده بودم، خوشحالم که حداقل به محل این گویش در ایران، پی بردم.موفق باشید و پایدار در معرفی منطقه و زادگاه خود.
۲۵- گزارشگر .سلام .خسته نباشید.وبلاگ تان رابطور مختصر وگذرا دیدم.وبلاگ خوبی دارید. امیدوارم که بتوانم درآینده ودرفرصتی مناسبتر از آن دیداری کاملتر داشته باشم.
۲۶- حامید ئه حمه دی . سلام ده ست وه ش بو ویبلاگه که ت فره به سوود و به که لکا هومیده وارنا به رده وام بی سه رو کاره که یتره .
۲۷- برزان . ممنون کاک عدنان گر جاری وه ش حالم که ری.
۲۸- صباح . دستا وه ش بوو فره جوانا سه رکه و تووی بیدی با وه شته ر بوو هه ورامان.
۲۹- عدنان محمدی . با سلام و خسته نباشید. دوست عزیز عالی است با آرزوی موفقیت شما با امید روزی که همه کسانی که از طبیعت و جهانگردی لذت می برند اورامان تخت را بهتر بشناسند
۳۰- احسن میرزایی. سلام از موفقیت روز افزونت خوشحالیم ( از همه چیز به هر چه رسیدن مهم نیست از هیچی به هر چیز رسیدن مهم است).
۳۱- جباری. سلام.ده س وه ش بیه یت په نه ماچوو.په ی وبلاگه که یت .
۳۲- بیان . وه ب لاگه که تا وه شو زه ریف بی سه ریه ئه و وب لاگو منیچ به یدی وه ش په نه.
۳۳- حمید.سلام وب بسیار عالی داری،موفق و پیروز باشی.
۳۴-  آرمان اورامانی.سلام دوست عزیز حالتون خوبه من هم از شما به خاطر وبلاگ خوبتون تشکر می کنم .موفق و پیروز باشید.
۳۵- شجاعی.سالگرد وبلاگت را تبريك ميگويم هفته پيش از مسجد جديد هورامان ديدن كردم بسيار جالب بود اگر امكان دارد گزارشي از آن تهيه نمائيد.
۳۶- حسن رستمی.من از این کار شما خیلی خوشحالم و سالگرد این سایت عزیز را به اورامیان تبریک می گویم انشاالله در کارتان موفق و موید باشید.
۳۷- بنکه ی بیر.سڵاو به‌ڕێز.زۆر سوپاس.هیوای سه‌ركه‌وتن و پیرۆزیم هه‌یه بۆت.
۳۸- شاهو مرادی از دزآور.سلام.خیلی خیلی کارتون قشنگه. امیدوارم موفق باشین.
۳۹- نیزام.سلاو .هاوریی خوشه ویست.ده ستت خوش بیت بو ویلاگت
سلاو له دیار ودیمه نی پر له جوانی هه و رامانه که م.هیوادارم سه رکه وتووبیت سپاس ده که م.
۴۰- ژيوار هه‌ورامي.سلام په‌ي تو براي بريز كاكه عدنان.ئاوات وازنا هه‌ميشه‌ي سه‌ركه‌و‌ته بي
دست وه‌ش بو په‌ي سايت عاله‌كي‌ت.
۴۱- هورامان.سلام.وبلاگتون بسیار زیبا و پرمحتوا ست. موفق باشید.
۴۲- آزاد.با عرض سلام و خسته نباشید خدمت دوست خوبم عدنان
من هم یکی از اهالی اورامان تخت می باشم و خوشحال می شم که به من اجازه بدی که در این امر مهم (معرفی اورامان تخت)تورا یاری کنم
۴۳- مریوان نیوز.سلام. واقعا وبلاگ زیبا و مفیدی دار. امیدوارم که همیشه وبلاگت پر باشه. من هم مریوانی هستم بهم سر بزن.
۴۴- محسن کرمی.کاکه عه دنان به وینایو وب ه کیت فره وه شحال بیا.به هیواو سه رکه وته یت په ی خزمه تی فره ته ریت.
۴۵- محمد سعید.فر ه وه ش بی ده ست وه ش بو.لالوت . میرزایی کمالا
۴۶- مهران.سلام دوست عزیز.اینجانب بطور اتفاقی با ووبلاگ شما آشنا شدم و از خواندن مطالب ان لذت بردم.هر چند که من کرد زبان نیستم اما علاقه خاصی به هنر و فرهنگ کهن سرزمین کردستان دارم.شاد باشین.چه خوب میشد که مراسم پیر شالیار را از نزدیک می دیدم.
۴۷- فاتح حسامی.سلام گرم ما را پذیرا باشید .خوشحالم از اینکه توانسته اید که وبلاگتان را پربار کنید .سربلند و شادکام باشید 
۴۸- آموسی.فره عالی بو سایته که ت . من که لکی زورم لی ورگرتو هیوام وایه هر وا ایدامه ی بده ی
۴۹- دانا رحیمی.سلام.از دیدن تصاویرو وبلاگ شما دوست عزیز لذت بردم.رحیمی دانشجوی جغرافیا از شهر نوسود_تشار
۵۰- zahed . سلام دوست عزیز.با تشكر از اطلاعات مفيدتان.بنده زاهد قادري كارشناس برنامه ريزي گردشگري در سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري كشور هستم اهل كامياران هستم. لازم به ذكر است در كنفرانسي بين المللي در زمينه جهانگردي فرهنگي و جوامع محلي در اندونزي برگزار شد در يك مقاله و فيلم مراسم پير شاليار را براي 32 كشور شركت كننده در دنيا نمايش دادم كه مورد تحسين قرار گرفت.
۵۱- عیسی کرمی.سلامی گه رم په ی توی برای به ریز جه خوای داواکارنا هه ر وه شینه بی
ده سو ماچ که رو په ی ئا وبلاگه جوانه یته به خوایت ئه سپارو
۵۲- s.l.سلام امیدوارم که فعالیت هایت را بیشتر کنی من که از خواندن این مطالب بسیار خوشحال شدم امیدوارم که بتوانم مقاله های بعدیت را بخوانم
۵۳- زانیار عمرانی.از شما آقای عدنان آشنا تشکر می کنم.امیدوارم که موفق باشید.
۵۴- فاتح حسامی.از وب سایتتان خوشم امد سلام به همه فرهنگیان هورامان.
۵۵- عیسی.از مطالب جذاب وخواندنی شما تشکر می کنم و آرزوی موفقیت و کامروایی
را برای شما خواهانم.
 ۵۶- کوروش.سلام.موفق باشی.وب قشنگی داری.
۵۷-معروف آشنا.سلام عدنان جان.ممنون از زحمت هایت .
۵۸-پوریا کاظمی . یا علی مدد. از مطالب زیبای شما خیلی ممنونم.
۵۹-يعقوب مرادي.سلام.ممنون از اينكه اينقدر به فكر فرهنگ و ادب هورامان هستيد.

موضوعات مرتبط: همايـش ها و گـزارش هـا
[ یکشنبه 1384/10/04 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]
با توجه به نیاز استانی و حسب درخواست مکرر فرمانداری شهرستان سروآباد هواشناسی استان در سال۸۳مبادرت به احداث و راه اندازی یک ایستگاه اقلیم شناسی در شهر سروآباد نمود لازم به ذکر است که در حال حاضر در این شهرستان هواشناسی دارای شش ایستگاه باران سنجی در سروآباد قلعه جی دزلی اورامان تخت سوره تو گواز و یک ایستگاه اقلیم شناسی در سلین می باشد

موضوعات مرتبط: جـغــرافـيــاي هــورامــــان، خبرنگاران و روزنامه نگاران، همايـش ها و گـزارش هـا
[ یکشنبه 1384/10/04 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]

(خور: xewer )

پوسته ميديا پلير ويندوز با  نماي روستاي اورامان تخت .   Windows Media Player Skin

خصوصيات اسكين :

  • پخش تصاوير به شكل دايره اي (داخل خورشيد)
  • طلوع براي پخش تصاوير و غروب آن در هنگام پخش فايلهاي صوتي

این ویندوز را شرکت توسعه گران نرم افزار کردستان(http://www.sdkurd.com/gift.htm) ساخته است


موضوعات مرتبط: تـصـــــاويــــر هـــورامــــان، خبرنگاران و روزنامه نگاران، همايـش ها و گـزارش هـا
[ یکشنبه 1384/10/04 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]
جلسه شوراي اداري شهرستان سروآباد در مركز بخش اورامان تخت تشكيل گرديد. به گزارش پايگاه اطلاع رساني وزارت كشور، در اين جلسه فرماندار سروآباد ضمن برشمردن خدمات نظام جمهوري اسلامي در طول 26 سال گذشته در منطقه اورامان در زمينه هاي مختلف عمراني – خدماتي – فرهنگي و بهداشتي از پروژه هاي مهم سال 84 را ادامه آسفالت جاده اورامان – نوين – تأمين آب شرب اورامان و نوين – استقرار شهرداري – احداث كتابخانه عمومي اجراي طرح بافت با ارزش و دو باب دبيرستان در شهر اورامان و همچنين احداث پل در روستاهاي سلين و رودبار و پروژه هاي مخابراتي روستاهاي سلين و نوين و بهره برداري از خط فيبرنوري در محور اورامان اعلام كرد. لازم به ذكر است در اين جلسه مهندس سعيد اكبري به عنوان بخشدار جديد اورامان معرفي و از زحمات و تلاش محمد زاهد مرادي بخشدار سابق اين بخش تقدير و تشكل به عمل آمد
موضوعات مرتبط: بــخـشـــداري هــورامـــان، خبرنگاران و روزنامه نگاران، همايـش ها و گـزارش هـا
[ یکشنبه 1384/10/04 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]

ميراث استان ها _ هيچ ارگاني بر نحوه ساخت و ساز روستاي اورامانات كه قدمت آن به دوره ساساني باز مي گردد، نظارت نمي كند.
به گزارش «ميراث خبر»، روستاي پلكاني اورامانات كه مركز دهستان اورامانات در جنوب شرقي شهر مريوان قرار دارد يكي از منحصر به فردترين روستاهاي تاريخي كشور است كه همچنان در فهرست آثار ملي به ثبت نرسيده است. اين روستا با بافت تاريخي خود هر ساله گردشگران بسياري را به طرف خودش جذب مي كند و به لحاظ گردشگري نيز يكي از قطب هاي گردشگري استان كردستان محسوب مي شود.
«اقبال عزيزي»، كارشناس ميراث فرهنگي استان كردستان و رييس سابق اداره ميراث فرهنگي مريوان در خصوص روستاي تاريخي اورامانات به ميراث خبر گفت: «روستاي تاريخي اورامانات يكي از زيباترين و منحصر به فردترين روستاهاي تاريخي كشور است. قدمت اين روستا به دوره ساساني باز مي گردد. اين روستا به علت واقع شدن در دره اي شرقي _ غربي در شيب تندي رو به روي يال شمال كوه «تخت» به صورت پلكاني ساخته شده است، به شكلي كه بام هر خانه حياط خانه ديگري است.»
وي در ادامه افزود: «خانه هاي اين روستا از سنگ و اغلب به صورت خشكه چين ساخته شده اند. ساخت و سازهاي جديد در اين روستا باعث شده است تا فضاي كل معماري آن را تحت الشعاع قرار داده و خطري جدي بافت تاريخي آن را ...........


موضوعات مرتبط: دهـكـــده گــردشــگــــري، خبرنگاران و روزنامه نگاران، همايـش ها و گـزارش هـا
ادامه مطلب
[ یکشنبه 1384/10/04 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]

روستاي اورامان تخت كه مراسم پيرشاليار در آن انجام مي شود به روستاي گردشگري تبديل مي‌شود

تهران – ميراث خبر:

جاذبه هاي گردشگري :روستاي «اورامان تخت» كه برگزاركننده مراسم «پيرشاليار» است به روستاي گردشگري تبديل مي‌شود. اين روستا يكي از روستاهاي سروآباد هورامان است كه درحدود 3 هزار نفر جمعيت دارد. اورامان تخت داراي معماري شگفت انگيز كوهستاني و مقبره پير شاليار است.
منطقه اورامانات بسياري از ويژگيهاي سنتي خود را حفظ كرده و دخل و تصرف چنداني در اين منطقه‌ نشده است.
«علي فعله‌گري» معاون گردشگري اداره كل ميراث فرهنگي و گردشگري در خصوص اقدامات لازم براي تبديل اين روستا به يك مركز گردشگري مي‌گويد: «احيا و ترميم بافتهاي آسيب ديده، ايجاد پاركينگ در محوطه روستاها، ساخت واحدهاي پذيرايي و آماده كردن خانه‌هايي براي اسكان گردشگران در اين مناطق از جمله برنامه‌هايي است كه در اين روستا اجرا خواهد شد.»
اين روستا در حالي براي گردشگري نامزد شده است كه ...........


موضوعات مرتبط: امـاكـن ديـدنـي هـورامـان، دهـكـــده گــردشــگــــري، مــراســـم پيـــرشــاليــــار، پـيـــــــران هــــورامـــــــان، همايـش ها و گـزارش هـا
ادامه مطلب
[ یکشنبه 1384/10/04 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]

 روزنامه ایران:سه شنبه(۱۹مهر ۱۳۸۴)گروه شهرستانها

روستاى اورامان تخت دراستان كردستان دهكده گردشگرى مى شود. على فعله گرى معاون گردشگرى اداره كل ميراث فرهنگى و گردشگرى كردستان با اعلام اين خبر گفت: اورامان تخت كه برگزاركننده مراسم «پيرشاليار » است، معمارى شگفت انگيزى داشته و ۳هزار نفر جمعيت را در خود جاى داده است. وى افزود: احيا و ترميم بافت هاى آسيب ديده، ايجاد پاركينگ در محوطه روستاها، ساخت واحدهاى پذيرايى و آماده كردن خانه هايى براى اسكان گردشگران از جمله برنامه هايى است كه اجرا خواهد شد.


موضوعات مرتبط: دهـكـــده گــردشــگــــري، همايـش ها و گـزارش هـا
[ یکشنبه 1384/10/04 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]
[ یکشنبه 1384/10/04 ] [ ] [ عدنان آشنا ] [ ]
.: Weblog Themes By WeblogSkin :.
درباره وبلاگ

سلامی به زیـبـایی هورامـان
بر شما رهگذران دهكده ایمان
خوش آمدید به دیارنیك مردان
با ما باشید امروز و روزگاران
برویم به دنیای قدیم دوران
بشنویم از دل نوشته گذشتگان
بگویـیم از استقامت كوهساران
از جغرافیـای خـاك دلیـران
از تاریخ و تمدّن هنرمندان
از سرزمین هنر و عمران
بنویسیم از مهد مجلس عرفان
از گمـنـامـان نـام آوران
از پـیرشالیـار ، پیـرِ پیـران
از رسـوم كهـن پـیـشیـنیـان
بخوانیم ورقی از رفتگـان
بسرایـیم شعری از جنس باران
برای قهرمـان مردم هورامان
برای دل بیدار درخاك خفتگان
برای امیـد سبـز آینـدگان
برای مقدم شما عزیـزان
در پنـاه خـداوند مهـربان

عدنان آشنا
لینک دوستان
امکانات وب